Ziektebeeld: Dwarslaesie
Korte omschrijving Bij een dwarslaesie onderbreekt door een ruggenmergbeschadiging de verbinding tussen de hersenen, organen en spieren. Het ruggenmerg zorgt voor het transporteren van signalen tussen hersenen en de rest van het lichaam. De hersenen geven informatie aan de spieren en organen waardoor deze goed kunnen functioneren. De organen en huid geven gevoelsinformatie door aan de hersenen waardoor er gereageerd wordt. Bij een dwarslaesie is er dus sprake van een ruggenmergbeschadiging waardoor er geen signalen worden doorgegeven.(Dwarslaesie Organisatie Nederland, 2013) Hierdoor kunnen de hersenen geen boodschappen meer sturen naar de spieren en kunnen er geen boodschappen naar de hersenen worden gestuurd. Door deze beschadiging is het lichaam vanaf de plaats van de beschadiging naar beneden toe geheel of gedeeltelijk verlamd.(Stam, 2011) Er is dus sprake van beperkte bewegingen die afhankelijk zijn van de hoogte van de dwarslaesie. Het laagste niveau van het ruggenmerg waarop de zenuwwortels aan beide kanten nog volledig intact zijn, is het uitgangspunt bij het bepalen van de hoogte van de dwarslaesie. Bij de meeste dwarslaesies zijn de benen, blaas, darmen en geslachtsorganen betrokken. Als de laesie hoger zit, kan daarnaast de romp verlamd en gevoelloos zijn. Bij een beschadiging ter hoogte van de nek is er sprake van een hoge laesie. Hierbij zijn dan ook de arm- en handfunctie verstoord. Er kunnen dan eveneens problemen zijn met de ademhaling en bloeddruk. Al met al is bij een hoge laesie veel meer verzorging nodig en zijn er veel meer handelingen die je niet of moeilijk kunt verrichten.Bij het aanduiden van de hoogte van de dwarslaesie worden ook wel de termen paraplegie, tetraplegie en quadriplegie gebruikt. Paraplegie betekent dat het ruggenmerg beschadigd is onder de halswervels. Dat houdt in dat de betrokkene nog de volledige beschikking heeft over zijn armen en handen. Meestal zijn mensen met een paraplegie met behulp van hulpmiddelen in staat om met revalidatie weer geheel zelfstandig te worden. De termen tetraplegie en quadriplegie betekenen hetzelfde. Daarmee wordt aangeduid dat alle vier de ledematen verlamd zijn, hieronder vallen armen en benen. De beschadiging bevindt zich dan in het cervicale gebied. (Dwarslaesie Organisatie Nederland, 2013) Wanneer de laesie niet volledig oftewel incompleet is, dan blijft een deel van de verbinding tussen de hersenen en het lichaam in stand. Dat wil zeggen dat niet alle zenuwen in het ruggenmerg boven het niveau van de laesie beschadigd zijn. Een dwarslaesie is nooit bij iedereen hetzelfde, het is altijd de vraag welke spieren nog werken en in welke delen van de huid en organen er nog gevoel is. Het is mogelijk dat mensen met een incomplete dwarslaesie nog kunnen lopen met behulp van loophulpmiddelen of zelfs zonder hulpmiddelen.(Dwarslaesie Organisatie Nederland, 2013) De reden dat er geen herstel optreedt bij een dwarslaesie, is dat beschadiging van het ruggenmerg vrij snel littekenweefsel oplevert. De cellen voorkomen dat de afgebroken zenuwvezels opnieuw naar het lagere deel van het ruggenmerg kunnen uitgroeien. Een dwarslaesie is dus niet meer te genezen. (Dwarslaesie Organisatie Nederland, 2013) Oorzaak De oorzaak van een dwarslaesie is altijd anders bij elke persoon. Het kan ontstaan door bijvoorbeeld een verkeersongeluk. Schade aan het ruggenmerg kan ook geleidelijk ontstaan door een ziekte van de wervelkolom en/of het ruggenmerg.
- / 1