Uitwerken van het ziektebeeld aan de hand van de rode loper: COPD

Uitwerken van het ziektebeeld aan de hand van de rode loper: COPD

Begripsbepaling:

COPD staat voor chronic obstructive pulmonary disease, in het Nederlands vertaald staat dit voor chronische obstructieve longziekte. Het omvat chronische bronchitis en longemfyseem.

Verspreiding:

In 2018 hadden 613.800 mensen COPD (chronische bronchitis en/of emfyseem): 304.800 mannen en 309.000 vrouwen (35,6 per 1.000 mannen en 35,6 per 1.000 vrouwen). De jaarprevalentie betreft een schatting van alle COPD-patiënten die gedurende een jaar bekend zijn bij de huisarts. Deze patiënten hoeven niet allemaal in dat betreffende jaar contact te hebben gehad met de huisarts voor hun COPD.In 2018 kwamen er 27.100 nieuwe patiënten met emfyseem bij (13.400 mannen en 13.700 vrouwen). Het aantal nieuwe gevallen van chronische bronchitis was 10.300 (4.300 mannen en 5.900 vrouwen).

Anatomie & fysiologie:

De longen vullen het grootste deel van de borstkas. We hebben een linker en een rechterlong.De linkerlong bestaat uit twee lobben. De bovenste en onderste linkerlong lob. De rechterlong heeft 3 lobben. Het bovenste, de middelste en de onderste long lob. De rechterlong is iets groter omdat in de linkerlong een uitsparing is voor het hart. De longen zijn omgeven door het longvlies ofwel pleura. Tussen je borstwand en je longen liggen twee longvliezen. Tussen deze twee longvliezen zit een soort ‘glijmiddel’, waardoor de vliezen over elkaar kunnen bewegen. In een gezonde situatie zorgen de vliezen ervoor dat je longen aan je borstkas ‘plakken’. Aan de onderkant van je longen bevindt zich je middenrif (diafragma).Bij longemfyseem gaan de longblaasjes langzaam verloren. De longblaasjes zorgen ervoor dat zuurstof wordt opgenomen in het bloed en dat afvalstoffen weer uitgeademd kunnen worden. Hoe meer longblaasjes dus verloren gaan hoe moeilijker het ademen wordt. Het probleem zit in de longen. De longblaasjes zijn hun elasticiteit kwijt en veel longblaasjes zijn samengesmolten tot een slappe ballon.Het gebrek aan elasticiteit maakt uitademing zwakker en langer. De longblaasjes nemen af en de ruimte waar geen gaswisseling plaats vindt neemt toe. Waardoor er minder zuurstof wordt opgenomen in het lichaam.Chronische bronchitis hierbij zijn de bronchiën ontstoken.De bronchiën zijn de vertakkingen van uw luchtpijp naar uw longen.Daardoor maakt het lichaam meer slijm aan en is ademhalen lastiger. Slijm zorgt ervoor dat de longen schoon blijven. Via het slijmvlies worden bacteriën en schadelijke stoffen vervoert zodat het uiteindelijk uitgehoest of ingeslikt kan worden. Hierdoor blijven de longen schoon.Chronische bronchitis

-Slijmklieren groeien in omvang en aantal: de toegenomen

hoeveelheid slijm kan kleine luchtwegen blokkeren en het reinigende trilhaarmechanisme overbelasten, wat leidt tot aanhoudende hoest en infectie. 1 / 2

-Oedeem en andere ontstekingsprocessen: De zwelling van de luchtwegwand vernauwt de doorgang en blokkeert de luchtstroom.-Trilhaarcellen nemen af in aantal en activiteit: Dit verergert het probleem van slijmophoping, waardoor het risico op infectie toeneemt.-Fibrose van de luchtwegen: De ontsteking leidt tot fibrose en verstijving van de luchtwegwanden, waardoor de luchtstroom verder afneemt.-Kortademigheid (dyspnoe): Deze verergert bij inspanning en bemoeilijkt de ademhaling. De ventilatie van de longen schiet ernstig tekort en er ontstaat ademnood, met hypoxie, pulmonale hypertensie en rechtszijdige hartinsufficiëntie tot gevolg. Naarmate de ademnood verergert, daalt in het arteriele bloed de PO2 (hypoxemie) en stijgt de PCO2 (hypercapnie), en uiteindelijk reageert het ademhalingscentrum op de hypoxemie in plaats van de hypercapnie.In latere stadia tasten de inflammatoire veranderingen de kleinste bronchiolen en de alveoli zelf aan en ontstaat er emfyseem.Longemfyseem ontwikkelt zich gewoonlijk als gevolg van chronische ontstekingen of irritatie van de luchtwegen. Er is een onomkeerbare zwelling van de bronchiolen, de ductuli alveolares en alveoli, zodat er minder oppervlak beschikbaar is voor de

gasuitwisseling. Er zijn twee hoofdsoorten, die meestal beide aanwezig zijn:

-Panacinair emfyseem: De wanden tussen aangrenzende alveoli breken af,

de ductuli alveolares verwijden en het interstitiële elastische weefsel verdwijnt. De longen zetten uit en hun capaciteit neemt toe. Omdat de hoeveelheid ingeademde lucht gelijk blijft, maakt die een kleiner deel uit van de totale hoeveelheid lucht in de opgerekte alveoli en neemt de parteriele zuurstofdruk af. Als gevolg daarvan wordt de concentratie gradient van zuurstof over de alveolaire membraan vlakker en diffundeert er minder zuurstof in het bloed.De samensmelting van alveoli verkleint het oppervlak dat beschikbaar is voor gasuitwisseling.Hyperventilatie kan de normale zuurstof- een koolstofdioxidespanning in arterieel bloed nog wel in stand houden, maar als de ziekte voortschrijdt, leidt het gecombineerde effect van deze veranderingen tot hypoxie, pulmonale hypertensie en uiteindelijk tot rechtszijdige hartinsufficiëntie.-Centrilobulair emfyseem: Hierbij treedt irreversibele verwijding op van de bronchiolen in het centrum van de lobuli. Als ingeademde lucht het verwijde gebied bereikt, daalt de druk plotseling, waardoor ook de alveolaire luchtdruk daalt, de ventilatie minder effectief wordt en de partiele zuurstofdruk afneemt. Naarmate de ziekte voortschrijdt, leidt de resulterende hypoxie tot pulmonale hypertensie en rechtszijdige hartinsufficiëntie.

Oorzaken:

De oorzaken van COPD zijn:

-Roken. COPD komt meestal door roken. Roken zorgt ervoor dat uw longen continu geprikkeld zijn. Daardoor ontsteken ze gemakkelijker. Actieve rokers, gestopte rokers en (langdurige) meerokers hebben allemaal een verhoogde kans om COPD te krijgen.-Schadelijke stoffen, zoals houtstof, lijm en verfdampen. Als u jarenlang heeft gewerkt met hout, asbest, verf of chemische stoffen, heeft u meer kans op COPD.-Erfelijke ziekten. De erfelijke ziekte alpha-1 kan COPD veroorzaken. Uw lichaam maakt dan het eiwit alpha-1 niet aan. Dit eiwit is nodig om uw longen te beschermen.-Luchtvervuiling. Bijvoorbeeld door fijn stof.-Andere longziekten, zoals astma of een longontsteking.

Symptomen:

Bij COPD kunt u last hebben van:

-Benauwdheid -Hoesten -Slijm ophoesten -Kortademigheid -Piepend geluid bij ademen -Vermoeidheid

• / 2