Samenvatting tentamen kortere uitwerking taken

Samenvatting tentamen (kortere uitwerking taken)

PGZ2022

Planmatige Gezondheidsbevordering

Academisch jaar: 2020-2021 1 / 4

Inhoudsopgave Tentamen samenvatting taak 1: Killer Knakworst..................................................................................3 Tentamen samenvatting taak 2: Yo-Youp.............................................................................................20 Tentamen samenvatting taak 3: Are You Safe?....................................................................................39 Tentamen samenvatting taak 4: Op de Plank.......................................................................................63 Tentamen samenvatting taak 5: Duurzame Werknemers....................................................................79 2 / 4

Tentamen samenvatting taak 1: Killer Knakworst

Leerdoelen 1.Wat is de eerste stap in een planmatige aanpak van interventieontwikkeling?

2.Wat betekenen de volgende concepten?a.Multifactorieel b.Causaliteit c.Oorzakelijk verband d.Onomstotelijk aangetoond 3.Hoe wordt een gezondheidsprobleem geïdentificeerd?

4.Wat is het verschil tussen wetenschap en sensatie?

5.Hoe sterk is het verband tussen rood/bewerkt vlees en het ontstaan van kanker (OR, RR). Het eten van vlees (gedrag) en de uitkomst van kanker (gezondheidsuitkomst)

Verband: vooral bij rundvlees

De risico’s zijn eigenlijk best klein, volgens Lubach, maar in de media wordt het vaak vergroot.Algemene belangrijke informatie Eerste stap in een planmatige aanpak van interventieontwikkeling  Analyse van de volksgezondheid Wat is het verschil tussen wetenschap en sensatie?  De Nederlandse Gedragscode Wetenschapsbeoefening, die algemeen van aard is, hanteert daartoe vijf kernbegrippen: zorgvuldigheid, betrouwbaarheid, controleerbaarheid, onpartijdigheid en onafhankelijkheid.Hoe sterk is het verband tussen rood/bewerkt vlees en het ontstaan van kanker (OR, RR)? En het eten van vlees (gedrag) en de uitkomst van kanker (gezondheidsuitkomst)?  Verband vooral bij rundvlees. De risico’s zijn eigenlijk best klein, volgens Lubach, maar in de media wordt het vaak vergroot.Samenvatting literatuur Hoofdstuk 1 Gezondheidsvoorlichting  is meer dan informatievoorziening. Gaat (vaak) niet alleen om gedrag, maar ook moet de omgeving beïnvloed worden.

Gezondheidsvoorlichting:

-WHO: de combinatie van leerervaringen ontwikkeld en ontworpen om mensen en

gemeenschappen (cummunities) te helpen om hun gezondheid te bevorderen.-Een vakterm voor alle activiteiten die kunnen worden ondernomen om te stimuleren dat mensen zich op vrijwillige basis gezonder willen en kunnen gedragen.-Het is een onderdeel van Gezondheidsbevordering (uit 1.2) Gezondheidsbevordering volgens Green & Kreuter (2005): combinatie van voorlichting en omgevingsdeterminanten die samen gezond gedrag en gezonde leefcondities stimuleren. Het gaat dus ook om fysieke, sociaal-culturele, politieke en economische condities die gezond gedrag of rechtstreeks gezondheid kunnen beïnvloeden.combinatie van alle drie is beste oplossing (bijv. voldoende bewegen: juiste fietspaden, wetgeving, normen/waarden, etc.) = ecologische benadering 1.2 Gezondheidsbevordering: doelen, doelgroepen, middelen en begrippen 3 / 4

Doelen 1.Primaire preventie: voorkomen van specifieke gezondheidsproblemen; wegnemen van oorzaken of risicofactoren (veilig vrijen campagnes, stoppen met roken, vaccinatie) oAlleen mogelijk als de oorzaken van het probleem voldoende bekend zijn 2.Secundaire preventie (ofwel vroege opsporing): voorstadium van bepaalde aandoening zodat gerichte behandeling, gedrags- of omgevingsverandering het erger wordt voorkomen (borstkankeronderzoek, testen op consultatiebureau) 3.Tertiaire preventie: richt zich op mensen die getroffen/ziek zijn; begint dus na diagnose; doel is het beheersen van de handicap of ziekte; kwaliteit van leven te vergroten (hulp voor zelfmanagement bij chronische ziektes als dieetvoorlichting, bloedsuikercontrole training, therapietrouwheid stimuleren) Doelgroepen en preventie Er wordt onderscheid gemaakt tussen hoogrisicobenadering en een populatiebenadering: -Hoogrisicobenadering: wordt eerst een risicogroep geïdentificeerd op basis van eigenschappen (erfelijke), vóórkomen van risicogedrag, leeftijd of SES (bijv.: valpreventieprogramma’s voor ouderen).oWordt vooral gebruikt als het relatief risico hoog is, maar prevalentie laag (dus er zijn weinig mensen maar bij hen is het risico verhoogd); interventie gaat het risico erg verlagen -Populatiebenadering: wordt hele bevolking of een grote deelgroep benaderd (landelijke campagnes van bv SOA Aids Nederland, Voedingscentrum) oAls het gemiddelde relatief risk laag is, maar prevalentie van het risico is hoog; interventie gaat niet groot invloed hebben op risk (omdat het al laag was)

Andere indeling van preventie:

1.Universele preventie: richt zich op totale bevolking (op mensen die niet een speciaal verhoogd risico hebben, doel is om bij alle mensen gezondheid te verbeteren  vorm van primaire preventie en populatiebenadering (gymlessen, riolering aanleg, wetten tegen fijnstof) 2.Selectieve preventie: gericht op bevolkingsgroepen met verhoogd risico, doel is het hun gezondheid te verbeteren  vorm van hoogrisicobenadering en secundaire preventie (screenings) (Vmbo in beweging: risicogroep, griepprik, borstkankerscreening) 3.Geïndiceerde preventie: individuen die geen gediagnosticeerde ziekte hebben, maar wel symptomen of klachten. Doel is het ontstaan van ziekte te voorkomen  vorm van hoogrisicobenadering en secundaire preventie (bv zelfhulpprogramma bij mensen die beginnende klachten door overmatig alcoholgebruik hebben) 4.Zorggerelateerde preventie: gericht op individuen met ziekte. Doel is ziektelast reduceren, complicaties en comorbiditeit te voorkomen  vorm van tertiaire preventie (behandeling van alcoholverslaving) Middelen om gezondheidsbevordering te bereiken

3 manieren:

1.Voorlichting: is gebaseerd op vrijwillige gedragsverandering; mensen motiveren, trainen en helpen bij gezond gedrag: voorbeelden zijn programma’s ter preventie van ongewenste zwangerschap, SOAS veiligheidsprogramma’s in bedrijven, voorlichting over gezond eten.Maar ook voorlichting over vroege opsporingen, zoals borstkankeronderzoek oHet is meer dan alleen info overdracht: het kan ook bestaan uit vaardigheidstraining, zelftest, gesprekken  vaak een combi van dit. Het daarom vaak om voorlichtingsinterventies of voorlichting ter bevordering van gezond gedrag.

• / 4