Biologie samenvatting hoofdstuk 1: stofwisseling van de cel havo 5

Biologie samenvatting hoofdstuk 1: stofwisseling van de cel ( havo 5 )

1.1Chemie in cellen Energierijke organische stoffen Stofwisseling( metabolisme )= het geheel van chemische omzettingsprocessen in een organisme.Organisme bestaan uit Organische stoffen -moleculen bevatten 1 of meer ketens van koolstofatomen.-koolstofketens kunnen enkele atomen lang zijn maar ook duizenden koolstofatomen aan elkaar.-molecuul bestaat altijd uit koolstof ( C ), waterstof ( H ) en soms zuurstof ( O ).Anorganische stoffen -bestaan uit kleine/eenvoudig gebouwde moleculen.Bij het verbreken van de C-H verbinding komt er energie beschikbaar voor de cel.Chemische energie = de energie die in de atoombinding van de energierijke stoffen is opgeslagen.Assimilatie en dissimilatie

Stofwisselingsprocessen kun je indelen in:

Assimilatie(fotosynthese) = de opbouw vanorganische moleculen uit kleinere moleculen.-energie voor nodig Dissimilatie(verbanding) = de afbraak van groteorganische moleculen.-komt energie beschikbaar koolstofassimilatie = de vorming van glucose uit koolstofdioxide en water. ( kan alleen bij autotrofe organismen ) = CO2 + H2O + zonlicht  glucose + O2 Bij fotosynthese gebruiken planten en cyanobacteriën de energie uit licht voor de vorming van glucose.Voortgezette assimilatie = de vorming van koolhydraten/eiwitten/vetten/DNA vanuit de grondstof glucose

• organische stof ).  ontstaan grote

organische moleculen met energierijke bindingen.Energietransport Moleculen van de stof ATP transporteren chemische energie naar plaatsen in de cel waar energie nodig is. 1 / 7

Biologie samenvatting hoofdstuk 1: stofwisseling van de cel ( havo 5 )

ATP bevat 3 fosfaatgroepen  in de bindingen tussen de groepen zit chemische energie vastgelegd  als de 3 e fosfaatgroep word gesplitst ontstaat er ADP  de energie die vrijkomt bij de splitsing wordt overgedragen aan stofwisselingsprocessen en processen in de cel.ATP wordt gevormd in bladgroenkorrels bij de fotosynthese en in de mitochondriën bij de verbanding.  daarbij wordt lichtenergie en chemische energie uit glucose omgezet in chemische energie van ATP. 2 / 7

Biologie samenvatting hoofdstuk 1: stofwisseling van de cel ( havo 5 )

1.2 Enzymen Bouw en werking Omzettingen in cellen zijn zeer traag daarom zijn er eiwitten nodig,

enzymen: die chemische omzettingen

katalyseren ( mogelijk maken/versnellen ).Actieve spectrum = het deel in de molecuul waar de reactie plaats vind. dit deel heeft een specifieke ruimtelijk structuur waar het substraat molecuul in past.Substraat = is de stof waarop het enzym inwerkt.Het substraat aan het actieve spectrum bindt  reactie vindt plaats.In de substraat molecuul worden bindingen tussen atomen verbroken en komen andere tot stand.  stoffen die ontstaan bij de reactie = reactieproducten.  het reactieproduct laat los en er kan weer een nieuwe reactie gaan plaats vinden ( in hetzelfde molecuul ).Invloed van temperatuur

Enzymactiviteit: de mate waarin een enzym een

reactie versnelt.  kan je bepalen door te meten hoeveel substraat per tijdseenheid wordt omgezet. kan worden beïnvloed door temperatuur en de zuurgraad ( PH ).Hoe hoger de temperatuur hoe minder intacte enzymmoleculen er over blijven.  alle enzymmoleculen hebben hun specifieke ruimtelijke structuur verloren. ( onomkeerbaar ).Temperatuur waar het enzym actief wordt is het minimum, het optimum is de temperatuur waar de enzymactiviteit het grootst is en het maximum is de temperatuur waar er geen enzymactiviteit te meten meer is.Invloed van de ph waarde Als de oplossing waarin de omzetting plaats vindt niet het optimum is verandert de specifieke ruimtelijke structuur. ( onomkeerbaar )

Figuur 1: Deel van de enzymmolecuul urease met het actieve centrum.

Figuur 2: werking van een enzym.

Figuur 3: verband tussen de temperatuur en de

enzymactiviteit 3 / 7

Biologie samenvatting hoofdstuk 1: stofwisseling van de cel ( havo 5 )

1.3 Fotosynthese Energie Planten, algen en sommige cyanobacteriën bevatten het pigment bladgroen.Bij planten bevindt het bladgroen in de bladgroenkorrels ( chloroplasten ).  in de bladgroenkorrels zitten ook enzymen die zorgen voor de fotosynthese.Bladgroen kan energie uit licht opnemen  lichtenergie wordt gebruikt in de fotosynthese om ATP te vormen en water te splitsen in waterstof en zuurstof  zuurstof wordt deel afgegeven aan de lucht, de waterstof en chemische energie van ATP en koolstofdioxide worden gebruikt voor de vorming van glucose.Koolstofdioxide ( CO2 ) + water ( H2O ) + lichtenergie  glucose ( C6H12O6 ) + zuurstof

( O2 )

Licht Zonlicht en wit licht is een mengsel van alle kleuren licht.Een wit konijn zien wij daarom als wit.

1.4 Voorgezette assimilatie In voortgezette assimilatie worden reservevoorraden, zetmeel, de vetten van membramen, vele eiwitten ( enzymen ) en informatiedragers ( DNA ) gevormd.Glucose als grondstof en brandstof Autotrofe organismen: gebruiken glucose als grondstof voor de vorming van andere organische stoffen( koohyldraten, vetten en eiwitten ).  is voortegzette assimilatie

Heterotrofe organismen: kunnen glucose omzetten, maar niet in eiwitten.

Voor beide gelt dat glucose ook als brandstof wordt gebruikt  bij de verbanding van glucose wordt ATP gevormd.  ATP levert erngie op voor de voortgezette assimalatie.Koohlydraten De moleculen van koohlydraten(sacharide) zijn opgebouwd uit koolstof, waterstof en zuurstof. Koohlydraten hebben een fucntie als bouwstof en brandstof.Koohlydraten zijn in te delen in mono/di/poly sacardiden.

Een polysachariet is bijvoorbeeld cellulose: hoofdbestandeel van

de celwanden van planten.Eiwitten

Figuur 4: De vorming van maltose

uit 2 glucosemoleculen. 4 / 7