H10 De tijd van televisie en computer

H10 De tijd van televisie en computer 10.1 dekolonisatie

Oorzaken voor dekolonisatie na 1945:

2 e

WO: Japan had in oost-Azië grote gebieden veroverd die in handen waren van

Nederland en Frankrijk (bijvoorbeeld Nederlands-Indië) oDit liet zien dat westerse mogendheden wel te verslaan waren.oAziatisch nationalisme kwam op.oToen Japan zich terugtrok uit de kolonies na de 2 e wereldoorlog riepen veel nationalisten meteen de onafhankelijkheid uit in hun land.oNL + FR niet meteen in staat om grip op koloniën terug te krijgen.Sovjet-Unie en VS wilde zoveel mogelijk bondgenoten in koude oorlog.oSteunen koloniën om onafhankelijk te worden. 1 / 3

Dekolonisatie van Brits-Indië:

Tot 1945: Winston Churchill (conservatief) premier Engeland.

oWilde wereldrijk behouden.oWas fel tegen onafhankelijkheid India.oGeen waardering voor Gandhi.1945: conservatieve partij verliest verkiezingen van sociaaldemocratische partij.oLabourleider Attlee wordt premier.oHad grote gevolgen voor koloniale rijk.Attlee dacht anders over wereldrijk dan Churchill.oHad waardering voor Gandhi.oOnafhankelijkheid zou onvermijdelijk zijn.oDoor oorlog had G-B te weinig troepen om koloniale rijk te handhaven.oVS drongen aan op dekolonisatie.

1946: rellen in Brits-Indië

India mocht van Attlee onafhankelijk worden.oAttlee wilde net als Gandhi een verenigd India.Moslimleider Jinnah wilde eigen staat voor moslims.oIndia moest opgedeeld worden in India + islamitische staat.oPakistan oVeel geweld tussen hindoes en moslims.Attlee wilde Britten weg hebben uit kolonie voordat het mis zou gaan.oStuurde lord Mountbatten om dekolonisatie te regelen.

1947: Mountbatten draagt soevereiniteit over aan India + Pakistan na

geweldsuitbarstingen:

Moslims vluchtten van India naar Pakistan.Hindoes vluchtten van Pakistan naar India.Veel doden door geweld  half miljoen doden onder wie Gandhi.

India seculiere staat: moslims zelfde rechten als hindoes.

1971: Pakistan valt uiteen: oost-Pakistan wordt Bangladesch.Dekolonisatie China China sinds 1912 een republiek (daarvoor keizerrijk).

1945-1949: communisten o.l.v. Mao Zedong aan de macht na burgeroorlog.

oWesterlingen land uitgestuurd, China voor westerlingen gesloten.Hongkong pas in 1997 onafhankelijk van Britten. 2 / 3

Dekolonisatie Indonesië 1945: machtspositie Nederlanders verslechterd door Japanse bezetting Indonesië: oNa Japanse capitulatie roept Soekarno de republiek Indonesië uit.Nederland niet bereid Indonesië op te geven onafhankelijkheidsoorlog (1945-

1949):

oJuni 1947: grote militaire operatie NL op Java en Sumatra  politionele actie oNederlandse soldaten doelwit van Guerrillastrijders  NL reageerde met buitensporig geweld.o1948: tweede militaire operatie: Soekarno gevangengenomen.Tweede politionele actie leidde internationaal tot grote verontwaardiging.

o1949: Indonesië onafhankelijk van NL onder dwang van VS en veiligheidsraad.

Nieuw-Guinea nog steeds Nederlands bestuur.

o1962: ook Nieuw-Guinea onder dwang onafhankelijk.

Dekolonisatie Vietnam Frankrijk weigerde kolonies af te staan.Ook in Vietnam onafhankelijkheid uitgeroepen na capitulatie Japan.

Leider Ho Chi Minh was communist:

oFrankrijk kreeg Amerikaanse steun bij heroveren macht.oNa 1949 Vietnam steun van China.

1954: na grote militaire nederlaag  Vietnam onafhankelijk.

Dekolonisatie Midden-Oosten

1946: Syrië en Libanon onafhankelijk van Frankrijk.

Palestina:

1945: joden trekken na holocaust massaal naar Palestina: oAntisemitisme nam toe  geweld tussen joden en Palestijnen.oZionisten (joden/joods nationalist) willen eigen staat in Palestina.

Situatie onbeheersbaar  Britse regering wil Palestina verlaten:

oComplete burgeroorlog breekt uit tussen joden en Palestijnen.14 mei 1948: zionistische leider Ben Goerion roept joodse staat Israël uit: oArabische buurlanden vallen Israël aan  Israëli’s vechten terug  bezetten heel Palestina (behalve westelijke Jordaanoever + Gazastrook).oVeel Palestijnen vluchten weg uit door Israël bezette gebieden.

Egypte:

Gebeurtenissen Palestina zorgde voor opstand tegen koning Egypte (werd gezien als marionet van de Britten)  golf van anti-Brits geweld.G-B na 1945 geen controle meer over leger en buitenlandse politiek Egypte.G-B had alleen nog Suezkanaal bezet.1953: staatsgreep door nationalistische officieren o.l.v. Nasser  einde monarchie.

• / 3