VETERINAIRE
VOLKSGEZONDHEID
– PROF. HOUF
Schooljaar 2017-2018 1 / 4
9 4 Inhoudsopgave H1 – Wat is veterinaire volksgezondheid? .............................................4 Inleiding...............................................................................................................5 Direct of indirect contact met dieren is gevaarlijk............................................5 Gezelschapsdieren..............................................................................................5 Voedselproducerende dieren...............................................................................6 Organisatie en evolutie van de opleiding in de veterinaire volksgezondheid...7 Evolutie veterinaire volksgezondheid..................................................................8 Fase 1 (georganiseerde) strijd tegen dierziekten.............................................8 Fase 2 : vleeskeuring: België afgelijnde wetgeving vanaf 1952.......................9 Ante-mortem keuring of de levende keuring.............................................................9 Post-mortem keuring.................................................................................................9 Geïndustrialiseerde veehouderij.....................................................................10 Emerging food phathogens.............................................................................12 evolutie veterinaire volksgezondheid................................................................12 Fase 3: gezondheidswetenschap.............................................................................12 Waarom veterinaire volksgezondheid...............................................................13 Fraude vs voedselveiligheid............................................................................13 Authenticiteit...........................................................................................................13 Financieel................................................................................................................14 Voedselveiligheid....................................................................................................14 Onderschatting van het aantal voedsel-gerelateerde uitbraken.....................15 Voor wie veterinaire volksgezondheid...............................................................16 Yopi-concept TWIO..........................................................................................16 bron van infectie is niet altijd initiële bron van besmetting:“kruiscontaminatie” en “traceerbaarheid”..................................16 welke gevaren in de veterinaire volksgezondheid februari...............................16 Bacteriën........................................................................................................17 Wat is de bevoegdheid van de dierenarts.........................................................18 Matrices..........................................................................................................18 Activiteiten.....................................................................................................19 H2 – Dierenwelzijn in de transformatiefase .........................................19 Algemeen kader................................................................................................19 Aandachtpunten.............................................................................................19 Logistiek..................................................................................................................19 Vleeskwaliteit..........................................................................................................19 Ethiek......................................................................................................................20 Religie..................................................................................................................20 Korte samenvatting.................................................................................................20 Het dierenwelzijn tijdens het slachten...............................................................21 Wetgevende kader..........................................................................................23 Verdrag van amsterdam.................................................................................23 De verordening 2009 en richtlijn 1993 op dierenwelzijn.................................23 Artikel 1...................................................................................................................23 Artikel 6..........................................................................................................24
1 2 / 4
9 4 Artikel 7..........................................................................................................25 „fixeren”: (verordening)..................................................................................27 Verordening „bedwelmen”:............................................................................27 Kader van de voordracht................................................................................30 Verordening 1099/2009..................................................................................30 Definitie doden...............................................................................................30 Wetenschappelijke basis van bewustzijn en pijngevoel.....................................33 Verdrag van Amsterdam.................................................................................33 Definitie doden...............................................................................................34 Bloedverlies....................................................................................................34 Verbloedingstijd..............................................................................................35 Borst-steek vs keelsnede................................................................................36 Vertebrale shunt.............................................................................................37 Wat is nu precies de gewaarwording bij onbedwelmd kelen? .........................38 Eerste argument......................................................................................................38 Voor bedwelming.................................................................................................38 Tegen bedwelming...............................................................................................39 Tweede argument...................................................................................................39 Derde argument......................................................................................................40 Voor bedwelmen..................................................................................................40 Tegen bedwelmen................................................................................................41 Conclusie.................................................................................................................41 Video...............................................................................................................41 Hoe meten volgens verordening 1099/2009 ......................................................42 Methode voor het bedwelmen van dieren .........................................................42 Standaardmethode.........................................................................................42 Soorten bedwelmingsmethode .......................................................................44 Mechanische bedwelming.......................................................................................44 Penetrerend pentoestel of vuurwapen of niet-penetrerend pentoestel................45 Occipitaal schieten...............................................................................................46 Penetrerende kopslag..........................................................................................47 Niet-penetrerende kopslag...................................................................................47 Voor elke theorie bestaat een uitzondering..........................................................48 Percuterende kopslag...........................................................................................48 Niet-penetrerende kopslag...................................................................................48 Elektrische bedwelming...........................................................................................49 Kritische parameters............................................................................................50 Herkauwers..........................................................................................................50 Varkens................................................................................................................51 Pluimvee..............................................................................................................51 Voordelen en nadelen van elektrische bedwelming.............................................52 Hoe kijk je na of de kip dood is?...........................................................................53 Stress-gevoelige dieren........................................................................................53 Gasbedwelming.......................................................................................................54 H3 – Monitoring van bedwelming .......................................................55
Monitoring bewusteloosheid en gevoelloosheid : verordening 1099/2009 ........55
Artikel 5: controles op bedwelming................................................................56 Artikel 16: monitoringsprocedures in slachthuizen.........................................57
2 3 / 4
9 4
Gouden standaard monitoring bewusteloosheid en gevoelloosheid: ..............58
EEG..........................................................................................................................58 Indicatoren in de praktijk................................................................................58 Hersenstamreflexen................................................................................................58 Spinale reflexen.......................................................................................................59 Conclusie........................................................................................................59 Conclusie.................................................................................................................60 H4 – Slachtproces rund......................................................................60 Slachtproces-rund overzicht..............................................................................61 Afladen..............................................................................................................62 Diergeneeskundige inspectie............................................................................62 Ante-mortem keuring......................................................................................63 Identificatie.............................................................................................................63 Gezondheidsonderzoek...........................................................................................64 Wachtruimte......................................................................................................64 bedwelmen........................................................................................................65 ophangen..........................................................................................................65 keelsnede-verbloeden vs borststeek-verbloeden..............................................65 Verbloeden........................................................................................................66 Factoren met invloed op de uitbloeding.........................................................66 Positie van het dier..................................................................................................66 afzetten van de poten.......................................................................................66 onthuiden..........................................................................................................67 afzetten van de kop...........................................................................................68 klieven van het sternum openen buik en evisceratie........................................68 organen voor post-mortem keuring...................................................................69 klieven karkas....................................................................................................69 post-mortem keuring.........................................................................................69 Karkas bevinding............................................................................................70 onderscheid stier-os-koe.................................................................................71 orgaan bevindingen........................................................................................71 koeling...............................................................................................................72 Hygiëne.............................................................................................................72 H5 - slachtproces varken ...................................................................73 Inleiding.............................................................................................................73 Overzicht...........................................................................................................75 Transport en aankomst aan het slachthuis........................................................75 Wachtruimte......................................................................................................75 Ante-mortem keuring........................................................................................76 Opdrijven...........................................................................................................76 Bedwelming.......................................................................................................76 Steken/kelen......................................................................................................77 Verbloeden........................................................................................................77 Broeien..............................................................................................................77 Ontharen...........................................................................................................78 Branden.............................................................................................................79
- / 4