H2 Ontwikkelingspsychologie

H2 Ontwikkelingspsychologie

Psychodynamische theorie: Freud

Ontwikkeling is een balans tussen onderbewuste biologische driften en de bewuste drift om je aan te passen aan de realiteit waarin we leven.

Persoonlijkheid bestaat uit drie structuren:

1.Id: bestaat uit eigen wensen en instinct

Houdt geen rekening met sociale acceptatie, komt voor bij baby’s.

Leeft voort uit het pleasure principe: de id is gefocust op het

voldoen van de eigen wensen.

2.Ego: wilt eigen wensen behalen maar doet dit op een sociaal

acceptabele manier.

3.Superego: we houden rekening met de culturele waarden, het

geweten speelt een rol. We bereiken deze staat als we 5 jaar oud zijn.Ontwikkeling is geen continu proces. Er zijn 5 stadia van ontwikkeling volgens de psychoseksuele ontwikkeling. In elk stadium draait het om het doorzetten van seksuele impulsen, van een erogene zone naar de volgende.

1.De orale fase: (tot 2 jaar)

Kind wil spullen in mond stoppen. Dat is de bron van plezier.

2.De anale fase:

Gefascineerd van zone rondom anus. Leert sluitspier beheersen. Er kan conflict ontstaan met ouders omdat kind alles wilt laten lopen, maar ouders willen dat kind zindelijk wordt.

3.De fallische fase (3-6 jaar) Gericht op de geslachtsorganen, ontdekken dat dat plezier kan geven. Kind voelt zich aangetrokken aan ouder van andere geslacht.

4.De latentiefase (tot puberteit) Onderdrukken van seksuele driften, richt zich op sociale en intellectuele vaardigheden.

5.De genitale fase (tijdens puberteit) Seksuele gevoelens worden aangewakkerd, persoon zoekt naar geschikte leeftijdsgenoten.

Kritiek:

Grotendeels gericht op mannen, theorie gebaseerd op vrije associatie en droomanalyse, moeilijk wetenschappelijk te onderbouwen.Moderne psychologen lekker nog wel nadruk op biologische driften, maar niet op de agressieve en seksuele kant.

Psychosociale theorie: Erik Erikson

Gericht op sociale en culturele factoren, en gericht op het hele menselijke leven. 1 / 3

Ontwikkeling van de mens als interactie tussen drie systemen:

1.Somatische systeem (lichamelijk) Dit zijn alle biologische processen.

2.Ego systeem Proces waarbij het om denken en redeneren gaat.

3.Maatschappelijke systeem Individu integreert in maatschappij.Volgens hem gaat iedereen door 8 fasen heen. Tijdens elk van deze fasen komt de mens een crisis tegen. Als het niet lukt om deze crisis te overwinnen, dan zal deze later nog terugkomen.

Kritiek:

Er wordt alleen een beschrijving gegeven, geen verklaring. Ook worden sommige termen onjuist gebruikt, hierdoor kan het soms vaag zijn.

Ontwikkelingstaak theorie: Havighurst

Ontwikkelingstaken zijn kritische taken die in ons leven voorkomen. Deze

theorie is geïnspireerd op Erikson. Er zijn drie ontwikkelinstaken:

1.Fysieke rijping: leren lopen, leren praten

2.Persoonlijke bronnen: ontwikkeling van persoonlijke waarden.

3.Druk van de maatschappij: leren om verantwoordelijk mens te

worden.

Er zijn 6 fasen waarin ontwikkelingstaken zich voortdoen:

-Kindertijd en vroege jeugd (0-5 jaar) leren lopen, kruipen, praten -Middelste kindertijd (6-12 jaar) Meer persoonlijke bronnen. 2 / 3

-Adolescentie (13-18 jaar) accepteren van lichaamsbouw, voorbereiden op leven met werk etc.-Jong volwassene (19-29 jaar) Ontmoeten van partner -Middelste volwassenheid (30-60 jaar) -Latere leeftijd (61+)

Kritiek:

Is gebaseerd op de middenklasse, witte Amerikaan.Wel beloond om zijn toepasbare theorie.Behaviorisme en sociale leertheorie

Watson heeft het principe van Pavlov toegepast: Klassieke

conditionering.Watson concludeerde dat de omgeving het belangrijkst was voor de ontwikkeling van het kind. Al het gedrag kan je aanleren door stimulus- respons acties.

Skinner: Operante conditionering

Kinderen kunnen gevormd worden door reinforcers: compliment,

glimlach etc.

Je kan gedrag afleren door straffen: wegnemen van privilege, naar je

kamer etc.

Bandura: sociale leertheorie.

Uitbreiding behaviorisme door vast te stellen dat kinderen leren door

kijken: Oberservational leren en modeling.

Later uitgebreid met self efficacy: kinderen leren zelf omgaan met

situaties door te kijken, luisteren naar feedback en een standaard ontwikkelen voor hun gedrag.Ethologisch perspectief Studie op gedrag van dieren en dat toepassen op kinderen. Gedrag is adaptief en evolutionair. Origineel van Darwin, die geloofde in Natuurlijke selectie. Alleen eigenschappen die bijdragen aan overleven worden doorgegeven. Survival of the fittest.

Imprinten: volggedrag van dieren, dichtbij moeder blijven (hoort bij

dieren, niet mensen) Imprinten gebeurt tijdens een Kritische periode. (Lorenz)

In mensen noemt Bornstein dit een sensitieve periode: kinderen zijn

heel kwetsbaar voor input uit de omgeving.

Kritiek: er is meer onderzoek nodig naar kritieke en sensitieve perioden.

En zoeken naar antwoorden over ontwikkeling verspreid over de hele menselijke evolutie is lastig.Evolutionaire ontwikkelingspsychologie

• / 3