H 1 - Geschiedenis van de arbeid...........................................................................................................4

• / 4

Contents H 1 - Geschiedenis van de arbeid...........................................................................................................4 Definitie ‘arbeid’.................................................................................................................................5 Dynamiek in de waardering van arbeid..............................................................................................5 Vrije tijd als niet-arbeid en niet-zorg..................................................................................................6 Vervroegde uittreding/ arbeidsparticipatie........................................................................................6 Ontwikkeling van arbeid in Nederland...............................................................................................6 Genderperspectief.............................................................................................................................7 Vormen van arbeid.............................................................................................................................9 Subjectief/objectief nut...................................................................................................................10 Anderhalfverdieners........................................................................................................................12 H- 2 Cyclische karakter van arbeid.......................................................................................................13 Oorzaken van vervreemding van de arbeid......................................................................................13 Status van arbeid in de middeleeuwen............................................................................................13 Arbeid in loondienst.........................................................................................................................15 Kentering in het denken over arbeid................................................................................................15 Arbeid in historisch perspectief........................................................................................................16 Geschiedenis van de arbeid in vogelvlucht......................................................................................16 Ontwikkelingen....................................................................................................................................19 Verwereldlijking van arbeid.............................................................................................................19 Vermaatschappelijking van de arbeid..............................................................................................19 Functies van arbeid..........................................................................................................................19 Arbeidsethos/arbeidsmoraal............................................................................................................20 H3 - GESCHIEDENIS VAN DE ARBEID....................................................................................................21 Arbeidsdeling als bindmiddel (deling)..............................................................................................21 Arbeidsdeling heeft een drietal aspecten.........................................................................................21 Arbeidsverdeling als verdeler (verdeling).........................................................................................21 Kenmerken van een bedrijf..............................................................................................................23 Bedrijfsarbeidscontract....................................................................................................................23 Industriële revolutie.........................................................................................................................23 Oorsprong van de arbeidssociologie................................................................................................23 Invloedrijke denkers over arbeid TENTAMEN!!!..............................................................................24 Het Charles Babbage-principe (1832)...............................................................................................24 Claude Henri Saint – Simon (1760-1825)..........................................................................................25 Karl Marx (1818-1883).....................................................................................................................25 Friedrich Engels (1820-1895)............................................................................................................25 Emile Durkheim (1885-1917)...........................................................................................................26 Thorstein Veblen (1857-1929)..........................................................................................................26 Nadelen geïndustrialiseerd productieproces...................................................................................28 H 4 - Industria.......................................................................................................................................29 Fases in het industrialisatieproces...................................................................................................30 Gevolgen industrialisering................................................................................................................31 2 / 4

Humanistische visie tegenbeweging 19 e eeuw.................................................................................32 Ontwikkeling verzorgingsmaatschappij............................................................................................32 H 5 Arbeid, bedrijf en maatschappij.....................................................................................................34 De kern van het werk van Marx en Engels TENTAMEN!!!................................................................34 Arbeidstaakbeheersing....................................................................................................................35 Domeinbeheersing...........................................................................................................................35 Kenmerkend mensbeeld ‘Scientific Management’...........................................................................36

• elementen van het managementsysteem van Taylor...................................................................36

Voorbeeld Premieloonstelsel: het ‘Bedaux-stelsel’ (1916)...............................................................37 Henri Fayol (1841-1925)...................................................................................................................37 Fayol: 5 sleutelfuncties voor management......................................................................................37 Paternalisme....................................................................................................................................38 Kenmerken massaproductie.............................................................................................................40 H 6 - Kwaliteit van de arbeid................................................................................................................40 Wordt bepaald door de 4 A’s...........................................................................................................40 Human relationsbeweging (1920-1940)...........................................................................................41 het hawtorne-effect blz 168.............................................................................................................41 Management Prerogatief (blz 170)..................................................................................................42 McGregor (1960)..............................................................................................................................43 Mok en De Jager vullen McGregor aan (blz 177)..............................................................................44 Werkstructurering............................................................................................................................45 School van Georges Friedman (1900-1977).....................................................................................46 3 / 4

H 1 - Geschiedenis van de arbeid Poieses: vier jaar in de schoolbanken zitten, stage lopen, en uiteindelijk het diploma willen halen.Doel realiseren.Praxis: Het gaat niet alleen om het doel realiseren, maar ook om er iets van te leren zodat ik er later iets aan heb.Wat is arbeid?

Gebruikswaarde van arbeid:

Het nut van arbeid voor diegene die hem verricht, voor de omgeving en voor de maatschappij als geheel. (het gevoel dat het nuttig is)

Ruilwaarde van arbeid:

De prijs van arbeid op de markt, meestal uitgedrukt in geld. (salaris nadat je hebt gewerkt)

Arbeidswaardeleer (Adam Smith):

De waarde van arbeid wordt meer bepaald door de gebruikswaarde dan door de ruilwaarde.(Je gaat nooit met je werk met de gedachte: ik heb zin om te werken, want ik krijg veel betaald).

De drie opbrengsten (nut) van arbeid:

Materiële opbrengst Beloning en materiële voordelen die met arbeid worden verkregen.Psychische opbrengst Geestelijke en emotionele bevrediging die arbeid schenkt. (zelfstandigheid, vrijheid) Sociale opbrengst Contacten, netwerken, sociale status (personeelsuitjes)

• / 4