SELECTIEPRE-MASTERGENEESKUNDE GRONINGEN2024-2025

SAMENVATTING

SELECTIEPRE-MASTERGENEESKUNDE GRONINGEN2024-2025

GuytonandHall:TextbookofMedicalPhysiology(14th)

Hoofdstuk1t/m9,14,16en61 1 / 10

SamenvattingleerstofselectiepremasterGeneeskunde Hoofdstuk1 Fysiologie=wetenschapdiedefysischeenchemischemechanismenverantwoordelijkvoor oorsprong,ontwikkelingenvorderinginhetlevenuitlegt.Menselijkefysiologie Inlevenblijvenishetresultaatvancomplexecontrolesystemen.Menselijkefysiologielinktde basiswetenschapmetgeneeskundeenplaatstdeverschillendefunctiesvancellen,weefsels enorganeninhetgeheelvandelevendemens.Dezeintegratievereistcommunicatieen coördinatiedoorcontrolesystemenopelkniveau.Pathofysiologie=destudievanontregeldelichaamsfuncties;hetisdebasisvangeneeskunde.Cellenzijnhetlevendedelenvanhetlichaam Decelisindebasishetlevendedeelvanhetlichaam.Elkweefseloforgaaniseen samenstellingvanveelverschillendecellendiebijelkaargehoudenwordendoorintercellulaire structuren.Elketypeceliszoaangepastdathetéénofenkelespecifiekefunctiesheeft.Het gehelelichaambevatzo’n35tot40triljoenmenselijkecellen.Develecellenzijnallemaalzo

verschillend,maarhebbentocheenaantalovereenkomendekarakteristieken:

●Cellenkunnenenergiegevenaananderecellenomhunfunctieuittevoeren(voorbeeld:

zuurstofreageertmetcarbohydraat,veteneiwitomenergievrijtelaten) ●Algemenechemischemechanismeomvoedingsstoffenomtezetteninenergieis hetzelfde ●Allecellengevenproductenvanhunchemischereactieafaandeomringende vloeistoffen ●Demeestecellenzijninstaatomzichzelftereproduceren.Naastdemenselijkecellenzijnerooktriljoenenmicro-organismeninhetlichaam,zoalsopde huid,indemond,darmenenneus.Microbiota=groepvandezelfdesoortmicro-organismen,kunnenziekteveroorzaken,maar meestallevenzeinharmoniemetdemenselijkecellenendragenzebijaanvitalefunctiesdie demenselijkecellennodighebbenomteoverleven.Extracellulairevloeistof-het“internemilieu” 50%tot70%vaneenvolwassenlichaamisvloeistof;voornamelijkeenwateroplossingvan ionenenanderestoffen.Intracellulairevloeistof=vloeistofbinnenindecel.Extracellulairevloeistof=vloeistofinruimtesbuitendecellen,ongeveer1/3evantotale vloeistof.LucaPlekkenpol 2 / 10

SamenvattingleerstofselectiepremasterGeneeskunde Extracellulairevloeistofisconstantinbewegingdoorhetlichaam;hetwordtgetransporteerd doorhetbloedenvervolgensgemixttussenbloedenweefselvloeistofviadiffusiedoorcapillaire wanden.Deextracellulairevloeistofbevatdeionenenvoedingsstoffendiecellennodighebben

ominleventeblijven.Inanderewoorden:allecellenleveninhetzelfdemilieu,namelijkde

extracellulairevloeistof.Ditwordtdaaromookinternemilieuofmilieuintérieurgenoemd(naar ClaudeBernard,1813-1878).Verschillenextracellulaireenintracellulairevloeistof Extracellulairevloeistof Intracellulairevloeistof Bevatgroteaantallenvannatrium,chloride, bicarbonaationen,voedingsstoffenzoals zuurstof,glucose,vetzuren,aminozuren.Bevatgroteaantallenvankalium, magnesium,fosfaationen Bevatkoolstofdioxide(CO2)(gaatnaar longen) Specialemechanismenvoorionentransport overhetcelmembraanzorgenvoorhet behoudenvandeionconcentratiegradiënt tussenextracellulaireenintracellulaire vloeistoffen.Cellulaireafvalstoffen(gaatnaarnieren) Homeostase-behoudvanconstantinternmilieu Homeostase=hetbehoudenvanbijnaconstanteconditiesinhetinternemilieu(WalterCannon, 1871-1945).Alleorganenenweefselshebbenfunctiesdieervoorzorgendathomeostase behoudenwordt.Deverschillendeionen,voedingsstoffen,afvalstoffenenanderebestanddelen zijngereguleerdbinneneenbereikvanwaarden.Somsisditbereikheelklein,ensomswat groter.Disease=aandoening=eenstaatvanverstoordehomeostase.Maarzelfsindeaanwezigheid vaneenaandoeningwordenhomeostasefunctiesuitgevoerdenvitalefunctiesbehouden.Hierbijwordtvaakgecompenseerddoorhetlichaam.Insommigegevallenleidendeze compensatiestotafwijkingeninhetlichaamwaardoordeprimaireoorzaakvandeaandoening

zelfnietopvalt(voorbeeld:hogebloeddrukbijnierfalen).

Extracellulairevloeistoftransportenmixsysteem-hetcirculairesysteem

Extracellulairevloeistofwordtintweefasesdoorhetlichaamgetransporteerd:

1.Bewegingvanbloeddoorhetlichaamindebloedvaten 2.Bewegingvanvloeistoftussencapillairenenintercellulaireruimtestussende weefselcellen LucaPlekkenpol 3 / 10

SamenvattingleerstofselectiepremasterGeneeskunde Alhetbloedindecirculatiepasseerthetgehelecircuitongeveeréénkeerperminuutalshet lichaaminrustisentot6keerperminuutalshetlichaamactiefis.Indecapillaireniseruitwisselingvanextracellulairevloeistofdooruitwisselingvanbloedplasma eninterstitiëlevloeistofvandeintercellulaireruimtes.Decapillairewandenzijnpermeabelvoor hetmeestebloedplasma,behalvevoorplasmaeiwitten.Hierdoorontstaaterdiffusievan vloeistofenopgelostebestanddelentussenhetbloedendeweefselruimtes.Diffusieontstaat doorkinetischebewegingvandemoleculeninhetplasmaendeinterstitiëlevloeistof.De vloeistofenopgelostebestanddelenzijnconstantinbewegingengaanallerichtingenopinhet plasmaeninterstitiëlevloeistof.Demeestecellenliggendichterdan50micrometerbijhet capillair,waardoordiffusiebinnenenkelesecondenmogelijkis.Dus,deextracellulairevloeistof wordtcontinugemixtwaardoordehomogeniteitvanhetextracellulairevloeistofdoorhetgehele lichaambehoudenwordt.Oorsprongvanvoedingsstoffeninhetextracellulairesysteem Respiratoiresysteem Hetbloedpiktzuurstofopindealveoli.Hetalveolairemembraanis0,4tot2micrometerdik waardoordiffusiesnelengemakkelijkplaatsvindt.Gastrointestinalesysteem Hetbloedabsorbeertopgelostevoedingsstoffenzoalscarbohydraten,vetzurenenaminozuren vanverteerdvoedselnaardeextracellulairevloeistofvanhetbloed.Leverenandereorganendatprimairemetabolischefunctiesuitdragen

Lever:verandertdechemischecompositiesvangeabsorbeerdeopgelostevoedingsstoffenin

meerbruikbarevormen.Deleverelimineertookafvalstoffenentoxischesubstanties.Hetbewegingsapparaat Spierenzorgendatvoedselopgenomenkanworden.Daarnaastgeefthetbewegingsapparaat beschermingzodathetlichaamenzijnhomeostasenietbeschadigdraken.Verwijderingvanmetabolischeeindproducten Verwijderingvankoolstofdioxidedoordelongen Koolstofdioxidediffundeertvanhetbloednaardealveoli.Doorademhalingwordt koolstofdioxidenaarbuitenhetlichaamgetransporteerd.Koolstofdioxideishetgrootste eindproductvanmetabolisme.Nieren Denierenverwijderendemeesteandereeindproductenvanmetabolismeuithetplasma.Eerst wordteengrotehoeveelheidplasmagefilterdindeglomerulairecapillairenenvervolgens wordenbruikbarestoffengeresorbeerdnaarhetbloed.Stoffendienietgebruiktworden,zoals ureumencreatinine,wordennietgeresorbeerdeneindigeninurine.Gastrointestinalesysteem Onverteerdmateriaalensommigeafvalproducteneindigenindeontlasting.Lever LucaPlekkenpol 4 / 10