1. Inleiding....................................................................................................4

1

• / 5

Inhoud

• Inleiding....................................................................................................4

1.1 Probleemanalyse.........................................................................................................................5 1.2 Aanleiding..................................................................................................................................5 1.3 Probeembeschrijving..................................................................................................................7

1.3.1 Het begrip transfer............................................................................................................................7

1.3.2 Empirische gegevens.........................................................................................................................7

1.4 Relatie met theoretische inzichten.............................................................................................7 1.5 Mogelijke verklaringen..............................................................................................................8

• Literatuuronderzoek....................................................................................9

2.1 Inleiding.....................................................................................................................................9 2.2 Vraagstelling............................................................................................................................10 2.3 Methode...................................................................................................................................10 2.4 Resultaten.................................................................................................................................11

2.4.1 Cognitieve factoren..........................................................................................................................11

2.4.2 Bevordering schriftelijke taalvaardigheid in L2.............................................................................16

2.5 Conclusie en discussie.............................................................................................................21

• Behoeftenonderzoek...................................................................................23

3.1 Inleiding...................................................................................................................................23 3.2 Doel en onderzoeksvraag.........................................................................................................23 3.3 Methode...................................................................................................................................24

3.3.1 Instrument......................................................................................................................................24

3.3.2 Deelnemers.....................................................................................................................................25

3.3.3 Dataverzameling, -verwerking en –analyse...................................................................................26

3.4 Resultaten................................................................................................................................26 Studentniveau................................................................................................................................26 Docentniveau.................................................................................................................................26

3.4.2 Correctieve feedback......................................................................................................................27

3.4.3 Zelfregulatie....................................................................................................................................28

3.4.4 Cognitieve belasting.......................................................................................................................29

3.5 Conclusie en discussie.............................................................................................................30

• Aanbevelingen ontwerponderzoek.................................................................32

4.1 Inleiding...................................................................................................................................32 4.2 Ontwerpdoel............................................................................................................................32 4.3 Ontwerpprincipes....................................................................................................................32 4.4 Ontwerpcriteria.......................................................................................................................32 4.5 Randvoorwaarden...................................................................................................................33 2

• / 5

• Ontwerpproces en interventie........................................................................34

5.1 Inleiding...................................................................................................................................34 5.2 Voorbereiding ontwerpproces.................................................................................................35 5.3 Beschrijving ontwerpproces....................................................................................................36

5.3.1 Inspirerende voorbeelden...............................................................................................................36

5.3.2 Oplossingsalternatieven.................................................................................................................39

5.3.3 Keuze oplossingsalternatief............................................................................................................41

5.3.4 Prototype........................................................................................................................................43

5.3.5 Formatieve evaluaties.....................................................................................................................43

5.4 De interventie..........................................................................................................................48

• Effectevaluatie..........................................................................................49

6.1 Inleiding...................................................................................................................................49 6.2 Onderzoeksdoel en onderzoeksvraag......................................................................................50

6.2.1 Onderzoeksopzet............................................................................................................................50

6.3 Resultaten................................................................................................................................54 Resultaten effectevaluatie variabele 1.....................................................................................................54 Resultaten effectevaluatie variabele 2.....................................................................................................56 6.4 Conclusie en discussie.............................................................................................................58

• Eind beschouwing.......................................................................................61

7.1 Evaluatie werking ontwerpprincipes........................................................................................61 7.2 Overdraagbaarheid..................................................................................................................62 7.3 Duurzaamheid van de interventie...........................................................................................63

• Samenvatting ontwerponderzoek...................................................................64

Literatuurlijst...............................................................................................66 Bijlage A Vragenlijst studentenenquête...............................................................68 Bijlage B Vragenlijst studentenenquête...............................................................77 Bijlage C Samenvatting paneldiscussie docenten..................................................102 Bijlage D Eerste versie ontwerp.......................................................................109 Bijlage E Tweede versie ontwerp.....................................................................110 Bijlage F Derde versie ontwerp........................................................................111 Bijlage G Uiteindelijke interventie...................................................................112 Bijlage H Begeleidend schrijven interventie.......................................................113 Bijlage I Vragenlijst effectevaluatie nameting.....................................................114 3

• / 5

• Inleiding

De opleiding International Business and Management Studies (IBMS) is een geheel Engelstalige, vierjarige HBO-bacheloropleiding van Saxion. Studenten kiezen voor deze opleiding omdat zij zich willen klaarmaken voor een internationale carrière in het zakenleven. IBMS-studenten genieten al hun onderwijs in het Engels. Elk studiejaar is opgedeeld in vier kwartielen van zeven lesweken gevolgd door een periode van twee of drie weken waarin studenten schriftelijke toetsen afleggen, opdrachten inleveren en aan workshops deelnemen. Tijdens de lesweken volgen zij meerdere vakken gelijktijdig, waarin begrippen en (met name cognitieve) vaardigheden de leerinhoud vormen. Deze leerinhouden worden vakoverstijgend aangeboden en getoetst; elk semester nemen studenten deel aan een project dat het hele semester duurt. In elk van die projecten passen zij de leerinhoud toe van de vakken die zij in dat semester volgen (of de begrippen en vaardigheden die zij in voorgaande semesters hebben opgedaan), waarbij een beroep wordt gedaan op hun hogere orde denkvaardigheden. Zij worden geacht dit alles in het Engels te doen, wat niet hun moedertaal is. Dit vraagt veel van het (meta-)cognitieve vermogen.In de eerste twee leerjaren van het curriculum volgen studenten verplicht het vak Engels. Daarmee wil de opleiding de studenten helpen een taalbeheersingsniveau te bereiken dat vergelijkbaar is met het binnen Europa vastgestelde C1-niveau. De studenten schrijven alle opdrachten in het Engels en worden geacht dat in het eerste leerjaar te doen op een niveau dat het Europese B2-niveau benadert, en vanaf het tweede leerjaar niveau C1. Dit houdt in dat studenten in het tweede leerjaar flexibel en effectief met de Engelse taal moeten kunnen omgaan ten behoeve van sociale, academische en beroepsmatige doeleinden, en duidelijke, goed gestructureerde en gedetailleerde teksten over complexe onderwerpen moeten kunnen produceren (Nederlandse Taalunie, 2008).De toetsresultaten van het vak Engels wijzen erop dat dit doel grotendeels wordt bereikt. Steekproeven onder toetsen uit andere vakken duiden er echter op dat buiten het vak Engels studenten dit taalniveau onvoldoende weten te handhaven. Studenten leveren schriftelijke opdrachten op die taaltechnisch van onvoldoende kwaliteit zijn. De leerinhoud van het vak Engels wordt blijkbaar niet overgebracht op de overige vakken terwijl dat voor de opleidingsvisie en –missie van belang is. Dit ontwerponderzoek heeft als doel dit probleem te verhelpen.Onvoldoende taalbeheersing kan leiden tot problemen met het leren in het gehele curriculum (Ghenghesh, 2015). Mukkatash (in Ghenghesh, 2015) beschrijft dat studenten in het hoger onderwijs noch tijdens lessen noch daarbuiten in staat zijn om op adequate wijze in de Engelse taal te communiceren over academische of alledaagse onderwerpen. Ghenghesh (2015) voert aan dat academisch succes samengaat met taalvaardigheid en haalt daarvoor meerdere onderzoeken aan. Ferris (2011) zegt het als volgt: “accuracy matters in the world outside of the writing class”. De vraag die zich voordoet, is welke factoren een rol spelen in het bereiken van een voldoende vreemdetaalniveau in een academische context en wat er nodig is om studenten daarin te ondersteunen.4

• / 5