Verdieping strafprocesrecht week 6 Kennisclip: Welke rechtsmiddelen kent ons strafproces?: “in de wet geregelde en voor de procespartijen openstaande mogelijkheden op te komen tegen beslissingen of handelingen van autoriteiten in het strafproces bij een (hogere) rechter.”
Enge definitie: enkel opkomen tegen beslissingen van strafrechters.
Bredere definitie: verzet, bezwaarschrift tegen een dagvaarding
Gewone en buitengewone rechtsmiddelen In NL een gesloten stelsel van rechtsmiddelen. Dit betekent dat alleen door het instellen van in de wet geregelde rechtsmiddelen een onjuist vonnis zijn rechtskracht kan verliezen.
Waarom rechtsmiddelen?:
Procespartijen kunnen een (in hun ogen) onjuiste beslissing opnieuw laten beoordelen, waardoor kans op juiste beslissing wordt vergroot In het belang van rechtseenheid/rechtsgelijkheid, uniforme wetsinterpretatie, rechtszekerheid als de HR bepaalt dat we een bepaalde course gaan volgen dan gaan de lagere rechters vaak deze course volgen Goed voor aanzien en gezag strafrechtspraak in samenleving het maakt het strafproces legitiemer omdat ook rechters onderworpen zijn aan controle van een hogere instantie Anticiperende werking verhoogt kwaliteit rechtspraak de wetenschap dat jouw werk zou kunnen worden gecontroleerd door een hogere rechter, kan van invloed zijn op de kwali van het werk van de lagere rechters
Nadeel rechtsmiddelen:
Kosten voor de samenleving Tast aanzien en gezag rechterlijke einduitspraak aan kan leiden tot verschillende, soms tegenstrijdige beslissingen Leidt tot verlenging strafprocedure
Gewone rechtsmiddelen:
Kan je gebruiken zolang een beslissing nog niet in kracht van gewijsde is gegaan Bezwaarschrift tegen beslissingen/handelingen voorafgaand ter terechtzitting (Derde Boek, titel IV) Verzet tegen strafbeschikking OvJ (art. 257e Sv) Hoger beroep (Derde Boek, titel II Sv) -In HB volgt een – min of meer tot strijdpunten beperkt – nieuw feitenonderzoek Rb en hof zijn feitenrechters Cassatie (Derde Boek, titel III Sv) 1 / 3
-Vernietigen door de HR van beslissingen die met het recht strijdig zijn of op een met de wet strijdige wijze tot stand zijn gekomen (art. 79 RO) problemen met het recht/vormverzuimen
-Doel: bevorderen van de eenheid in de rechtspraak en zorgen
voor juiste rechtstoepassing en inachtneming van de vereiste vormen (rechtsbescherming voor de VD)
Buitengewone rechtsmiddelen:
Cassatie in belang der wet Herziening ten voordele Herziening ten nadele
Wat betekent stroomlijning/efficiënter maken in hoger beroep?:
We hebben feitenrechters (Rb en hoven) in beginsel zou de zaak helemaal opnieuw moeten worden behandeld als je in HB gaat We kijken in de praktijk naar de pijnpunten in een zaak (verweren die OM en VD waar ze het niet over eens zijn) we hebben daarbij geen strikt grievenstelsel, want daar zou de appelrechter zich enkel mogen beperken tot de bewaren die door de partrijen zijn opgeworpen NL-appelrechter mag ambtshalve kijken naar andere dingen die hem opvallen die niet goed zijn gegaan in eerste aanleg en mag dit remediëren Voortbouwend appel (art. 415 lid 2 Sv) In beginsel concentreren op de geschilpunten/grieven procespartijen aan onbestreden onderdelen in beginsel geen aandacht De stroomlijning van het HB heeft bijv. ook meegebracht dat in appel vaker het strengere noodzaak criterium geldt voor toelating van getuigen i.p.v. het verdedigingsbelang we willen de procedure efficiënter maken Wat is het verschil tussen de inzet van het geding in hoger beroep
en cassatie?:
Cassatierechter doet slechts onderzoek naar de gronden, niet de feiten; Feitelijke oordeel van de lagere rechter wordt alleen op begrijpelijkheid getoetst door cassatierechter Maar via ‘motiveringseisen’ de facto ook enige bemoeienis met feitelijk oordeel.Wat heeft de wetgever geregeld in de artikelen 80a en 81 RO?Wat was de achtergrond van deze regeling en hoe pakt dat in de
praktijk uit? Hoe plaatst u dit in het stelsel van rechtsmiddelen?:
Art. 80a RO “omdat partij die beroep instelt klaarblijkelijk onvoldoende belang heeft bij cassatieberoep of omdat klachten 2 / 3
klaarblijkelijk niet tot cassatie kunnen leiden” HR kan obv deze gronden een cassatieberoep afdoen
Selectie aan de poort: HR kan beroep niet-ontv verklaren en hoeft
dit niet verder te motiveren
Art. 81 RO: zaak wordt wel inhoudelijk behandeld (je bent ontv),
maar niet nader gemotiveerd wanneer beroep wordt verworpen + de HR is van mening dat er geen juridische belangrijke nieuwe vragen aan de orde komen ze verwerpen het beroep maar het wordt niet nader gemotiveerd
Achtergrond: kansloze klachten zo snel mogelijk eruit filteren en
minder motiveren overbelasting HR tegengaan, meer tijd voor overzichtsarresten
Cassatie selectiestelsel:
Overzichtsarrest niet helemaal kennen kijk onderstaande
Art. 80a RO:
1.‘Klaarblijkelijk onvoldoende belang’ beroep van VD tegen nietigverklaring dagvaarding of niet-ontv OM; verzuim om voorarrest op straf in mindering te brengen (art. 27 Sr); klacht over ontoereikende motivering die ziet op ondergeschikt of overbodig deel bewijsvoering (wat voor belang heb je daar nu bij?); 2.‘Klachten kunnen klaarblijkelijk niet tot cassatie leiden’ wann het rechtsmiddelen de duidelijke strekking van wet of rechtspraak miskend (als je een slechte of verkeerde interpretatie hebt van bepaalde leerstukken); klacht berust op verkeerde lezing van bestreden beslissing (je hebt de beslissing niet goed begrepen); klacht richt zich tegen overweging ten overvloede (soms overwegen feitenrechters zich tot extra shit voor een bewezenverklaring en als je daar op in gaat, gaat dat toch niet tot cassatie leiden) Is de selectie aan de poort wel wenselijk voor rechtsbescherming en rechtsvorming? Soms moet je als advocaat toch de kans nemen voor je client ook al is het een kleine kans.
Cassatie in het belang der wet:
Doel = hetzelfde als bij gewone cassatie, maar enkel P-G bij HR kan dit rechtsmiddel instellen mits gewoon rechtsmiddel niet meer openstaat als procespartijen geen gebruik meer maken van de voor hen ter beschikking staande rechtsmiddelen Met name van belang bij tegenstrijdige wetsinterpretaties van verschillende rechterlijke colleges (als bijv. Ams het anders aanpakt dan DB), maar ook rechtsvraag omtrent nieuwe wetgeving of nieuw EHRM-arrest Geregeld in Derde Boek, titel VII Sv (art. 456 Sv) Anders dan gewone cassatie geen voor-of nadeel aan partijen
- / 3