WEEK 1: 1 De organisatie van grensoverschrijdende concerns 3

WEEK 1: 1 De organisatie van grensoverschrijdende concerns​3

Wat ga je doen als je een concern gaat inrichten?​4 Jurisdictiekeuze M (‘listed’ or ‘closed’ company)​5 Moeder en concernmaatschappijen​7 College 2: De invloed van het Europese recht op grensoverschrijdende concerns​ 12 Uitoefening vrijheid van vestiging​14 Typen van vrije vestiging​14 Het EU-harmonisatieprogramma​19 Ontwikkelingen personenvennootschappen​20 Week 3 Kapitaalbescherming binnen concerns​23

• Financieringsvrijheid van aandeelhouders​23

Welke mate van financiering?​23 Artikel: 2:216 als het gaat over dividend uitkering​26 Noodzaak financiering​28

WEEK 4: Financiering van het concern via de beurs​29

Beursintroductie​31 Prospectus​32

Being public: doorlopende disclosure​33

WEEK 5: corporate governance and internal controls​34

Concernleidingplicht​35 Korte conclusie met auteurs en hun mening​38

Het beleid: aandeelhouders en beleggers​39

Rol van bestuur en aandeelhouders en RvC - bevoegdheden​39 De concernleidingsplicht​41

week 6: openbare biedingen​44

Achtergrond regulering van openbare biedingen​44 Soorten biedingen​47 Open bod​48 Procedure openbaar bod​49 Verplicht openbaar bod​51 Vijandige biedingen​51

Beschermingsmaatregelen:​52

SITUATIE NA OVERNAME / BOD​55

WEEK 7: REORGANISATIE VAN EN BINNEN HET CONCERN​59

Precontractuele Onderhandelingen​59 Object van de koop bij overname​60 Aansprakelijkheid bij problemen bij de overname​61 Reorganisatietechnieken​62 Juridische fusie: Artikel: (art. 2:309 BW belangrijk, want daar staat alles wat de fusie inhoudt en wat de rechtsgevolgen inhouden)​63 Bedrijfsfusie (activa/passiva-transactie)​66 Onderhandse aandelenfusie​67 Ontbinding​70

• Turboliquidatie (art. 2:19 lid 4 BW)?​70

WEEK 8: GRENSOVERSCHRIJDENDE REORGANISATIE​70

EU raamwerk inzake grensoverschrijdend ondernemerschap​71

1 1 / 4

SE-Verordening​73 Zetelverplaatsing (art. 8 SE-Vo)​73 10e Richtlijn inzake grensoverschrijdende fusies​74 10e richtlijn en Sevic​74

WEEK 9: BESCHERMING VAN BELEGGERS EN AANDEELHOUDERS​77

Structuur van beleggersbescherming​78 Effectenrechtelijke grondslagen​78 Koersgevoelige informatie​80 Toezicht en handhaving effectenrecht​82 Vennootschappelijke grondslagen​83 Rol en invloed enquêterecht op beleggersbescherming (i)​84 Enquêtebevoegdheid en concernenquête​86

Niet nakoming van: Concernleidingsplicht​87

Schending concernleidingsplicht​88 Afgeleide schade​89 • Uitzondering op/afwijking van Poot/ABP-doctrine?​89

WEEK 10: AANSPRAKELIJKHEID IN EN ROND BEURSGENOTEERDE CONCERNS (ofwel

dingen specifiek op dochter en moeder)​90 Ongerechtvaardigde instructies van M naar D​92 Dividend uitkering als instructie van de M naar de D (check week 3)​93

Bestuurdersaansprakelijkheid ex 6:162 BW​94

→ Wat valt er op aan deze uitspraken? ⇒ à De HR grijpt altijd terug op de maatstaf van HR Ontvanger/Roelofsen.​95 TENTAMENVRAgen bestuurdersaansprakelijkheid​97

Artikel 6:162 BW (onrechtmatige daad)​98

Artikel 2:403 BW (403-verklaring)​98

Artikel 6:248 BW (bestuurdersaansprakelijkheid bij faillissement)​98

Artikel 2:11 BW (aansprakelijkheid van rechtspersoon als bestuurder)​98

Curator en 2:9 BW​102

2:11-aansprakelijkheid​104

Shell casus​105 Discussie 403​107 403-aansprakelijkheid​108

Doel en ratio van het groepsregime in artikel 2:403 BW​112

Keuzes van de Hoge Raad​112 Vraagpunten​112

Week 12: Duurzaamheid en jaarrekening​113

Wat is ESG?​113 Ontwikkelingen wet- en regelgeving​113

CRSD​113

Corporate sustainability due diligence directive (CSDDD)​114 Corporate governance​116 Aansprakelijkheidsrisico’s​117 Bestuurdersaansprakelijkheid​118 Kemmeren - Sangen​120

2 2 / 4

WEEK 1: 1 De organisatie van grensoverschrijdende concerns

Een analyse van het concern op 3 niveaus en hangen met elkaar samen ●​Kapitaalmarkt: (financiering) : vanuit het perspectief van een beursgenoteerde holding - Hoe is het concern ingericht, hoe is de interne organisatie, hoe kan men control uitoefenen, hoe wordt rekening en verantwoording afgelegd aan beleggers, en hoe kan het concern voorzien in zijn financiering ●​Interne bestuursstructuur holding: zoals de governancestructuur ●​Besturing van de concern- en bedrijfsonderdelen: bv met dochtermaatschappijen - leiding geven in het belang van aandeelhouders Kernvraag is op welke wijze een (beursgenoteerd) grensoverschrijdend concern in een multi- jurisdictionele markt efficiënt kan worden ingericht → Namelijk te maken met een juridische verscheidenheid aan nationaal en Europees ondernemings- en effectenrecht.Een dergelijk concern wordt geconfronteerd met een juridische verscheidenheid aan nationaal en Europees ondernemings- en effectenrecht. Met wordt geconfronteerd met verschillende rechtstelsels.-​Dat levert beperkingen op, maar ook mogelijkheden tot een efficiënte inrichting van het concern en tot allocatie van bedrijfsmiddelen in verschillende jurisdicties.-​ De EU is de economische drijfveer voor het aanzwengelen van de economie. Bedrijven hebben efficiëntievoordelen door de bedrijfsactiviteiten te splitsen. Je kan je productiefaciliteiten daar zetten waar de arbeidskosten, met behoud van technologie, het laagst zijn. Bedrijven wegen dit af tegen transportkosten e.d. Je kunt daarnaast schuiven met de inkoop en de verkoop van je producten en het inschakelen van dochtermaatschappijen die in het concern diensten verlenen om daarmee intern de winst te drukken.○​corporate mobility (binnenlands en grensoverschrijdend) zowel feitelijk als juridisch ■​*Corporate mobility: Efficiënte inrichting van het concern en allocatie van bedrijfsmiddelen in verschillende jurisdicties ⇒ Ondernemingsactiviteiten over de grenzen van de oprichtingslidstaat te begeven. Corporate mobility kan de vrijheid van ondernemerschap bevorderen, namelijk door vermindering van de kosten voor oprichting en instandhouding van een rechtsvorm. Zowel ondernemers als lidstaten kunnen een belang hebben bij de vrijheid van ondernemerschap in de vorm van grensoverschrijdende zetelverplaatsing. Dit impliceert namelijk de aanwezigheid van regulatory arbitrage en competition. ⇒ artikel 49 en 54 VWEU ○​Corporate mobility kan leiden tot regulatory arbitrage en regulatory competition ■​regulatory arbitrage= situatie dat er sprake is, dat je als concern gebruik maakt van de positieve effecten van soepel vennootschaprecht, belastingsrecht en arbeidsrecht in een andere lidstaat → geen misbruik, maar gebruik van vrije vestiging (Inspire art) ●​gaat het om de mogelijkheid voor de ondernemer een keuze te maken uit het beschikbare rechtsvormen, zowel binnen één jurisdictie als tussen verschillende jurisdicties ■​regulatory competition = Wanneer er veel corporate mobility is, dan zal je zien dat overheden (van de lidstaten) een incentive krijgen om het vennootschaps- en kapitaalmarktrecht aan te passen, zodat deze geen belemmerende factor zijn waardoor bedrijven zich niet vestigen ⇒ (lage initiële kosten/ korte duur voor de oprichtingsperiode.) ●​Van der Sangen – of het recht van vrije vestiging en corporate mobility inderdaad een bijdrage kan leveren aan een efficiënte allocatie van kosten voor de ondernemer waar het de rechtsvormkeuze betreft.○​De oorzaken van de afwezigheid van regulatory arbitrage moeten we dan ook zoeken in andere omgevingsfactoren die hierboven reeds aangestipt zijn: verschillen in taal, onbekendheid met de regels, het rechtssysteem en de rechtspraak, onbekendheid met de fiscale gevolgen, met de administratieve verplichtingen en lasten in het buitenland. Een andere oorzaak ligt hierin dat het

3 3 / 4

harmonisatieprogramma van de EU zelf ervoor heeft gezorgd dat lidstaten de mogelijkheid hadden en nog steeds hebben om hun vennootschapsrecht te behouden.○​Focus moet minder gericht zijn op regulatory competition en meer op de creatie van omgevingsfactoren die de vrijheid van ondernemerschap binnen de interne markt van de EU kan bevorderen. De European Private Company kan een uitkomst bieden.○​SE: in praktijk niet gebruikt. SE is geen katalysator voor grensoverschrijdende samenwerking noch een katalysator voor regulatory arbitrage. Wel blijkt het de mogelijkheid te bieden voor concurrentie tussen SE’s en NV’s binnen een en dezelfde jurisdictie. Dit is met name het geval in Duitsland. We zien derhalve geen horizontale regulatory arbitrage tussen verschillende lidstaten, maar een vorm van verticale regulatory arbitrage tussen een nationale rechtsvorm (de Duitse Aktiengesellschaft) en een uit Europa afkomstige rechtsvorm (de naar Duits recht geïmplementeerde SE).

Wat voor soorten ondernemingen zijn actief?• SME’s – Small (tot 50) en medium enterprises (tussen 50 en 500) die grensoverschrijdendd actief zijn – steigerbouwers, loodgieters etc.- bv een productieplek in een ander land • Grote besloten ondernemingen met een zetel in EU, maar globaal actief zijn – meer dan 500 werknemers, hoofdkantoor in Nederland, niet beursgenoteerd, zoals Brabantia, Bavaria en VDL.• Beursgenoteerde concerns die globaal actief zijn met zetel in Nederland – Philips, Heineken en Shell • Niet EU-ondernemingen die activiteiten wensen te ontplooien binnen de EU – richten vaak in een EU-land een tussenholding op waarvan ze 100% aandeelhouder is. Deze holding is houdstermaatschappij van allerlei dochtermaatschappijen die opgericht worden in de Europese Unie. De tussenholding maakt gebruik van het recht van vrije vestiging om als tussenholding een dochtermaatschappij op te richten. Via de tussenholdings is men rechtsbevoegd in de Europese markt. Bijvoorbeeld Taylor, Fuij en Cannon.Wat ga je doen als je een concern gaat inrichten?Stap 1: selectie van jurisdictie voor zetel moeder/hoofdkantoor (centrum van bestuursactiviteiten) -​Ondernemingsklimaat -​Cultuur, taal, governance (waar kan ik het beste geld vandaan halen) en toegang tot beleggers, belasting, arbeidsverhoudingen, infrastructuur, behandeling van expats, kwaliteit van juridische omgeving, insolventierecht, behandeling van ‘buitenlandse’ ondernemingen, aansprakelijkheid en duurzaamheidsbeleid

Stap 2: de wijze van organisatie van de grensoverschrijdende bedrijfsactiviteiten over verschillende jurisdicties (11 EG-Richtlijn)

-​Filialen/agentschappen/branches: geen formeel juridische scheiding tussen activiteiten en verplichtingen, geen rechtspersoonlijkheid. Deze rusten direct op de balans en resultaten van de in een ander land gevestigde rechtspersoon. Filialen zijn doorgaans service of verkoopkantoren. Als er iets fout gaat, dan rust de verplichting rechtstreeks op de moedermaatschappij zelf. Je moet de filialen wel inschrijven bij het lokale handelsregister (11e EG Richtlijn).-​Dochters: zelfstandige rechtspersoon met eigen rechten en plichten die zelf aansprakelijk is in het land waar de dochter is gevestigd ⇒ vermogensafscheiding. Hier zijn wel additionele kosten aan verbonden als je kiest voor een dochter in een andere lidstaat. De moedermaatschappij dient enkel de resultaten te consolideren in de jaarrekening en is in beginsel niet aansprakelijk voor de dochter.

Waarom: risicospreiding. uitzondering? onrechtmatige daad van moeder

-​Joint venture: is zelf geen aparte rechtsvorm, maar een aanduiding van een samenwerking op voet van gelijkwaardigheid. Je moet alsnog een rechtsvorm kiezen, zoals een BV of een VOF. Hierbij kan spanning ontstaan tussen het behoud en de uitoefening van doorslaggevende zeggenschap JV-partners versus de juridische zelfstandigheid van het concernonderdeel.Personenvennootschappen en eenmanszaken zijn niet geharmoniseerd. Een personenvennootschap kan vanuit fiscaal oogpunt een overweging zijn in verband met fiscale transparantie. HR Cancun: het bestuur van de joint venture heeft een eigen zorgplicht om het vennootschappelijke belang van de onderneming te dienen met het oog op succes van de onderneming.-​Via een contractuele samenwerkingsvorm -​Duurovereenkomst; of

• / 4