.png){kind=logo}
Adviesrapport De organisatie rondom de verpleegkundige overdracht van oncologische patiënten van de Spoedeisende Hulp naar de afdeling Oncologie
Instelling: Hogeschool Inholland (locatie Alkmaar)
Opleiding: Verpleegkunde
Naam student:
Studentnummer en e-mailadres:
Studiejaar en cohort: 4 | 2018
Naam eerste assessor:
Naam tweede assessor:
Praktijkbegeleiders:
Opdrachtgever: Afdeling Oncologie
Onderzoeksinstelling: Dijklander Ziekenhuis, locatie Hoorn 1 / 4
Voorwoord Beste lezer, Voor u ligt het adviesrapport ‘De organisatie rondom de verpleegkundige overdracht van oncologische patiënten van de Spoedeisende Hulp naar de afdeling Oncologie'. Dit adviesrapport is geschreven door X, vierdejaars student aan de Hogeschool Inholland, locatie Alkmaar. Het adviesrapport is geschreven in het kader van het afstudeerprogramma van de opleiding Verpleegkunde.Het onderzoek is grotendeels uitgevoerd binnen het Dijklander Ziekenhuis in Hoorn in opdracht van de afdeling Oncologie. Van eind augustus 2021 tot medio januari 2022 ben ik bezig geweest met het onderzoek en het schrijven van dit adviesrapport.Bij deze wil ik mijn stagebegeleiders X en X, mijn collega’s en medestudenten bedanken voor de fijne begeleiding en ondersteuning gedurende dit traject. Zij hebben veel van mijn vragen beantwoord, feedback gegeven en (kritisch) meegedacht waardoor ik verder kon met mijn onderzoek. Ook wil ik alle respondenten bedanken die mee hebben gewerkt aan dit onderzoek, zonder hun medewerking had ik dit adviesrapport niet kunnen schrijven. Tot slot wil ik mijn begeleidend docent X bedanken voor de ondersteuning die zij mij geboden heeft gedurende het gehele traject.Ik wens u veel leesplezier toe.X Stompetoren, januari 2022
2 2 / 4
Samenvatting Inleiding Vrijwel dagelijks zijn verpleegkundigen uit ziekenhuizen betrokken bij de verpleegkundige overdracht van patiënten van de Spoedeisende Hulp naar een (verpleeg)afdeling. Omdat bij de zorg voor een patiënt en ook bij de verpleegkundige overdracht, meerdere zorgverleners betrokken zijn, kunnen gemakkelijk fouten worden gemaakt. Om problemen in communicatie en informatieoverdracht te beperken en daarmee zorg-gerelateerde schade voor patiënten te voorkomen, streven veel ziekenhuizen ernaar om bij de verpleegkundige overdracht gebruik te maken van een gestructureerde overdrachtsmethode zoals de SBARR. Zo ook in het Dijklander Ziekenhuis in Hoorn. Voor dit onderzoek wordt de organisatie rondom de verpleegkundige overdracht van oncologische patiënten van de Spoedeisende Hulp naar de afdeling Oncologie onder de loep genomen. Uit gesprekken met oncologieverpleegkundigen en de teamleider van de Spoedeisende Hulp blijkt namelijk dat deze verpleegkundige overdracht onvolledig en ongestructureerd verloopt doordat er weinig gebruik wordt gemaakt van de SBARR-methodiek. Relevante en essentiële informatie kan hierdoor onopgemerkt blijven en dit kan ertoe leiden dat de patiënt in risicovolle situaties terechtkomt en /of zorg- gerelateerde schade oploopt. Gedurende het onderzoek stond onderstaande vraagstelling centraal: Op welke manier(en) kan de organisatie rondom de verpleegkundige overdracht van oncologische patiënten van de Spoedeisende Hulp naar de afdeling Oncologie van het Dijklander Ziekenhuis in Hoorn verbeterd worden, zodat de overdracht volledig en gestructureerd volgens de SBARR- methodiek verloopt en de continuïteit van zorg voor oncologische patiënten gewaarborgd wordt?Methode Om antwoord te kunnen geven op de vraagstelling is literatuur- en praktijkonderzoek uitgevoerd. Voor het literatuuronderzoek is gezocht naar wetenschappelijke en grijze literatuur in verschillende data- en kennisbanken waaronder Pubmed. De dataverzameling van het praktijkonderzoek bestond uit het afnemen van vijf semigestructureerde interviews onder Spoedeisende Hulp- en oncologieverpleegkundigen uit het Dijklander Ziekenhuis en het OLVG, locatie West. De interviews zijn in de eigen (werk)omgeving en aan de hand van drie afzonderlijke topiclijsten afgenomen. De respondenten zijn aan de hand van vooraf opgestelde criteria selectief gekozen in samenspraak met de teamleider van de desbetreffende afdeling. De resultaten van het voor-, literatuur-, en praktijkonderzoek zijn met elkaar vergeleken om goed onderbouwde oplossingsrichtingen te schrijven welke gezamenlijk de centrale vraag beantwoorden.Oplossingsrichtingen Uit het literatuur- en praktijkonderzoek zijn zeven oplossingsrichtingen naar voren gekomen waarvan de eerste, de overdrachtsmethode, niet geheel nieuw was. De controle-overdracht, een applicatie waarbij de SBARR-methodiek stap-voor-stap overzichtelijk wordt weergeven, was daarentegen wel nieuw en voor de oncologieverpleegkundigen (nog) onbekend. Een andere oplossingsrichting heeft betrekking op scholing/training en weer een andere benadrukt het belang van een rustige en afgesloten ruimte tijdens de verpleegkundige overdracht. Twee oplossingsrichtingen gaan in op de rol van de patiënt gedurende de verpleegkundige overdracht en één in het bijzonder op het overdragen van eigen patiënten. Tevens wordt benadrukt om gedurende de verpleegkundige overdracht duidelijke taal te gebruiken en (medische) termen te vermijden. De laatste oplossingsrichting is afkomstig uit het OLVG en omvat een telefonische overdracht (werkafspraak) aan de hand van de SBARR-methodiek.Bij iedere oplossingsrichting worden (beargumenteerde) voor- en nadelen beschreven en komen citaten uit de interviews aan bod.Advies Het advies voor de praktijk omvat twee manieren om de organisatie rondom de verpleegkundige overdracht te verbeteren, namelijk het optimaliseren en (vaker) gebruiken van de controle-overdracht en het implementeren van een telefonische verpleegkundige overdracht. Dit advies is passend omdat bij zowel de controle-overdracht als de telefonische overdracht gebruik wordt gemaakt van de SBARR-methodiek. Het is van belang dat allereerst in kaart wordt gebracht hoe de controle- overdracht geoptimaliseerd kan/moet worden voor functioneel gebruik in de praktijk. Gelijktijdig kan de telefonische overdracht geïmplementeerd worden middels een pilot op een aantal afdelingen.
3 3 / 4
Inhoudsopgave
- Inleiding..............................................................................................................................................6
- Vraagstelling.......................................................................................................................................9
2.1. Centrale vraag..............................................................................................................................9
2.2. Deelvragen...................................................................................................................................9
2.3. Doelstelling..................................................................................................................................9
- Methode...........................................................................................................................................10
3.1. Dataverzameling en data-analyse..............................................................................................10
3.2. Betrouwbaarheid en validiteit...................................................................................................13
3.3. Ethische kwesties.......................................................................................................................13
- Oplossingsrichtingen........................................................................................................................14
4.1. Overdrachtsmethode.................................................................................................................14
4.1.1. Controle-overdracht...........................................................................................................15 4.1.2. Scholing...............................................................................................................................16
4.2. De patiënt..................................................................................................................................16
4.2.1 Patiëntparticipatie...............................................................................................................17
4.2.2. Eigen patiënt.......................................................................................................................17
4.3. Ruimte en taalgebruik...............................................................................................................18
4.4. Telefonische overdracht............................................................................................................18
- Advies en verantwoording................................................................................................................20
- Kritische beschouwing......................................................................................................................22
- / 4
Literatuurlijst........................................................................................................................................23 Bijlage A: Verantwoording uren en tijdsplanning.................................................................................26 Bijlage B: Protocol SBARR-methodiek...................................................................................................28 Bijlage C: Visie en missie DLZ en afdeling Oncologie............................................................................30 Bijlage D: Beoordelingsformulieren literatuuronderzoek.....................................................................31 CRAAP-test (Amin, 2015)..................................................................................................................31 CRAAP-test (Federatie Medisch Specialisten, 2019).........................................................................33 CRAAP-test (Schelvis et al., 2019).....................................................................................................35 SR (Alimenti et al., 2019)..................................................................................................................37 SR (Desmedt et al., 2020).................................................................................................................39 SR (Tobiano et al., 2018)...................................................................................................................41 Bijlage E: Geselecteerde literatuur.......................................................................................................43
.png)