Scriptie drugsverslaving craving ontspanningsoefeningen verslaafden psychmotorische therapie en bewegingsagogie

Scriptie drugsverslaving craving ontspanningsoefeningen verslaafden psychmotorische therapie en bewegingsagogie 1 / 4

2 Scriptie drugsverslaving craving ontspanningsoefeningen verslaafden psychmotorische therapie en bewegingsagogie Voorwoord Met veel plezier wil ik de scriptie CRAVING inleiden. Afgelopen jaar heb ik via stage kennis gemaakt met verslavingsproblematiek. Gedurende dit jaar heeft deze problematiek steeds meer indruk op mij gemaakt.Verslaving tast al de levensgebieden aan en blijft altijd op de loer liggen. De hardnekkigheid en frequentie van cravingmomenten interesseert mij. Onderstaand gedicht kwam ik tegen op internet en beschrijft treffend de dubbelheid tijdens craving.Als beginnend psychomotorisch therapeut wil ik graag iets bieden om tegen craving te strijden. Naar mijn idee kan er met ontspanningsoefeningen vast een manier gevonden worden om met craving om te gaan. In mijn zoektocht ben ik met X, docent aan de PTB opleiding, in gesprek gegaan, omdat ze ervaring heeft in de verslavingszorg. Ik wil haar bedanken voor de richting die ze meegaf en de aanmoediging voor mijn scriptieonderwerp. Vervolgens heb ik met X, mijn stagebegeleider, over dit onderwerp gesproken. Ik wil hem bedanken voor de steun en de praktische ondersteuning toen ik werkte aan de basis van mijn onderzoek.Toen de opzet van mijn onderzoek duidelijk was heb ik dit gepresenteerd binnen het team dat werkzaam is op de kortdurende klinische behandeling. Dat is de afdeling waar dit onderzoek plaats heeft gevonden. Het team heeft me gesteund en geholpen tijdens het aanbieden van de ontspanningsoefeningen. Daarom gaat mijn dank uit naar x voor hun betrokkenheid. In het bijzonder wil ik daarbij x bedanken voor haar tijd en voor het ontwikkelen van een meetinstrument. Ik vind het bijzonder dat ze, ondanks een overvolle agenda, zoveel tijd en ruimte nam om mij te ondersteunen.Verder wil ik x bedanken voor haar begeleiding gedurende de totstandkoming van mijn afstudeeropdracht.Ook x wil ik bedanken voor het beoordelen van deze scriptie.Gedurende mijn opleidingsjaren heb ik me ontwikkeld in mijn spelling en taalgebruik. Toch wilde ik deze opdracht laten checken. Ik wil dan ook x en x bedanken voor het nalezen en hun feedback.Zelf ben ik tevreden over het onderzoek. Hoewel het meetinstrument is nog niet valide is en de resultaten niet betrouwbaar genoeg zijn, geeft dit onderzoekaanleiding tot verder onderzoek. Daarom ben ik blij dat ik de koppeling van ontspanningsoefeningen en craving op de kaart heb gezet. 2 / 4

3 Scriptie drugsverslaving craving ontspanningsoefeningen verslaafden psychmotorische therapie en bewegingsagogie Samenvatting Binnen de verslavingszorg worden er verschillende vaardigheden aangeleerd om met craving om te gaan.Deze hunkering naar drugs of alcohol is nog steeds aanwezig als men gestopt is met gebruik van middelen.Craving kan op elk moment optreden door gewoonte en klassiek geconditioneerde cues. Gedurende craving is er sprake van storende preoccupaties, angst en stress. Problemen met impulsiviteit en zelfcontrole kunnen tot gebruik leiden. Toegepaste ontspanning als coping- en ontspanningtechniek lijkt te kunnen helpen bij craving, omdat men leert te ontspannen in korte tijd. Zo kan men de aandacht verleggen, spanning verlagen en kunnen er keuzes gemaakt worden die helpen om niet te gebruiken.In dit onderzoekwordt onderzocht of er verschil is tussen middelafhankelijke cliënten in de omgang met craving, door het toevoegen van ontspanningsoefeningen aan het behandelprogramma. Dit onderzoekvond plaats op de kortdurende klinische behandelingsafdeling van Verslavingszorg Noord Nederland in X. Er is gewerkt met een experimentele groep, waarbij de interventie plaatsvond, en een controlegroep, waarbij er geen toevoeging in het programma was. Door het afnemen van een voor- en nameting bij beide groepen, met een zelfontwikkelde vragenlijst, is er informatie gekregen over de groepen. De validiteit van de vragenlijst staat ter discussie, net als de groepspopulatie.Uit de resultaten komt naar voren dat het enthousiasme over, en het toepassen van ontspanning- oefeningen een grote stijging maakt bij de experimentele groep, terwijl de controlegroep daar gelijk in blijft.De experimentele groep benoemde dat een oefening helpt om te kunnen omgaan met moeilijke momenten, omdat het afleidt en gedachten verzet. De cliënten van de controlegroep vonden de oefeningen niet nodig om met craving te kunnen omgaan.Dit onderzoek geeft aanzet tot verdiepend onderzoek. Er komt naar voren dat er positieve en negatieve effecten zijn bij het aanbieden van ontspanningsoefeningen. De discussie over de uitvoering van dit onderzoek is echter zo groot, dat er een verdiepend onderzoek noodzakelijk is om de effecten betrouwbaar in kaart te brengen. 3 / 4

4 Scriptie drugsverslaving craving ontspanningsoefeningen verslaafden psychmotorische therapie en bewegingsagogie Inhoudsopgave Voorwoordpag. 2 Samenvattingpag. 3 Inhoudsopgavepag. 4 Inleidingpag. 5

Hoofdstuk 1:Theoretisch Kader

§ 1 Begripsdefiniëring 1.1Verslavingpag. 6 1.2Cravingpag. 7 1.3Verslavingszorg Noord Nederlandpag. 8 1.4Kortdurende klinische behandelingpag. 8 § 2 Toegepaste ontspanning 2.1Ontspanningpag. 10 2.2Progressieve ontspanningvolgens Jacobsonpag. 10 2.3Autogene training volgens Schultzpag. 11 2.4Toegepaste ontspanningvolgens pag. 11 § 3 Toegepaste ontspanninggekoppeld aan craving 3.1Storende preoccupatiespag. 12 3.2Copingvaardigheid bij angst en stresspag. 12 3.3Impulsiviteit en zelfcontrolepag. 13 3.4Samenvattingpag. 13

Hoofdstuk 2:Methode

2.1Onderzoeksdesignpag. 15 2.2Participantenpag. 15 2.3Tijdslijnpag. 15 2.4Onderzoeksinstrumentpag. 15 2.5Dataverwerkingpag. 16 2.6Onderzoeksondersteuningpag. 17 2.7Fasering van ontspanningaanbodpag. 17

Hoofdstuk 3:Resultaten

3.1Kwalitatieve gegevenspag. 18 3.2Kwantitatieve gegevenspag. 19 3.3Ontspanningsoefeningenpag. 21

Hoofdstuk 4:Discussie

4.1Onderzoeksperiodepag. 22 4.2Onderzoeksinstrumentpag. 22 4.3Onderzoeksgroeppag. 22 4.4Onderzoeksresultatenpag. 23 Conclusie Aanbevelingen Literatuurlijst Bijlagen pag. 24 pag. 25 pag. 26 pag. 28

• / 4