Gedichtensoorten - •Het is een momentopname, een foto met woorde...

Gedichtensoorten Een gedicht vertelt (meestal) geen verhaal.•Het is een momentopname, een foto met woorden; géén video dus. De dichter beschrijft een gevoel, een gedachte, een herinnering, soms een gesprekje, maar er is geen handeling zoals in een verhaal. Dat geldt niet voor epische gedichten zoals  Karel & Elegast, de Odyssee etc.•Realiseer je ook dat de ík' in een gedicht niet noodzakelijkerwijze de dichter zelf is, maar een 'persona', een rol zoals een acteur een rol kan spelen.  Het sonnet (S)onnet van Kees Stip Een kip van onverdacht fatsoen was door een haan van zwakke zeden arglistig om de tuin geleden, gelijk dat hanen hennen doen.De kip heeft toen haar schuld beleden aan een naburige kalkoen en onder 't welverdiend sermoen zich beide ogen natgeschreden.Te laat bezield door de begeerte haar toch niet meer te redden eer te bewaren, koos zij zich tot taak het zondig ei te onderdrukken.Ze barstte met een knal aan stukken en stierf voor een verloren zaak.

Opbouw sonnet:

•kwatrijn: 4 regels

•kwatrijn; 4 regelsOctaaf •wending, volta, chute •terzet/terzine: 3 regels                                                                                                       

•terzet/terzine: 3 regelsSextet

Rijmschema  klassiek sonnet:

ABBA ABBA CDC DCD

omarmend  omarmend  gekruist  gekruist

1 1 / 2

Meer rijmschema's sonnet •In feite  mag je bij een modern sonnet ieder schema gebruiken. 

•Shakespeare schreef sonnetten met 3x4 en 1x2 regels (distichon):

•Sonnet From fairest creatures we desire increase, That thereby beauty's rose might never die, But as the riper should by time decease, His tender heir might bear his memory; But thou, contracted to thine own bright eyes, Feed'st thy light's flame with self-substantial fuel, Making a famine where abundance lies, Thyself thy foe, to thy sweet self too cruel.Thou that art now the world's fresh ornament And only herald to the gaudy spring Within thine own bud buriest thy content, And, tender churl, mak'st waste in niggarding.               Pity the world, or else this glutton be;              To eat the world's due, by the grave and thee.De Haiku

◦Kenmerken:

◦De haiku is een van oorsprong Japanse dichtvorm.◦De haiku bevat een natuurbeeld, dat als uitgangspunt kan dienen voor een filosofische overpeinzing. Een Japanner leest ‘s ochtends een haiku en neemt deze die dag overal mee naar toe; de haiku dient als ‘geestelijke kauwgom’.◦Vormregel: de eerste regel bevat vijf lettergrepen, de tweede zeven en de derde weer

vijf:

= = = = =

= = = = = = =

= = = = =

Rijm Rijm is de overeenkomst van klank in beklemtoonde lettergrepen.Deze definitie lees je het vaakst, als het over rijm (= 'overeenkomst') gaat.Rijm is absoluut geen verplichting in een gedicht.Natuurlijk, vroeger rijmden gedichten wel bijna altijd: ze hadden dan een bepaald rijmschema (komen we nog op terug) In de hedendaagse poezie is rijm minder prominent aanwezig.

Jonge sla uit: Alles op de fiets (1970) door Rutger Kopland

Alles kan ik verdragen, het verdorren van bonen, stervende bloemen, het hoekje aardappelen, kan ik met droge ogen zien rooien, daar ben ik werkelijk hard in.

• / 2