.png){kind=logo}
TIJDIGE SIGNALERING
VAN DE
OVERBELASTE
MANTELZORGER IN
DE THUISZORG
Leerling: Lianne Veldkamp
Studentnummer: 554179
Opleidingsinstituut: MBO Rijnland, Leiden
Opleiding: MBO Verpleegkunde
Klas: BB0E-0-VPZ2
Studieloopbaanbegeleider: Monique van der Meij
Organisatie: DSV Leven
- / 4
Voorwoord Mijn naam is Lianne Veldkamp. Ik werk in de thuiszorg bij DSV Leven in Katwijk. Tijdens mijn werkzaamheden kom ik geregeld in contact met mantelzorgers.Zelf was ik een jonge mantelzorger. Ik ben mij tijdens het uitoefenen van mijn beroep daarom bewust van de verantwoordelijkheden en belasting waar mantelzorgers dagelijks mee te maken krijgen.Vanwege mijn achtergrond, ben ik van mening dat wij mantelzorgers net zo hard nodig hebben als zij ons. Gezien de tekorten in het zorgpersoneel, de vergrijzing én dat mensen langer thuis blijven wonen, zal deze belasting in de komende jaren groter kunnen gaan worden. Als gevolg hiervan, vermoed ik een vergroot risico op de overbelasting van de mantelzorger.Ik ben daarom van mening dat het tijdig signaleren van overbelasting belangrijk is om uitval te voorkomen. Hoewel de reeds overbelaste mantelzorger zeker speelt onder mijn collega’s, heb ik gemerkt dat er nog ondersteuning nodig is bij het tijdig signaleren van de mantelzorger. Het belang van de samenwerking met de mantelzorger lijkt op dit moment nog niet voldoende te spelen. Ook zijn collega’s zijn niet allemaal op de hoogte van de signalen, risico’s en gevolgen die hiermee gepaard gaan. Tevens is niet voor iedereen bekend wat wij kunnen aanbieden wanneer wij overbelasting signaleren.Ik heb tijdens mijn onderzoek verder onderzocht óf en waarom er een vergroot risico is op de overbelasting. Ook heb ik mij verdiept in hoe zorgprofessionals dit tijdig kunnen signaleren én wat dan de volgende stappen zouden kunnen zijn.In de oriënterende fase van mijn onderzoek, heb ik mijn verbeterplan mondeling besproken met mijn Teamleider. Ze was direct enthousiast en heeft mij akkoord gegeven tot verdere verdieping. We hebben later afgesproken dat ze schriftelijke feedback zou geven op het eindproduct. Deze feedback is te lezen in bijlage 9.
1 2 / 4
Inhoud De doelgroep3 Cijfers over mantelzorgers5 Vergrijzing6 Hogere levensverwachting6 Verandering leeftijdsopbouw6 Lager geboortecijfer6 Gevolgen vergrijzing9 Economie9 Sociale zekerheid9 Gezondheidszorg10 Toekomstperspectief voor de mantelzorger13 Overbelasting13 Mantelzorger met migratie-achtergrond14 Jonge mantelzorger14 Oudere mantelzorger14 Risico’s voor overbelasting15 Ontspoorde mantelzorg16 Signaleren van de overbelaste mantelzorger17 Jonge mantelzorger17 Vormen van overbelasting signaleren17 Gespreksvoering18 Meetinstrument19 Nabespreking resultaten meetinstrument19 Knelpunten in de signalering19 Respijtzorg20 Beeldzorg20 Ondersteuning op maat21 Wetten en financiering respijtzorg22 Onderzoek24 Geadviseerd meetinstrument29 Verwerking resultaten EDIZ29 Uitkomsten enquête31 Conclusie32 Mantelzorgbeleid organisatie33 Conclusie35 Literatuurlijst37 Bijlagen40 Bijlage 140 Bijlage 241 Bijlage 342 Bijlage 444 Bijlage 547 Bijlage 649 Bijlage 754 Bijlage 858 Bijlage 960 Bijlage 10 Bijlage 11
2 3 / 4
De doelgroep Laten we beginnen bij het begin. Want, wat is een mantelzorger? De van Dale geeft aan: “Zorg gegeven door gezinsleden, buren of vrienden.” In de richtlijn Mantelzorg V&VN (publicatie 2 september 2021) wordt deze verder verdiept, met: “Alle hulp, begeleiding en zorg aan een hulpbehoevende die niet in het kader van een hulpverlenend beroep of vrijwilligerszorg wordt geboden, maar door personen uit de directe omgeving, waarbij de zorgverlening rechtstreeks voortvloeit uit de sociale relatie.”
Deze gegeven zorg is zeer divers, zo kun je denken aan zaken zoals:
- Algemene Dagelijkse Levensbehoeften (ADL);
- Inname medicatie;
- Verpleegkundige handelingen, zoals verzorgen van een wond;
- Huishoudelijke werkzaamheden;
- Administratieve taken;
- Aandacht voor de zorgvrager
- / 4
Uit onderzoek van Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) blijkt, dat mensen vaak zorg en ondersteuning bieden aan een naaste, omdat zij willen dat die persoon goed geholpen wordt en ook vaak omdat zij dit als hun plicht zien. Mantelzorgers met een niet-westerse migratieachtergrond gaven in 2019 vaker aan dat zij voor een naaste zorgen omdat zij dit leuk vinden. Ook geven ze vaker aan familie te helpen omdat zij daar om vroegen dan autochtone mantelzorgers.Mantelzorg kan zwaar zijn, maar kan ook positieve gevolgen hebben voor de mantelzorger zoals persoonlijke groei, voldoening, zelfwaardering en zingeving. De relatie tussen de mantelzorger en de naaste kan hechter worden en het sociale netwerk kan zich soms uitbreiden.Gemiddeld spenderen mantelzorgers 7,4 uur per week voor een periode van 5,4 jaar tijd aan hun naasten.
.png)