SAMENVATTING THEMAS - MAATSCHAPPIJLEER HOOFDSTUK 2 RECHTSSTAAT HAVO ?...

SAMENVATTING THEMA’S

MAATSCHAPPIJLEER

HOOFDSTUK 2 RECHTSSTAAT

HAVO

§1 RECHT EN RECHTVAARDIGHEID

Rechtsnormen zijn gedragsregels die door de overheid wettelijk zijn vastgelegd Rchtsnormen zijn ontstaan om het maatschappelijke leven geordend te laten verlopen. Komen vanuit de normen en waarden van de mensen Wetten veranderen mee met onze opvattingen Rechtsstaat; een staat waarin burgers door grondrechten worden beschermd tegen machtsmisbruik en willekeur van de wereld Constitutionele monarchie; een regeringsvorm waarbij de macht en rechten van de koning zijn vastgelegd in de grondwet Eerste grondwet in 1798, 1814 Willem 1 kreeg de macht. 1848 onder leiding van Thorbecke was de koning onschendbaar en de ministers verantwoordelijk. In 1919 kwam er algemeen kiesrecht.Je hebt niet alleenrechten in een rechtsstaat, je hebt ook plichten een voorbeeld is dus leerplicht.

Privaatrecht: de betrekkingen tussen burgers onderling

-Personen- en familierecht > regelt zaken zoals huwelijk, scheiding en geboorte -Ondernemersrecht > gaat over het bedrijfsleven -Vermogensrecht > alles wat te maken heeft met iemands vermogen Publiekrecht: de inrichting van de staat en de relatie tussen burger en overheid -Staatsrecht > bevat alle regels voor de inrichting van de staat -Bestuursrecht > regelt de verhouding tussen burgers en staat -Strafrecht > bestaat uit alle wettelijke regels die aangeven welk gedrag strafbaar is 1 / 2

§2 DE GRONDBEGINSELEN

Het doel van een rechtsstaat is > vrijheid, gelijkheid, veiligheid en bescherming De grondbeginselen -Trias politica -Grondwet -Legaliteitsbeginsel > je bent pas strafbaar als dat ook in de wet zo staat “De ervaring leert dat iedereen die macht heeft, geneigd is om daar misbruik van te maken” Montesquieu, bedenker van trias politica Wetgevende macht > maakt wetten Uitvoerende macht > zorgt ervoor dat de wetten worden uitgevoerd Rechterlijke macht > spreekt recht Checks and balance > een systeem dat iedereen gecontroleerd wordt Onafhankelijke rechters > zorgt voor bescherming, wordt niet gekeken naar je functie, strafbaar is strafbaar en je kan niet voor eigen rechter gaan spelen Klassieke grondrechten > vrijheid van meningsuiting -Grondrechten die de overheid moet garanderen -Legt de overheid beperkingen op -Je kunt naar de rechter -Bescherming tegen de overheid Sociale grondrechten > recht op onderwijs, recht op bestaanszekerheid -Grondrechten die de overheid niet kan garanderen -Overheid heeft inspanningsplicht -Kan niet naar de rechter -Bescherming door de overheid Legaliteitsbeginsel, de overheid mag alleen beperkingen opleggen aan de vrijheid van de burgers als die beperkingen in de zijn vastgelegd Artikel 1 grondwet Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld.Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan.

• / 2