Eindscriptie SPH Academie Sociale Studies ‘Autisme; jij, wij en de hele donderse maatschappij’ ‘Hoe wordt de vraag van cliënten in de laatste fase van de behandeling op de dagbehandeling van INSTITUUT vastgesteld en sluit deze vraag aan op het huidige maatschappelijk aanbod’ Geschreven in schooljaar: 2015/2016: ongeveer 20% van het theoretische kader met betrekking tot wet- en regelgeving moet geüpdatet worden
SPH Academie: Academie voor Sociale Studies
’s-Hertogenbosch
Cijfer: 78/100
Jaar: 2016/2016
1 1 / 6
Inhoud Hoofdstuk 1 - Inleiding...........................................................................................................................6 Hoofdstuk 2 - Organisatorische context.................................................................................................8 2.1 Organisatie...................................................................................................................................8 2.2 Doelgroep.....................................................................................................................................9 2.3 Opdrachtgever............................................................................................................................10 Hoofdstuk 3 - Praktijkvraagstuk............................................................................................................11 3.1 Aanleiding onderzoek.................................................................................................................11
3.1.1 Niet tijdig uitstromen naar een passende vervolgplek........................................................11
3.1.2 Aansluiting vraag en aanbod................................................................................................11
3.1.3 Financiering.........................................................................................................................11
3.1.4 Diverse en complexe doelgroep..........................................................................................12
3.2 Probleemanalyse........................................................................................................................12
3.2.1 Aansluiting maatschappelijke vraag en aanbod...................................................................12
3.2.2 Complexiteit en diversiteit doelgroep..................................................................................13
3.2.3 Ontbreken aansluiting vraag en aanbod..............................................................................13
3.2.4 Wetgeving............................................................................................................................13
3.3 Probleem- en doelstelling...........................................................................................................14
3.3.1 Probleemstelling..................................................................................................................14
3.3.2 Doelstelling..........................................................................................................................14
3.3.3 Begripsafbakening...............................................................................................................14
3.4 Deelvragen..................................................................................................................................15 3.5 Beroepsproduct..........................................................................................................................15 Hoofdstuk 4 – Onderzoek ontwerp......................................................................................................16 4.1 Onderzoek type.........................................................................................................................16
4.2. Dataverzamelingsmethoden.....................................................................................................16
4.3 Data analyse...............................................................................................................................18 4.4 Populatie.....................................................................................................................................18 4.5 Kwaliteitscriteria.........................................................................................................................19 Hoofdstuk 5 - Theoretisch kader..........................................................................................................21 5.1 Onderzoeksvraag........................................................................................................................21 5.2 Deelvraag 1.................................................................................................................................26 5.3 Deelvraag 2.................................................................................................................................30 5.4 Deelvraag 3.................................................................................................................................31 5.5 Samenvatting theoretisch kader.................................................................................................34 Hoofdstuk 6 - Resultaten......................................................................................................................36
2 2 / 6
6.1 Resultaten bureauonderzoek.....................................................................................................36 6.2 Resultaten praktijkgericht onderzoek.........................................................................................36
6.2.1 Deelvraag 1..........................................................................................................................36
6.2.2 Deelvraag 2..........................................................................................................................37
6.2.3 Deelvraag 3..........................................................................................................................40
6.2.4 Deelvraag 4..........................................................................................................................44
6.2.5 Overige resultaten...............................................................................................................45
Hoofdstuk 7 - Deelconclusie.................................................................................................................46 7.1 Beantwoording deelvraag 1........................................................................................................46 7.2 Beantwoording deelvraag 2........................................................................................................46 7.3 Beantwoording deelvraag 3........................................................................................................48 7.4 Beantwoording deelvraag 4........................................................................................................49 Hoofdstuk 8 - Eindconclusie.................................................................................................................50 Hoofdstuk 9 - Discussie.........................................................................................................................53 Hoofdstuk 10 - Aanbevelingen.............................................................................................................55 Literatuurlijst........................................................................................................................................57 Bijlage I - Topiclijst................................................................................................................................61 Bijlage 2 - Resultaten deelvraag 1.....................................................................................................65 Bijlage 3 - Overige resultaten............................................................................................................70
3 3 / 6
Samenvatting Dit eindverslag bevat een beschrijving van het kwalitatief onderzoek dat is verricht ten behoeve van de dagbehandeling van het Dr. INSTITUUT PLAATS. Dit eindverslag is ontwikkeld door twee vierdejaarsstudenten van de opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening.Op de dagbehandeling van het Dr. INSTITUUT PLAATS merken de medewerkers dat de uitstroom van cliënten naar een vervolgplek de nodige problemen oplevert. Het aanbod van vervolgplekken voor de cliënten van de dagbehandeling is schrijnend. Dit signaal heeft te maken met verschillende aspecten.Deze aspecten zijn gedurende het onderzoek nader onderzocht. De probleemstelling die in dit
onderzoek centraal staat luidt als volgt:
'Hoe sluit de vraag van de cliënten van de dagbehandeling van het Dr. INSTITUUT PLAATS in de laatste fase van de behandeling aan bij het huidige maatschappelijk aanbod?' Het onderzoek richt zich op de dagbehandeling van het Dr. INSTITUUT PLAATS in PLAATS. ‘De dagbehandeling is gericht op het weer op gang krijgen van een vastgelopen ontwikkeling binnen de dag invulling van jongeren’ (Dr. INSTITUUT PLAATS, z.d.). Binnen de dagbehandeling wordt gewerkt aan het weer in beweging krijgen van de verstoorde ontwikkeling binnen werk, dagbesteding of school van jongeren met autisme. Het behandeltraject heeft een duur van anderhalf jaar. Na deze anderhalf jaar dienen de jongeren uit te stromen naar een vervolgplek. De populatie van het onderzoek bestaat uit alle medewerkers van de dagbehandeling van het Dr. INSTITUUT PLAATS. Al deze medewerkers staan direct in verband met werkzaamheden omtrent de dagbehandeling.Daarnaast ervaren deze medewerkers problemen in de uitstroom van cliënten. Om een antwoord te kunnen geven op de probleemstelling is er onderzoek verricht middels bureauonderzoek, literatuuronderzoek en praktijkgericht onderzoek.Uit het onderzoek blijkt dat door de veranderingen in de huidige maatschappij de verantwoordelijkheden van de cliënt en zijn systeem zullen toenemen. Voor de dagbehandeling liggen mogelijkheden in het betrekken van ouders/verzorgers bij het uitstroomtraject. Daarnaast wordt er bij de uitstroom geen gebruik gemaakt van het netwerk van de cliënt. Onder het netwerk van de cliënten worden familie, vrienden, kennissen en andere betrokkenen verstaan. Het zoeken naar uitstroommogelijkheden in het netwerk sluit aan bij de verschuiving van verantwoordelijkheden in de maatschappij.De behandeling wordt aangepast op de individuele ondersteuningsbehoeften van de cliënt. Er liggen kansen in het verkleinen van de overgang van de dagbehandeling naar een vervolgplek. Op de dagbehandeling wordt het voor cliënten heel klein en veilig gehouden. Cliënten van de dagbehandeling hebben deze veiligheid vaak nodig, maar de meeste vervolgplekken kunnen dit niet bieden. Op de dagbehandeling bestaat geen eenduidige richtlijn voor het geven van een overdracht.Daarnaast wordt er, door een tekort aan Diagnose Behandel Combinatie (DBC) uren, weinig tot geen nazorg geboden. Uit het onderzoek blijkt dat nazorg een positieve bijdrage levert aan een duurzame plaatsing op een vervolgplek (Dijk & Rodenburg, 2001).Daarnaast blijkt dat de vraag van cliënten van de dagbehandeling vaak niet reëel is waardoor de vraag in eerste instantie niet aansluit op het maatschappelijk aanbod. Jongeren met autisme hebben vaak geen duidelijk beeld van hun eigen capaciteiten, mogelijkheden en beroepsperspectieven (Clijssen, Van Lieverloo, Mathijssen & Schoots, 2007). Als laatste toont het onderzoek aan dat er mogelijkheden liggen in het creatief omgaan met uitstroom. Door innovatief om te gaan met de uitstroom kunnen er vervolgplekken gecreëerd worden voor cliënten. De dagbehandeling van het Dr.INSTITUUT PLAATS is een vrij nieuwe organisatie, die bezig is om zichzelf te vestigen in de regio.