5 Infectieziektebestrijding 3

• Infectieziektebestrijding3

Kernbegrippen3 Theorieën en methoden3 Feiten3 5.1 inleiding4 5.2 Transmissie van micro-organismen4

5.2.1 Transmissie Cyclus4

5.2.2 Epidemiologische begrippen5

5.2.3 Overdracht5

5.2.4 Basaal reproductiegetal R05

5.3 Primaire preventie6

5.3.1 Hygiëne6

Hygiëne in onze maatschappij6 Handhygiëne6

5.3.2 Immunisatie en vaccinatie7

Werking vaccins7 Werkzaamheid van vaccins7 Groepsimmuniteit7 Vaccinatieprogramma’s in Nederland7 Weerstand tegen vaccinatie8

5.3.3 Gezondheidsbevordering8

5.4 Secundaire preventie8

5.4.1 Preparedness8

5.4.2 Surveillance9

5.4.3 Screening9

5.4.4 Bron- en contactopsporing9

5.4.5 Bestrijding in lage- en middeninkomenslanden10

5.5 Antimicrobiële resistentie (ABR)10

5.5.1 Ontstaan ABR10

5.5.2 Wereldwijde bedreigingen10

5.5.3 Maatregelen en richtlijnen11

5.6 Wet Publieke gezondheid11

• Screening13

Kernbegrippen:13

Theorieën en methoden13 Feiten13 6.1 Inleiding14 6.2 Theorie van screening14

6.2.1 Algemene principes14

6.2.2 Screeningstest en testeigenschappen15

6.3 Voor- en nadelen van screening16

6.3.1 Criteria voor besluitvorming16

6.3.2 Overdiagnostiek en overbehandeling17

1 1 / 3

6.3.3 Beoordelingskader voor het aanbieden van een screeningsprogramma 17

6.3.4 Screeningsprogramma’s naar kanker in Nederland18

6.4 Screening naar diverse aandoeningen: wel of niet?19

6.5 Uitdagingen voor de toekomst20

6.5.1 Samenhang van preventie en behandeling20

6.5.2 Welke bewijskracht is nodig voor screening?20

6.5.3 Risicostratificatie, individualisering en hulplijnen/beslissingsinstrumenten 20

2 2 / 3

Infectieziektebestrijding & Screening

• Infectieziektebestrijding

Kernbegrippen -Infectieziektenworden vaak veroorzaakt door virussen,bacteriën, parasieten, schimmels en prionen. Door transmissie (overdracht) onderscheiden ze zich van niet-overdraagbare ziektes.-Primaire preventieis het voornamelijk voorkomen vanoverdracht vanuit een bron naar een gastheer. En voorkomen dat potentiële gastheren vatbaar zijn voor pathogenen (ziekteverwekker van biologische oorsprong) -Secundaire preventievan infectieziekte is de bestrijdingvan uitbraken en verdere verspreiding in de bevolking Theorieën en methoden -Hetbasaal reproductiegetal R0bepaalt of, en hoesnel, een micro-organisme ( en de ziekte) zich kan verspreiden in de bevolking -Groepsimmuniteitis wanneer er voldoende personenin de bevolking ofwel door natuurlijke infectie of vaccinatie immuun zijn. De resterende niet-immune personen worden daardoor beschermd, omdat het micro-organisme zich niet kan verspreiden (R0 <1) -Belangrijkste vormen vanprimaire preventie bij infectieziektenzijn hygiëne, immunisatie & vaccinatie en gezondheidsbevordering.-Belangrijke methoden insecundaire preventiezijnpreparedness, surveillance, screening en bron- en contactonderzoek.Feiten -Infectieziekten zijn nog steeds een belangrijke oorzaak van sterfte in de wereld.Bestrijding in lage- en middeninkomenslanden is belangrijk om zo ook nederland te beschermen tegen deze ziektes.-Hygiënemaatregelen,zoals waterzuivering en rioleringzorgen voor het terugdringen van ziektelast in de bevolking.-Vaccinatieis een van de meest succesvolle preventievemaatregelen, weerstand ertegen neemt toe.-Antimicrobiële resistentieis een toenemend probleemwereldwijd → ernstige bedreiging volksgezondheid.-DeWet publieke gezondheidgeeft het wettelijke kadervoor de bestrijding van infectieziekten in nederland.

• / 3