1.Lees in je leerboek de hoofdstukken 17.3 tm 17.5 pagina 742-749 en

1.Lees in je leerboek de hoofdstukken 17.3 t/m 17.5 (pagina 742-749) en

beantwoord hierbij de volgende vragen:

Waarvoor hebben wij lipiden nodig? Lipiden, of vetten, zijn essentieel

voor het lichaam en spelen verschillende belangrijke rollen:

1.Energieopslag: lipiden dienen als een geconcentreerde energiebron.

Het lichaam slaat overtollige energie uit voedsel op in vetcellen in de vorm van triglyceriden, die kunnen worden afgebroken voor energie wanneer dat nodig is, bijvoorbeeld tijdens langdurig vasten of intensieve fysieke inspanning.

2.Bouwstenen van celmembranen: fosfolipiden zijn belangrijke

bestanddelen van celmembranen. Ze vormen een barriere rond de cellen die selectief stoffen in en uit de cel laat gaan en de celstructuur behoudt.

3.Isolatie en bescherming: vetweefsel biedt een beschermende laag

rond organen en fungeert als isolatie om het lichaam warm te houden, wat belangrijk is voor het behoud van de lichaamstemperatuur.

4.Transport en opslag van in vet oplosbare vitamines: lipiden helpen

bij de opname en opslag van in vet oplosbare vitamines (A,D,E en K), die essentieel zijn voor verschillende lichaamsfuncties, zoals zicht, botgezondheid, antioxidantbescherming en bloedstolling.

5.Hormoonproductie: lipiden zijn de bouwstenen van verschillende

hormonen, zoals steroïde hormonen (bijvoorbeeld oestrogeen, testosteron en cortisol). Cholesterol is bijvoorbeeld een lipide dat een cruciale rol speelt in de synthese van deze hormonen.

6.Hersenen en zenuwfunctie: de hersenen bestaan voor een groot

deel uit vet, en lipiden zijn cruciaal voor de ontwikkeling, structuur en functie van zenuwcellen. Myeline, een vettige stof, vormt de isolatielaag rond zenuwcellen, wat essentieel is voor een efficiënte signaaloverdracht.Wat is het verschil tussen HDL en LDL? HDL (High-Density Lipoprotein) en LDL (Low-Density Lipoprotein) zijn beide lipoproteïnen die cholesterol door het lichaam vervoeren, maar ze hebben verschillende

functies en eigenschappen:

1.HDL:

Functie: HDL wordt vaak het “goede” cholesterol genoemd. Het

transporteert overtollig cholesterol vanuit de cellen en de bloedvaten terug naar de lever, waar het kan worden afgebroken en uit het lichaam kan worden verwijderd.

Voordeel voor gezondheid: een hoger HDL-niveau wordt

geassocieerd met een lager risico op hart- en vaatziekten omdat het helpt om cholesterolophoping in de bloedvaten te voorkomen.

Structuur: HDL-deeltjes zijn kleiner en dichter, wat het “high-

density” aspect verklaart

2.LDL:

Functie: LDL wordt vaak het “slechte” cholesterol genoemd. Het

transporteert cholesterol van de lever naar de cellen waar het nodig is voor celopbouw en hormoonproductie. Als er echter te 1 / 2

veel LDL in het bloed circuleert, kan dit leiden tot ophoping van cholesterol in de wanden van de bloedvaten.

Nadelen voor gezondheid: een hoog LDL-niveau kan leiden tot

atherosclerose (slagaderverkalking), waarbij zich plaque vormt in de bloedvaten. Dit vergroot het risico op hart- en vaatziekten, zoals hartaanvallen en beroertes.

Structuur: LDL-deeltjes zijn groter en minder dicht dan HDL-

deeltjes, wat het “low-density” aspect verklaart.Kortom, HDL helpt cholesterol uit de bloedvaten te verwijderen en beschermt zo tegen hartziekten, terwijl LDL cholesterol naar de cellen brengt en, als het te hoog is, kan bijdragen aan plaquevorming in de bloedvaten.Wat zijn ketonen? Ketonen, of ketonlichamen, zijn stoffen die het lichaam produceert als een alternatieve energiebron wanneer er niet genoeg glucose (suiker) beschikbaar is, zoals tijdens vasten of een koolhydraatarm dieet. Ze worden gemaakt in de lever uit vetzuren en kunnen vervolgens door verschillende cellen, waaronder spiercellen en hersencellen, worden gebruikt voor energie. Er zijn drie hoofdtypen

ketonen:

1.Acetoacetaat (AcAc): dit is het eerste keton dat wordt geproduceerd

in de lever. Het kan verder worden omgezet in de andere twee ketonen, beta-hydroxybutyraat en aceton.

2.Beta-hydroxybutyraat (BHB): hoewel het technisch gezien geen

keton is, wordt BHB vaak zo genoemd omdat het nauw verwant is aan de ketonen. BHB is het meest stabiele keton en is goed oplosbaar in het bloed, waardoor het vaak in grotere hoeveelheden circuleert dan de andere ketonen.

3.Aceton: dit is een bijproduct van acetoacetaat en wordt deels via de

adem uitgeademd, waardoor mensen met hoge ketonwaarden soms een “fruity” ademgeur kunnen hebben.Waarom produceert het lichaam ketonen? Ketonen worden geproduceerd tijdens een proces genaamd ketogenese, dat optreedt als het lichaam in een staat van ketose is. Dit gebeurt

bijvoorbeeld wanneer:

Je lange tijd niet hebt gegeten (vasten).Je een zeer koolhydraatarm dieet volgt (zoals het keto-dieet).Je lichaam niet in staat is om glucose goed te gebruiken, zoals bij type 1 diabetes (dit kan leiden tot een gevaarlijke vorm van ketose, diabetische ketoacidose).

Functie van ketonen: ketonen dienen als een alternatieve

energiebron voor weefsels die normaal glucose gebruiken, zoals de hersenen. De hersenen kunnen geen vetzuren rechtstreeks gebruiken, maar ze kunnen wel efficiënt ketonen omzetten in energie. Hierdoor zijn ketonen een levensreddende energiebron in tijden van lage voedselinname of als er geen glucose beschikbaar is.Waarvoor hebben wij proteïnen nodig? Proteïnen, of eiwitten, zijn essentieel voor bijna elk proces in het lichaam en vervullen meerdere

functies:

• / 2