De uitgedruppelde vulpen

Kritisch Betoog

• / 2

Pagina 1 van 3

De uitgedruppelde vulpen

De inkt druipt van de vulpen, het papier ligt op de tafel. De postzegels dwarrelen in het rond, wachtend op het moment dat ze op de envelop worden geplakt. De brievenbus snakt naar alle post, wat verspreid wordt over de hele wereld. Zo zag de tijd eruit toen het internet en de telefoon nog niet waren uitgevonden. Men schreef brieven naar elkaar en wachtte dagen en misschien zelfs weken op een antwoord. Nu communiceert men met behulp van het internet en de mobiele telefoon. De vulpen is uitgedruppeld. Ook jongeren met een lichtverstandelijke beperking (IQ tussen de 50-70) maken hier gebruik van. Het internet biedt voor deze doelgroep vele voordelen. Het online contact liggen verloopt soepeler dan in het echte leven. De beperking is niet zichtbaar. Toch is de doelgroep enorm kwetsbaar als het gaat om sociale media. Ongeveer 80 procent van de problemen die zich bij deze doelgroep voordoen zijn gerelateerd aan het gebruik van sociale media. Deze jongeren zijn vaak slachtoffer van cyberpesten, misbruik en manipulatie (Kennisplein gehandicaptensector, 2011). Kunnen wij de jongeren beschermen tegen de gevaren van sociale media? Nee, maar wij kunnen de LVB -jongeren wel zelfredzamer maken door ze te leren omgaan met sociale media! Daarom moeten LVB-jongeren op de middelbare school verplicht een cursus sociale media, gegeven door professionals, volgen.

Ten eerste zijn LVB-jongeren enorm kwetsbaar met betrekking tot sociale media. Uit onderzoek van studenten van de opleiding ‘Social Work’ van de Zuyd Hogenschool in Sittard (geciteerd in Kennisnet, 2014) blijkt dat jongeren met een lichtverstandelijke beperking zich sneller blootgeven ten opzichte van ‘gewone’ jongeren. Dit komt, doordat deze doelgroep de veiligheidsregels vaak niet toepast en makkelijk beïnvloedbaar is. Hierdoor is het aantal pestgevallen hoog binnen deze doelgroep. Er worden een aantal cijfers op een rij gezet om hier een zo’n duidelijk mogelijk beeld van te schetsen. Volgens het Nederlands Jeugd Instituut (2015) heeft 15% van de Nederlandse bevolking een IQ onder de 85, waaronder 439.000 jongeren. Jongeren met een beperking worden maar liefst vijfmaal vaker gepest ten opzichte van jongeren zonder beperking. Het percentage is 10,8% tegen 2,2%. Het percentage van jongeren met een lichtverstandelijke beperking die ervaring hebben met pesten bestaat uit 82 procent (Kennisplein gehandicaptenzorg, 2011). Internet is anoniemer, gezichtsuitdrukkingen zijn niet zichtbaar en de omgangsvorm is directer. LVB-jongeren nemen de taal op internet letterlijk en sarcasme begrijpen ze niet. Het is voor deze doelgroep lastig in te schatten hoe een opmerking bedoeld wordt, waardoor ze in conflict raken met anderen op het internet. LVB- jongeren ervaren moeite met het inschatten van consequenties op lange termijn en dit vraagt om extra begeleiding (Mediawijsheid, 2015). Deze extra begeleiding wordt verwezenlijkt door middel van het verplichten van de cursussen ontremd sociale media waarbij de jongeren worden begeleid door professionals.

Ten tweede is er al veel voorlichtingsmateriaal voor ‘gewone’ jongeren, maar dit is ongeschikt voor de LVB-doelgroep. Het voorlichtingsmateriaal bestaat uit powerpoints en een brede woordenschat.Jongeren met een IQ boven de 85 pikken alles sneller op ten opzichte van de LVB-jongeren. Jongeren met een lichtverstandelijke beperking ondervinden volgens De Beer (geciteerd in NJI, 2012) meer moeite met het verwerken en opslaan van informatie. Dit komt, doordat het werkgeheugen van de jongeren zich maar beperkt ontwikkelt. Ze hebben een beperkte woordenschat, waardoor het taalbegrip wordt bemoeilijkt. Jongeren met een lichtverstandelijke beperking hebben extra aandacht nodig bij het verwerken van de stof. Volgens het Nederlands Jeugd Instituut (2012) en Martine Delfos (geciteerd in Mijn kind online, n.d.) leren LVB-jongeren sneller door ze de leerstof te laten ervaren. Zo sluit je door middel van concrete voorbeelden beter aan bij de belevingswereld van deze doelgroep en wordt de kans dat ze het begrijpen groter. Een voorbeeld van zulke leerstof is Willie Webwijs (Mijn kind online, n.d.). Willie Webwijs is een gratis computerprogramma wat gebruikt maakt van een aandoenlijk geel poppetje. Dit poppetje heeft slechte ervaringen met het internet en is sterk hulpbehoevend. De taak van de cursist is om ‘Willie’ rond te leiden op het internet. Het doel van het de onlinecursus is het aanleren van zelfredzaamheid op het internet en zodanig een houding aan te leren die aanzet tot veilig handelen met betrekking tot het internet. Enkele deelnemers van de onlinecursus geven aan dat het een makkelijk te begrijpen programma is en het is verstandig om eraan deel te nemen. Ze beweren beter na te denken over onder andere vriendschapsverzoeken op Facebook en Hyves (Trouw, 2009). Waarom zulke cursussen niet vaker gebruiken binnen het onderwijs? Het is toch belangrijk om ook de LVB-doelgroep te prikkelen en zelfredzamer te maken?

• / 2