Globalisering Hoorcollege 1

Globalisering Hoorcollege 1 maandag 2 september 2024 Introductie en bespreking hoofdstuk 2 Wat is globalisering?

Belangrijke begrippen en concepten:

oBig history: de gehele geschiedenis vanaf de big bang wordt interdisciplinair

bekeken.

oWereldgeschiedenis: de studie van menselijke culturen en samenlevingen met de

nadruk op menselijke ervaringen en interacties tussen regio’s en culturen.oGlobalisering: het proces van toenemende onderlinge afhankelijkheid, interacties en intergratie tussen mensen over de hele wereld.

oWeb: in een web zijn mensen, dingen en ideeën met elkaar verweven; er wordt

gefocust op cultuur, innovatie, economie, religie en ecologie met als gevolg connectiviteit, interactie en globale verschuivingen.

Conceptueel framework om globalisering beter te begrijpen:

Er zijn drie “invalshoeken” om processen van globalisering te bekijken en begrijpen: oGeografie: klimaat, biodiversiteit, ziektes, fysieke ligging, energie voorraden en grondstoffen oTechnologische innovaties: landbouw, industrie, informatie, educatie, wetenschap, legers en publieke administratie oInstituten: cultuur(religie, taal en gender verhoudingen), recht(het rechtelijk systeem, zowel publiek als privaat), politiek(de overheid en constituties) en economisch(bedrijven, samenwerkingen en non-profits)

Achtergrond informatie in hoofdstuk 2:

De homo sapiens is vanuit Afrika de rest van de wereld ingetrokken z’on 100.000 tot 65.000 jaar geleden.Er zijn verschillende factoren die invloed hebben gehad op het ontstaan van landbouw, waaronder het stabieler worden van het klimaat. Sommige mensen gingen semi- permanent op een plek wonen, ze verschoven mee met de getijden en hun voedselstromen. Doordat mensen niet of minder aan het rondtrekken waren konden ze meer bezit hebben, dit was onhandig bij een nomadische levensstijl. Door het hebben van privé bezit ontstond sociale ongelijkheid. Door de landbouw konden mensen meer voedsel produceren, wat tot een overschot en vervolgens tot een groei in bevolking leidde. Tegelijkertijd met de groei van landbouw gemeenschappen begonnen handelaren met het rondtrekken tussen deze gemeenschappen om het gebrek in spullen van de ene gemeenschap en de specialisatie van de andere gemeenschap met elkaar te verbinden, op deze manier kregen mensen nog meer bezit. Door de voedseloverschotten hadden mensen wat om te verhandelen. Door de toename van gemeenschappen en de toenemende interactie daartussen konden ziektes zich ook steeds makkelijker verspreiden en waren samen met overstroming, droogte en geweld de grootste bedreiging van deze gemeenschappen. Door middel van archeologische opgravingen is te zien dat wanneer mensen landbouw gaan bedrijven vruchtbaarheid meer belangrijk wordt, er worden verschillende goden aanbeden en vrouwen krijgen gemiddeld ook meer kinderen.Aan de hand van lengte kan de gezondheid van mensen worden afgeleid en jagers- verzamelaars waren langer dan boeren, ook al was landbouw een efficiëntere manier om calorieën binnen te krijgen. 1 / 3

Landbouw is op 7 plekken ongeveer tegelijk onafhankelijk ontstaan en verspreidde zich op verschillende manieren. Door de grotere omvang van landbouw gemeenschappen hadden deze de mogelijkheid om andere te verdrijven en af te slachten. Door de toename van ziektes werden boeren hier uiteindelijk immuun voor, en wanneer ze in contact kwamen met meer afgezonderde groepen leden deze erg onder deze ziektes. Ook was er voor de landbouw meer grond nodig waardoor er bos werd gekapt en er minder goede plekken overbleven voor jagers-verzamelaars.Naast de jagers-verzamelaars en boeren waren er ook herders, deze levenswijze heet pastoralisme. Herders trokken met grote groepen dieren over steppes en gebruikten elk aspect van de dieren in hun leven. Herders met paarden hadden een hogere mobiliteit, waardoor ze nog meer vee konden beheren. Herders leefden in kleinere meer verspreidde populaties, maar hadden toch contact en handel met landbouw gemeenschappen. Er was meer bezit dan bij jagers-verzamelaars, maar weinig privé bezit. Sociale verhoudingen waren ook aanwezig, vooral tussen mannen en vrouwen.Een voorbeeld waarin genen en cultuur en genen elkaar beïnvloeden is de tolerantie voor lactose. Door genetische mutatie werden mensen tolerant voor lactose in delen van West- Afrika, Oost-Afrika, Noord-Europa en Zuidwest-Azië. Het kunnen drinken van melk was een voordeel in groepen die tam vee hadden, het drinken van melk gaat dehydratatie tegen, is schoon en bevat voedingsstoffen. In deze gebieden kunnen nog steeds veel mensen melk drinken, dit gen is heel snel verspreid over de populaties.

Complexe samenlevingen:

Door de voedseloverschotten kan de bevolking groeien, door innovaties zoals irrigatie en de ploeg is niet iedereen meer nodig om voedsel te produceren en er kan arbeidsspecialisatie plaatsvinden. Hierdoor ontstaat een sociale hiërarchie. Dit is een complexe samenleving, waar mensen honderden verschillende rollen kunnen spelen. De gevolgen hiervan zijn: specialisatie, ziektes, sociale stratificatie(hiërarchie) en het schrift.Het schrift was een noodzaak voor mensen in een complexe samenlevingen om dingen zoals voorraden graan, de hoeveelheid koeien en wie hoeveel belasting moet betalen bij te houden.oInstituties: menselijke constituten die menselijke sociale, economische en politieke interactie reguleren door middel van informele taboes en formele regels.oStaat: heeft een grotere territoriale ambitie en meer politieke eenheid dan een stad.

De eerste webs:

Door handel werden lokale netwerken regionaal en zo vormden de eerste webs zich.Belangrijke innovaties die hieraan bijdroegen zijn: het wiel, paarden, schepen, het zeil, het schrift en boeken. Dir zorde voor sociale, economische en culturele uitwisselingen.Deze eerste webs ontstonden op plekken met verschillende voordelen. Eurazië had het voordeel een grote landmassa te zijn waar mensen zich over konden bewegen, graslanden hadden het voordeel snel te bereizen te zijn met paarden, gematigde klimaten hadden het voordeel van een goede temperatuur voor landbouw en irrigatie, ook gebieden bij de kust of rivieren hadden het voordeel van irrigatie(geheel Eurazië ligt relatief dichtbij de zee en rivieren) en tot slot hadden graslanden het voordeel van veel energie van de zon die opgeslagen was in het gras. De steppes van Eurazië hadden al deze voordelen.Militaire legers gaven een enorm voordeel om gebieden en anderen te kunnen veroveren en zo het overleven van de eigen gemeenschap veilig te kunnen stellen. 2 / 3

Globalisering hoorcollege 2:

Donderdag 5 september

Het oostelijke uiteinde van het oude wereldweb:

(China en zijn buren H11)

Opeenvolging van dynastieën:

De eerste dynastie, de Shang dynastie, was een fictieve dynastie. China kent de meeste politieke eenheid in de geschiedenis. Het Chinese rijk werd geleid door een keizer, deze waren afkomstig uit verschillende dynastieën. Opeenvolgend zijn de belangrijkste

dynastieën:

oZhou > Qin > Han (206 BCE-220CE) > Sui (581-618) > Tang (618-907) > Song (960-1271) + Liao (926-1135)(noorden) > Yuan (1279-1368) > Ming > Qing Met de Xinhai revolutie in 1911 werd de laatste keizer van de Qing dynastie afgezet.

Het mandaat van de hemel:

De Chinese heersers claimden legitimiteit over hun gebied door middel van het hemelse mandaat. De Zhou waren de eerste die dit concept introduceerden. Het is toen overgenomen door een groep rondreizende geleerden genaamd de Shi en uiteindelijk weer bij de keizerlijke macht terecht gekomen en overgenomen.Het mandaat werd gegeven door de goden en gaf de keizers de macht om te heersen over China. Dit mandaat kon ook worden weggenomen door de goden en dit gebeurde in de vorm van overstromingen, honger en opstanden.

Confucius:

Confucius was deel van de Shi. Zijn theorie over hoe de samenleving moest zijn was gebaseerd op relaties tussen mensen. Zo moest een zoon luisteren naar zijn vader, jongere broer naar oudere broer, vrouw naar man, en onderdanen naar keizer. Hij vond echter wel dat de dominante partij een verplichting had naar de onderdanige partij, een vader moest zijn zoon goed opvoeden en hem dingen leren en een keizer moest goed voor zijn onderdanen zorgen.De Han keizers grepen erg aan op deze levenswijze. Het stelde hun macht vast en zorgde voor een breuk met hun voorgangers. Ze lieten historici opleiden om op deze manier te schrijven. Ook benoemden ze functionarissen om hun kunnen en beheersing van de confuciaanse teksten, niet hun afkomst.

• / 3