Tentamen 3: H4 en H7

Tentamen 3: H4 en H7

H4: Invloeden vanuit de wetenschap (II); informatieverwerking en emotie

4.1 Er zijn meerdere redenen waarom individuen verschillen in de manier waarop zij informatie verwerken. Er moet voortdurend gekozen worden welke informatie voorrang krijgt voor verwerking (onbewust). Mensen verschillen in persoonlijke ontwikkeling/ervaring en daardoor maken zij in verschillende fases (onbewust) andere keuzes. Die keuzes worden beïnvloed door gekleurde selectiviteit (bias). Soms zijn die keuzes zo disfunctioneel/habitueel dat er wordt gesproken van psychopathologie.

4.2 Informatie wordt geregistreerd en verwerkt en kan uiteindelijk wel/niet tot actie leiden. Twee functies van informatieverwerking zijn basaal: representatie en calculatie. Representatie is de capaciteit om zaken en gebeurtenissen symbolisch (taal/in beelden) of niet-symbolisch (bv.in neurale netwerken) vast te leggen, zodat we ons daarmee bezig kunnen houden. Calculatie verwijst naar het vermogen om zulke representaties te manipuleren en te transformeren. In alle gevallen is informatieverwerking betrokken bij het zich aanpassen aan en omgaan met de omgeving.-Cognitieve therapie richt zich vooral op inventariseren/corrigeren van disfunctionele interpretaties (bewuste/explicitet interpretatieprocessen).-Cognitieve psychologie biedt aanknopingspunten om ook andere onderdelen van het informatie verwerkend proces te beïnvloeden (impliciet/onbewust).

4.3 cognitie en emotie Cognitie en emotie beïnvloeden elkaar beide kanten op. Emoties kunnen negatief of positief zijn, naarmate de gebeurtenissen waarop die emoties gebaseerd zijn negatief of positief geëvalueerd worden (appraisal). De vraag of een emotionele beleving mogelijk is. Zonder interpretatie van gebeurtenissen, ontstond door verschillen in definitie van cognitie. Wanneer met cognitie interpreteerde als expliciet/bewust proces, dan zou emotie zonder cognitie kunnen bestaan. Wanneer er breder gekeken wordt naar cognitie, dan zou cognitie noodzakelijk zijn voor emotie.Tweefactortheorie van emotie: Verschillende emoties zouden uit dezelfde arousal bestaan, maar worden door de interpretatie van de betrokkene anders beleefd.Vaak wordt emotie gezien als psychologisch proces waarin voelen, denken en gedrag met elkaar in verband staan. Volgens Frijda is er onderscheid tussen de volgende 3 aspecten in het

emotionele proces:

-Appel: Het persoonlijk belang dat een gebeurtenis/gedachte voor iemand heeft en dat direct als zodanig wordt ervaren (primaire appraisal). Wanneer er een persoonlijk belang is, wordt het emotieproces verder in gang gezet. 1 / 2

-Actiebereidheid: De neiging om iets met de ontstane situatie te gaan doen of juist de neiging om het op te geven en er niets mee te doen. Dit is waar het om gaat, emoties bereiden ons voor om wel/niet actie te ondernemen.

-Arousal: De opwinding die de emotionerende situatie bij ons teweegbrengt. Kan

worden gezien als fysiologische aspect van actievoorbereiding (hartslag omhoog/laag, spierspanning, hormonen, etc.).Wanneer emotie optreedt is er primaire en dan secundaire appraisal, beide kunnen geheel/gedeeltelijk onbewust verlopen. Van het resultaat van deze evaluaties is men zich meestal wel bewust. Bij emotie ervaart men altijd iets van een te benoemen gevoel, onbewuste emoties bestaan niet.Onbewuste cognities bestaan wel. Er wordt vanuit gegaan dat er eerst een waarneming plaatsvindt  aandacht wordt op waargenomen gericht  informatie uit geheugen wordt opgehaald  op basis daarvan een meer bewust verlopende redenering en interpretatie.Uiteindelijk volgt er een meetbare (expliciete) reactie.

4.4 waarneming Cocktailparty-fenomeen: Op een feestje heb je geen idee wat er om je heen gezegd wordt, tot je je eigen naam hoort of iets over een onderwerp dat je interesseert. Er was een (onbewust) pre-attentief proces bezig met het in de gaten houden van de omgeving op mogelijk relevante gebeurtenissen. We nemen niet al die gebeurtenissen waar, er is een waarnemingsdrempel.

Subliminale waarnemingsexperimenten: Proefpersonen krijgen visuele prikkels

aangeboden, maar zo kort dat je het niet bewust kan waarnemen. Ze worden ook nog gevolgd door ‘maskerende’ stimulus. Toch blijkt tijdens zulke onderzoeken dat de proefpersoon de stimulus wel heeft waargenomen (onbewust).Perceptual defense: Het fenomeen waarbij men onbewust bepaalde stimuli negeren omdat deze als bedreigend of onaangenaam worden ervaren. Zo hebben deze stimuli minder impact op bewustzijn.

Verborgen-co-variatiedetectie: Er kan onbewust worden waargenomen en aan die

onbewuste waarnemingen kunnen specifieke betekenissen worden toegekend.Objectief aanwezige informatie vanuit de waarnemer wordt aangevuld tot ‘logische gehelen’.Phi-fenomeen: Wanneer lichten om en om aan en uit gaan dan lijkt het alsof het heen en weer

gaat. Vaas van rubin: Men kan een afwisseling zien voor- en achtergrond.

Waarneming is geen passief proces, men onderkent twee aanvullende processen: Enerzijds een stimulus gedreven proces (bottom-up) en anderzijds een top-downproces (individueel) dat wordt gestuurd door reeds bestaande kennis. Hoe sterker het ene proces, hoe minder invloed van het andere proces.

• / 2