11.1. Problemen bij het leren
Ieder kind leert op zijn eigen manier en in zijn eigen tempo. Soms gaat leren niet vanzelf. Er kan dan een leerprobleem zijn. Problemen bij het leren komen op verschillende manieren voor.Leerproblemen Als het leerproces stagneert, is sprake van een leerprobleem. Dat is vaak tijdelijk van aard. Het is geen aandoening en kan allerlei oorzaken hebben.Leerproblemen worden vaak veroorzaakt door externe factoren, bijvoorbeeld scheiden of overlijden van de ouders. Soms past een didactiek of pedagogische benadering niet bij de leerstijl of de persoonlijkheid van het kind. Bijvoorbeeld doordat de lesstof voor het grootste deel auditief (luisteren) wordt aangeboden, terwijl de leerling visueel (kijken) is ingesteld. Of dat de leerling veel moet stilzitten en theorie leren, terwijl hij ‘al doende’ leert en meer beweging nodig heeft. Je spreekt dan van een systeem-gerelateerd leerprobleem. Bij dit soort leerproblemen wordt dus te weinig tegemoet gekomen aan de individuele natuurlijke leerstijl van de leerling.Achterstand of vertraging Sommige kinderen hebben een leerachterstand. Een kind dat gemiddeld presteert, raakt dan tijdelijk achterop in vergelijking met de gemiddelde leerling. Bijvoorbeeld door medische redenen. Als een kind vaak ziek is, mist het veel op school. Hierdoor kan een tijdelijke achterstand ontstaan.Er kan ook sprake zijn van een leervertraging. Dit heeft te maken met het tempo waarmee een kind zich ontwikkelt. Zo loopt bijvoorbeeld het ene kind met negen maanden en het andere met achttien maanden. Het ene kind is gewoon wat sneller of wat langzamer in het verwerven van bepaalde vaardigheden. Een leervertraging kan spontaan verdwijnen zodra het kind ouder wordt.Leerstoornissen Een leerstoornis is een stoornis bij het leren die van binnenuit komt. Het wordt gezien als een groep van aandoeningen. Naar het ontstaan van leerstoornissen wordt nog volop onderzoek gedaan. Kinderen die een
leerstoornis hebben, kampen vaak met hetzelfde probleem: de
onmogelijkheid om handelingen te automatiseren. Automatiseren wil zeggen dat je een handeling kunt uitvoeren zonder er steeds opnieuw over na te denken. Dyslexie en dyscalculie zijn leerstoornissen. Dyslexie betekent letterlijk niet kunnen lezen. Het lezen, spellen en schrijven gaat gezien de leeftijd en het niveau van het kind te moeizaam, terwijl iemand wel een gemiddelde intelligentie heeft. Officieel wordt dyslexie zo omschreven: ‘Een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat 1 / 2
en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen op woordniveau.’ Dyscalculie betekent dat iemand problemen heeft met het leren en automatiseren van basisvaardigheden van rekenen. Ook hierbij is de intelligentie ‘normaal.’ Leerproblemen herkennen Het is belangrijk om leerproblemen snel te herkennen, zodat je ermee aan de slag kunt gaan. Dit om andere problemen voor het kind te voorkomen.Als een kind problemen heeft met leren, kan het daardoor bijvoorbeeld storend gedrag vertonen. Er zijn algemene signalen die erop kunnen
duiden dat er iets aan de hand is. Het kind:
is zeer snel afgeleid kan niet lang werken aan een taak werkt de ene dag veel beter dan de andere lijkt opdrachten regelmatig niet te horen onthoudt slecht wat verteld wordt.Er zijn ook specifieke signalen die kunnen duiden op een specifiek probleem.Rekenen Spreken Lezen Schrijven
Het kind:
rekent erg langzaam heeft weinig inzicht blijft steeds op de vingers tellen onthoudt de tafels niet heeft erg veel moeite met breuken, procenten, maten en gewichten loopt steeds vast tijdens het
Het kind:
heeft een beperkte woordenschat heeft veel moeite met het juist formuleren van zinnen moet steeds nadenken over de woorden die het gebruikt.
Het kind:
blijft ondanks extra ondersteuning langzaam lezen heeft moeite met lezen maakt veel fouten bij het lezen heeft moeite met het begrijpen van teksten.
Het kind:
verwart letters of klanken met elkaar, zoals de g en ch of eu en ui blijft letters omdraaien bijvoorbeeld schrijft ui steeds als iu laat letters of lettergrepen weg blijft moeite houden met open en gesloten lettergrepen.
- / 2