Stroming Namen Context Zijstroming Bijbehorende theorien

Wee k StromingNamen ContextZijstromingBijbehorende theorie(ën)

• + 2Klassieke school

Klassieke theorieën Gelegenheidstheorieën Bentham Beccaria Mensen trokken naar stad voor werk, daarmee ook toename in criminaliteit. Daarmee ook secularisatie (afname macht kerk). Steeds meer belang hechten aan menselijke ratio.Samenleving is een sociaal contract en mensen hebben rechten.Ieder individu is hetzelfde, daarom dus daadstrafrecht. De hoogte van straf moet zwaar genoeg zijn om dader ervan te weerhouden. Het moet snel en zeker zijn (beccaria).Straf als afschrikking.Nadruk op individuele crimineel als een persoon dat in staat is

te bepalen wat hij/zij doet: vrije wil.

1)Conservatieve criminologie 2)Gelegenheidstheorieën Gelegenheidstheorieën Routine activiteiten theorie (+ Ecks crime triangle) Rationele keuze theorie Crime pattern theorie

• + 4Italiaanse school ± 1830

Biosociale theorieën & Evolutionaire theorieën Gall Lombroso Darwin Hersenen hebben een belangrijke rol in ontstaan van gedrag.Menselijk gedrag is een product van natuurlijke invloeden/meetbare omstandigheden (determinisme).Positivisme, dus geen bijgeloof, religie of menselijke ratio, maar het observeren/meten van menselijk gedrag (via pto- schema). Wetenschappelijke methode. Crimineel bepaald door biologische factoren.Juist nadruk op individuele verschillen, want verklaren van gedragspatronen van individuen.Criminelen zijn onbeschaafd en minder complex (een gevaar voor de samenleving). Risico daarop moet worden beperkt.

Darwin komt ook met zijn theorie over natuurlijke selectie:

organismen in continue strijd om beperkte bronnen.Frenologie en hersenonderzoeken.1)Evolutionaire theorieën Evolutionaire psychologie Sociobiologie Gedragsecologie 2)Biosociale theorieën Evolutionaire psychologie Male competitiveness theory Sociobiologie Alternative adaption theory Cheater theory Gedragsecologie Conditional adaption theory r/K theory Biosociale theorieën Suboptimal arousal theory Brain hemispheric theory ENA-theorie Epigenetica

• Chicago school

Sociologische theorieën Subcultuurtheorieën Durkheim August Comte Burgess Shaw & McKay Sutherland Sampson Tarde Franse revolutie en val Ancien Regime.De sociologie kwam op door een periode van politieke onrust in Frankrijk.

De toenemende industrialisatie: gezinseconomie.

Veranderende rollen van werkgever/nemer en die van de vader in het gezin.Enorme toename in inwonersaantal in Chicago  1) Sociologie 2) Subculturen

Sociologische theorieën:

Anomietheorie (Durkheim) Sociale desorganisatie theorie Differentiële associatie theorie Concentrische zone theorie (Burgess) Sociale leertheorie (Akers)

Subcultuurtheorieën:

Collective efficacy theory Anderson’s code of the street

• LeertheorieënDurkheim

Reckless Sykes en Matza Kan het kopiëren van gedrag een belangrijke oorzaak zijn

van het vertonen van delinquent gedrag? Sociale context:

Tarde is voorloper van leertheorieën en kwam eind 19 e

eeuw met het feit dat imitatie een verklaring kan zijn voor het vertonen van criminaliteit. Hij richtte zich op het individu en

had drie wetten. 1) wet van contact: mensen imiteren elkaar

naar mate van contact (minder contact = minder invloed). 2) wet van imitatie van superieuren door ondergeschikten. 3)

wet van invoeging: nieuwe gebruiken vervangen oude

gebruiken.George H. Mead is de voorloper van het symbolisch

interactionisme: het individu is een product van sociale actie

en interactie en kan dus niet los worden gezien van zijn omgeving (no men is an island).Leertheorieën Operante conditionering (Skinner) Differentiële associatie theorie Sociale leertheorie (Bandura) Sociale leertheorie (Akers) Neutralisatietheorie 1 / 3

• ControletheorieënHirshi

Gottfredson Hagan Baumeister Reckless Er vindt in 1940 en 1950 economische vooruitgang plaats.Mensen verhuizen van platteland naar stad, zijn mobieler en het grootste deel gaat naar de kerk. Er is sprake van

conformiteit: iedereen dezelfde huizen en jeugdcultuur komt

op. Reckless is voorloper van controletheorieën.Bouwt voort op differentiële associatie en strain theorie (Merton).Wat is de oorzaak dat sommigen toegeven aan verleidingen en sommigen niet? Dit ligt aan persoonlijke of maatschappelijke controlemechanismen.Controletheorieën Containment theory Sociale controle theorie Zelfcontrole theorie Power control theory Selfcontrol as a limited resource

• Anomie- en straintheorieën

Kritische criminologie Durkheim Merton Agnew Messner & Rosenveld Cloward & Ohlin Marx, Engels & Bonger Criminaliteit is het product van mensen die hun doelen nastreven.Bouwt voort op Durkheim en zijn anomietheorie, die stelt dat anomie tijdelijk is en voorkomt wanneer de samenleving als gevolg van een maatschappelijke situatie geen rem meer vormt.

1960: opkomst kritische criminologie. Oorlog in Vietnam,

groei van tegenculturen en groeiende politieke protesten tegen discriminatie.De voorlopers van de conflicttheorieën waren Marx, Engels en Bonger en zij zagen criminaliteit als een symptoom van de achteruitgang van sociale solidariteit. Kapitalisme was de oorzaak van conflict, omdat het de bron was van ongerechtvaardigde ongelijkheid. De rijken worden steeds rijker en de armen steeds armer.

Anomie en strain:

Anomietheorie (Durkheim) Straintheorie (Merton) General strain theory Institutionele anomie Subcultuurtheorie

Conflicttheorieën:

Labelingtheorie

• Levensloopcriminologie Moffitt

Sampson& Laub Gottfredson& Hirshi De levensloopcriminologie richt zich op veranderingen van criminaliteit over de tijd, dus over een levensloop.Het probeert te begrijpen waarom mensen beginnen én stoppen met criminaliteit.Het kijkt naar veranderingen binnen personen.Dual taxonomy Zelfcontrole theorie Age graded theory Cognitive transformation Identity theory Redemption theory 2 / 3

Week 2 – Klassieke School

Elementen klassieke theorie:

Object: iedereen (kinderen en geesteszieken uitgezonderd)

Explanans: rationele kosten/baten afweging (als er geen balans is hiertussen --> criminaliteit)

Explanandum: alle vormen van wetsovertredingen

Tekortkomingen klassieke school:

1)Explanans is te simpel/abstract: mensen kunnen verschillen in eigenschappen, zoals intelligentie. Bovendien werken beslissingsprocessen anders.2)Doel van de straf is te beperkt, zo kregen vergelding en rehabilitatie geen aandacht 3)Het gaat uit van daadstrafrecht, maar hoe wordt dit bepaald? Straffen zijn voor iedereen gelijk, maar wordt wel door iedereen anders ervaren (voor de een is een boete kut, voor de ander niet) 4)Er is een kleine rol aan de rechter toebedeeld, omdat hij alleen (on)schuld bepaalt.Conservatieve criminologie (jaren ’80 en ’90) Waarom begaan sommige (groepen) mensen vaker delicten dan anderen? Deze stroming komt op vanwege de economische achteruitgang. Er is hernieuwde interesse voor Klassieke School: beperkte macht van de staat, afstand van kerk en stelt ‘gewone man’ centraal. Het legt ook de nadruk op de eigen keuze van het individu en geen aandacht voor maatschappelijke omstandigheden. De nadruk kwam nu juist te liggen op de zwaarte van de straf --> beïnvloeden kosten/baten afweging.Beleidsconsequenties: opsluiting zou ervoor zorgen dat criminaliteit niet loont en de lange gevangenisstraffen zorgen voor het verhogen van de kosten voor criminaliteit.Opsluiting zou goed zijn omdat criminelen niet te herstellen zijn (leidde tot toename gevangenispopulatie).Gelegenheidstheorieën Stellen dat er geen criminaliteit plaatsvindt totdat zich een gelegenheid voordoet. Deze theorieën richten zich op misdaad (crime): het daadwerkelijke gedrag van wetsovertredingen en niet op criminaliteit (criminality): de oriëntatie op wetsovertredingen. Context: welvaart neemt toe en daarmee ook de criminaliteit. Dit komt door een enorme verandering in de routine activiteiten van mensen na WO II. Er is meer welvaart, mensen zijn vaker uit huis en mensen zijn mobieler door auto’s.Routine-activiteiten theorie Rationele keuze theorieCrime pattern theory Bedenkers Cohen en Felson (1979)Clarke en Cornish (1986)- Centrale vraag Hoe worden criminele mogelijkheden in de maatschappij gecreeërd?Waarom pleegt iemand criminaliteit?Waar vindt criminaliteit plaats?VerklaringsniveauMACROMICROMESO

Elementen Object: alle mensen

Explanandum: criminaliteit

Object: alle mensen

Explanandum: alle vormen van criminaliteit

Object: alle mensen

Explanandum: criminaliteit

Explanans Er is een verhoogde kans op criminaliteit wanneer de volgende drie elementen

samenkomen in tijd en plaats:

1)Gemotiveerde dader 2)Potentieel doelwit, afhankelijk van VIVA 3)Afwezigheid capabel toezicht (iemand die in staat is criminaliteit te voorkomen, zoals politie of buren) Of het gebeurt hangt af van de routine activiteiten van mensen. Denk ook aan Eck’s

crime triangle: elk van de drie elementen kan

Daders maken doelbewust de keuze voor criminaliteit, met als doel om ervan te profiteren. Zij maken een kosten/baten afweging. Er is echter sprake van

bounded rationality: daders zijn beperkt rationeel,

omdat een beslissing moeten maken op basis van beperkt beschikbare informatie en dus niet alle gevolgen kunnen overzien. Daarom wordt gekozen voor satisfaction in plaats van het optimale.De beslissingen van daders verschillen per delict, zoals geld bij overval en seksuele bevrediging bij verkrachting.Criminaliteit vindt plaats daar waar daders en slachtoffers samenkomen in tijd en plaats binnen de awareness space van de dader (de plekken die de dader kent). Je beweegt je via paths naar belangrijke knooppunten (nodes). Je pleegt criminaliteit binnen de gebieden die je kent. Er zijn daarnaast plekken die criminaliteit aantrekken (attractors) of die criminaliteit doen ontstaan (generators).Criminaliteit vindt plaats op belangrijke pathways en op belangrijke nodes waar grote hoeveelheden potentiële daders worden samengebracht – door

• / 3