scriptie over dementie voorbeeld beeldende therapie hogeschool arnhem nijmegen

scriptie over dementie voorbeeld beeldende therapie hogeschool arnhem nijmegen 1 / 4

scriptie over dementie voorbeeld beeldende therapie hogeschool arnhem nijmegen Samenvatting Er is tegenwoordig veel aandacht voor dementie in de media en in de wetenschappen. Volgens recent onderzoek kunnen non-verbale therapieën een belangrijke rol spelen in de behandeling van mensen met dementie. Aan de hand van praktijkgericht onderzoek (type kwalitatieve effectevaluatie) wordt gekeken naar wat beeldende therapie voor ouderen met dementie kan betekenen. Het doel van het onderzoek is om bij te dragen aan een gefundeerde beeldend therapeutische behandeling voor deze doelgroep.De resultaten zijn verworven door middel van interviews, vragenlijsten en literatuuronderzoek. Volgens de geraadpleegde literatuur, behandelaars en beeldend therapeuten levert beeldende therapie een positieve bijdrage aan de kwaliteit van leven van ouderen met dementie. Deze bijdrage lijkt toegeschreven te kunnen worden aan het creatieve proces, het materiaal en het product. Belangrijke aspecten in de sessie zijn structuur, plezier en contact met andere mensen.Beeldende therapie heeft een positief effect op de kwaliteit van leven van ouderen met dementie en is waarschijnlijk ook een geschikte methode om de achteruitgang van het geheugen tegen te gaan mits de therapie professioneel toegepast wordt.Vooral zintuigelijke stimulatie schijnt belangrijk te zijn.Er is echter vooral vanuit metaniveau naar de behandeling en de behoeftes van ouderen met dementie gekeken. De cliënten zelf werden niet ondervraagd of geobserveerd. In een vervolgonderzoek zou de focus op het cliëntperspectief kunnen worden gelegd. Er zijn nog andere mogelijkheden voor een vervolgonderzoek, bijvoorbeeld door te kijken of beeldend werk als diagnostisch instrument voor dementie ingezet kan worden. Uit de voorliggende onderzoeksresultaten zou bovendien een methodische richtlijn voor de beeldend therapeutische behandeling opgemaakt kunnen worden. 2 / 4

scriptie over dementie voorbeeld beeldende therapie hogeschool arnhem nijmegen Inhoudsopgave 1.Inleiding............................................................................................................1 1.1Aanleiding........................................................................................................1 1.2Inleiding............................................................................................................1 1.3Definitie van relevante begrippen....................................................................2 1.4Doelstelling.......................................................................................................4 1.5Vraag en Deelvragen........................................................................................4 2.Methode...........................................................................................................5 2.1Onderzoeksbenadering.....................................................................................5 2.2Onderzoeksuitvoering.......................................................................................5 2.3Onderzoekspopulatie........................................................................................6 2.4Dataverzameling..............................................................................................7 2.5Dataanalyse.....................................................................................................7 2.6Verantwoording................................................................................................8 3.Resultaten........................................................................................................9 3.1Vakliteratuur.....................................................................................................9 3.2Neuro-wetenschap en beeldende therapie.....................................................12 3.3Beeldende therapeuten..................................................................................15 3.4Andere behandelaars......................................................................................18 4.Discussie........................................................................................................20 5.Conclusie........................................................................................................22 6.Aanbeveling....................................................................................................24 7.Referenties.....................................................................................................25 8.Bijlagen..........................................................................................................29 3 / 4

scriptie over dementie voorbeeld beeldende therapie hogeschool arnhem nijmegen 1.Inleiding 1.1Aanleiding Tegenwoordig is er veel aandacht in de media en in de wetenschap voor dementie. In westerse geïndustrialiseerde landen is sprake van ‘vergrijzing’ in de maatschappij.Mensen worden steeds ouder waardoor het aantal mensen met dementie stijgt.Steeds meer mensen komen er direct of indirect mee in aanraking waardoor de gevoeligheid voor de levenskwaliteit in de ouderenzorg toeneemt. In de loop van de 20 e eeuw veranderde de zorg voor ‘seniele’ ouderen van verwaarlozing naar persoonsgerichte zorg (Neuvel, 2025). Er is meer aandacht voor levensfase gerelateerde thema’s en behoeftes van ouderen. Het is in het belang van verzorgenden en van de maatschappij om het stijgend aantal van mensen met dementie passende en effectieve therapie aan te kunnen bieden. Een non-verbale therapie zou mogelijk aan de kwaliteit van leven kunnen bijdragen. Ook omdat bij dementie vaak afasie optreedt waardoor de mogelijkheid verbaal te communiceren afneemt.Ook ORGANISATIE , een dagbesteding voor ouderen met dementie gevestigd in PLAATS , is erin geïnteresseerd om hun gasten een werkzame therapie aan te bieden. De onderzoeksvraag komt van de daar werkzame beeldende therapeute. Zij heeft afgelopen jaar onderzoek gedaan naar thematisch werken in de behandeling voor ouderen met dementie (Heide, Visscher en Reijnen, 2025). De onderzoekers concludeerden dat er weinig bekend is over thematisch werken binnen beeldende therapie met dementerende ouderen. De opdrachtgever zou graag willen weten wat een gangbaar en theoretisch gefundeerd behandelaanbod zou kunnen zijn. Ze doen daarom de aanbeveling om breder onderzoek te doen naar beeldende therapie met dementerende ouderen.

1.2Inleiding Symptomen van dementie zijn geheugenstoornissen, problemen met taal en denken en soms ook veranderingen in karakter en gedrag (alzheimer-nederland.nl). Hoewel er geen behandeling is om de geheugenstoornis tegen te gaan kunnen medicijnen en het toepassen van psychotherapie het verloop wel vertragen (Trimbos, 2025 ).Omdat dementie samengaat met taalfunctie-stoornis komen non-verbale therapieën meer onder de aandacht. Hersenonderzoek ondersteunt de inzet van therapieën die de zintuigen en daarmee de hersenen prikkelen. Als een dergelijke therapie in een vroeg ziektestadium zou beginnen, zou eventueel het ziekteproces afgeremd kunnen worden (Levine Madori, 2024 ). Dat zou een positieve werking op ziektekosten, zorglast en de kwaliteit van leven van de getroffene en zijn omgeving betekenen.Een recent onderzoek over beeldende therapie en Alzheimer (Chancellora, Chatterjee &

• / 4