Clint centraal in de jeugdhulp. Van visie

Cliënt centraal in de jeugdhulp. Van visie naar aanpak.

1.De nieuwe Jeugdwet en de toegang tot de jeugdhulp 1.1 De nieuwe Jeugdwet

1.1.1 Aanleiding voor de nieuwe Jeugdwet

In de (oude) Wet op de jeugdzorg die in 2004 inging, is vastgelegd dat de cliënt aanspraak (recht) heeft op jeugdzorg.Ondanks het feit dat er meer kinderen geboren werden, bleef het beroep op jeugdzorg de afgelopen jaren groeien en het jeugdzorgstelsel dreigde onbetaalbaar te worden.Er is geen indicatie dat de huidige jeugd ‘lastiger’ is.De groeiende vraag naar hulp bij de opvoeding is geen absoluut gegeven, maar is gerelateerd aan hoe het gedrag van jongeren beleefd wordt.

1.1.2 Doel van de nieuwe Jeugdwet

Doel = transformatie (verandering) van de jeugdhulp.De hulp moet dichter bij de burgers komen en moet eenvoudiger en goedkoper georganiseerd worden.Preventie = gerichte ondersteuning van jeugdigen met psychische problemen en stoornissen, psychosociale problemen, gedragsproblemen of een verstandelijke beperking of van de ouders bij de opvoedingsproblemen.Doel is problemen vroegtijdig aan te pakken, waarbij de vroegtijdige inzet van hulp en zorg (zwaardere) vormen van jeugdhulp moet voorkomen.Jeugdhulp = ondersteuning, hulp en zorg aan kinderen, jongeren en hun ouders – geen preventie – bij alle denkbare opgroei- en opvoedproblemen, psychische problemen en stoornissen.Jeugdbeschermingsmaatregel = verplichte hulp bij de opvoeding, opgelegd door de kinderrechter.Ondertoezichtstelling (OTS)  de meeste voorkomende jeugdbeschermingsmaatregel, waarbij de ouders verplichte hulp en ondersteuning bij het opvoeden krijgen door een gezinsvoogd.Duur is maximaal 12 maanden.De kinderrechter kan de maatregel steeds met (maximaal) één jaar verlengen.Gezagsbeëindigende maatregel  zwaardere maatregel, waarbij de ouders het gezag over hun kind verliezen.Ouders zijn niet meer verantwoordelijk voor hun kind, het kind woont niet thuis en ouders mogen ook niets meer voor hun kind bepalen.Jeugdreclassering = een combinatie van intensieve begeleiding en controle met als doel te voorkomen dat een jongere opnieuw de fout in gaat. 1 / 4

Voor jongeren tussen de 12 en 23 jaar.Kan worden opgelegd door de kinderrechter bij strafbare feiten en schoolverzuim.Raad voor de Kinderbescherming = een onafhankelijke instantie die onderzoek doet naar de veiligheid en ontwikkeling van kinderen.Adviseert de kinderrechter of kinderbeschermingsmaatregelen, gezag en omgang bij echtscheiding en hulp of straf in het kader van jeugdstrafrecht.De bedoeling is dat de decentralisatie van de jeugdhulp gemeenten beter in staat stelt  maatwerk te leveren en verbinding te leggen met zorg, onderwijs, maatschappelijke ondersteuning, werk en inkomen, sport en veiligheid.Ook is het de bedoeling dat de schotten tussen de verschillende vormen van zorg verdwijnen en de zorg dichter bij de gezinnen georganiseerd wordt, zodat problemen eerder gesignaleerd kunnen worden.

De transformatie van de jeugdhulp moet leiden tot:

1.Preventie en uitgaan van eigen kracht van jeugdigen, ouders en het sociale netwerk; 2.Minder snel medicaliseren, meer ontzorgen en normaliseren; 3.Eerder (jeugd)hulp op maat voor kwetsbare kinderen; 4.Integrale hulp met betere samenwerking rond gezinnen: één gezin, één plan, één regisseur; 5.Meer ruimte voor jeugdprofessionals en vermindering van regeldruk.Filmpje Raad voor de Kinderbescherming Voor de veiligheid van kinderen en toekomst van jongeren.Kind staat altijd centraal!Als gemeentes of andere organisaties de Raad voor de Kinderbescherming benaderen, vragen zij zich altijd af of het noodzakelijk is dat ze worden ingeschakeld.Onafhankelijke instantie.Iedere zaak staat op zichzelf en wordt ook zo onderzocht.Rechtsgelijkheid en rechtszekerheid staan voorop.Iedere burger krijgt dezelfde behandeling bij hetzelfde probleem.Als de ontwikkeling van het kind wordt bedreigd is het taak van de overheid om op te treden.Waarbij de rechten van het kind en de ouders worden gewaarborgd.Terughoudend waar het kan en doortastend waar nodig.Raad is ook actief op het gebied van gezag en omgang. Als ouders er bij scheiding niet over uitkomen wat het beste is voor het kind. Als een rechter zich ernstig zorgen maakt over het kind, kan de Raad onafhankelijk onderzoek doen. 2 / 4

Raad van de Kinderbescherming heeft een rol als ouders een kind willen afstaan, de zorg van een kind willen overnemen of willen adopteren.

1.1.3 Doelgroepen van de nieuwe Jeugdwet

De nieuwe Jeugdwet vervang niet alleen de Wet op de jeugdzorg, maar ook verschillende andere onderdelen van de jeugdzorg onder de Zorgverzekeringswet (geestelijke gezondheidszorg voor jongeren) en de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (zorg voor licht verstandelijk beperkte jeugd) vielen.Jeugdbescherming en jeugdreclassering maken ook onderdeel uit van de nieuwe wet.Geestelijke gezondheidszorg voor jeugdigen (jeugd-ggz) = biedt hulp aan kinderen en jeugdigen met een psychische aandoening die zo ernstig kan zijn dat zij hierdoor in hun ontwikkeling worden bedreigd.Zorg voor jongeren met een licht verstandelijke beperking (jeugd lvb) = jongeren met een LVB hebben een benedengemiddeld IQ (50 – 85) én een beperkt sociaal aanpassingsvermogen.Deze jongeren lopen een verhoogd risico op leerproblemen, psychische of psychiatrische problemen en gedragsproblemen.Zij lopen een groter risico slachtoffer te worden van financiële en seksuele uitbuiting.Enkele aanwijzingen van LVB Sociale vaardigheden zijn vaak beperkt Overschat de eigen mogelijkheden en onderschat de eigen tekortkomingen Kan dingen moeilijk onthouden Laag denktempo Beperkte woordenschat Moeite met het begrijpen van informatie en met figuurlijk taalgebruik Erg gericht op het hier-en-nu Weinig tijdsbesef Sociale netwerk is vaak beperkt tot de familie Emotieloos over ingrijpende gebeurtenissen Neiging om de schuld buiten zichzelf te leggen Kan meestal slecht lezen, schrijven en rekenen Enkele praktische tips voor de herkenning van LVB

Stel vragen:

Wat is de dagbesteding: school of opleiding, werk, vrijetijdsbesteding en hobby’s.Hoe is de thuissituatie: is er begeleiding (nodig), wie regelt de administratie.Welke sociale contacten zijn er: hoe ziet de vriendengroep eruit, wat doen ze met elkaar.

Observeer gedrag: hoe gaat het met klokkijken, het beantwoorden van vragen,

begrip van data en tijden.

Hoe is het taalgebruik- en begrip: worden grapjes begrepen, kan iemand

onthouden en samenvatten wat je hebt verteld.

Schrijven: kan iemand naam, adres, plaats en geboortedatum opschrijven, of

probeert hij dat te ontwijken. 3 / 4

Check het rekenniveau: ‘Wat is je geboortedatum? … en hoe lang geleden was dat?’ En laat wat eenvoudige sommen maken.Op wegwijzerjeugdenveiligheid.nl is een uitwerking van deze vragen te vinden.

1.1.4 Taak gemeenten in de nieuwe Jeugdwet

Gemeenten moeten onder andere zorgen voor:

Jeugdhulpaanbieders van goede kwaliteit; Een beleidsplan voor preventie, ondersteuning, hulp en zorg; Voorzieningen op het gebied van jeugdhulp (jeugdhulpplicht); Jeugdbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering; Maatregelen voor de aanpak van kindermishandeling; De samenwerking met andere sectoren zoals zorg, onderwijs, politie en justitie; Vertrouwenspersonen voor jeugdigen en voor hun ouders/ pleegouders die te maken hebben met jeugdhulpverleners.Ook is de gemeente er verantwoordelijk voor dat de jeugdhulpaanbieder en de gecertificeerde instelling verantwoorde hulp te verlenen, waaronder wordt verstaan hulp van goed niveau, die in ieder geval veilig, doeltreffend, doelmatig en cliëntgericht wordt verleend en die is afgestemd op de reële behoefte van de jeugdige of ouder.Jeugdhulpaanbieder = instellingen die jeugdhulp aanbieden.Gecertificeerde instelling (jeugdbescherming) = instellingen die jeugdbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering uitvoeren.Organiseert de hulp en kan specialistische niet vrij toegankelijke jeugdhulp inzetten.Alleen professionals kunnen rechtstreeks bij de gecertificeerde instelling aanmelden.Hebben in iedere regio een andere naam.Er is een speciale gecertificeerde instelling voor kinderen en jongeren met een beperking (de William Schrikker Groep).Voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen  NIDOS.

1.1.5 Participatie in de nieuwe Jeugdwet

Cliëntenparticipatie is verankerd in de nieuwe Jeugdwet:

De gemeente is verplicht om cliënten en vertegenwoordigers te betrekken bij het beleid en de uitvoering ervan. De manier waarop dat gebeurd staat de gemeente vrij; Het is van belang dat ouders en jeugdigen worden betrokken bij hun eigen ondersteuningsproces en dat daarbij wordt uitgegaan van hun eigen mogelijkheden om regie te voeren over hun leven; Er mét ouders en jongeren wordt gesproken, niet óver hen.Ouders moeten de mogelijkheid krijgen om samen met hun netwerk een familiegroepsplan op te stellen; Gemeenten moeten rekening houden met de (culturele) achtergrond van ouders en jongeren, keuzevrijheid bieden in het aanbod van jeugdhulp en jeugdigen en ouders een rol geven bij de voorbereiding van het beleid rond jeugdhulp en rondom informatie, toestemming, dossiervorming en privacy.

• / 4