H3 – De Koning 3.1 Inleiding De constitutionele monarchie is sinds de Grondwet van 1814 een van de wezenskenmerken van het Nederlandse constitutionele recht. Dit is anders dan de oude absolutistische monarchie van vóór de Franse revolutie. De Koning is nu niet de hoogste macht.De Koning zijn ambt berust op erfopvolging. De meest kenmerkende bepaling van het koningschap is de onschendbaarheid.Constitutionele monarchie koning per definitie staatshoofd. Hij maakt ook deel uit van de regering, dit is niet vanzelfsprekend.
3.2 Begin en einde van het koningschap De verwerving van koningschap gaat door erfopvolging. Art. 24 Gw stelt dat het koningschap vervuld wordt door de wettige opvolgers van de constitutionele ‘stamvader’ Koning Willem I, Prins van Oranje-Nassau. Bij overlijden oudste kind van koning is niet zijn een na oudste kind erfgenaam maar het oudste kind van de vooroverlevende opvolger.Grondwet 1983 geen voorrang zoon boven dochter.De Koning kan ook zijn functie neerleggen ‘afstand’. Medewerking van ministers voor het neerleggen van de functie is NIET nodig, hoewel dit in art. 47 wel wordt verdedigd dat het een koninklijk besluit is.Huwelijk zonder toestemming heeft afstand van het koningschap als gevolg. Voor een huwelijk met hetzelfde geslacht is geen toestemming nodig.Troonopvolgers uitgesloten erfgenaam wanneer trouwen zonder toestemming, ze kunnen zelf geen afstand nemen van de troon.Bij totstandkoming van de wet die huwelijk regelt geldt bijzondere procedure Staten-Generaal vergaderen een ‘verenigde vergadering’.Eerste en Tweede Kamer samen, geen tegengesteld oordeel verkrijgen, wet kan aangenomen worden met 2/3 van de stemmen.
1.Een opvolger kan benoemd worden als er vooruitzicht is dat er geen erfelijke opvolger is. Koning dient voorstel in Kamers der Staten- Generaal worden ontbonden. De nieuwe Kamers besluiten na verkiezingen in verenigde vergadering, weer 2/3 stemmen nodig.
2.Een opvolger kan benoemd worden als bij het overlijden of afstand nemen een opvolger ontbreekt. Kamers ontbinden binnen vier maanden in verenigde vergadering bijeenkomen besluiten omtrent benoeming Koning. 1 / 2
Het is benoemen is niet dwingend, als niet besloten wordt ligt een grondwetsherziening voor waarbij de monarchie verdwijnt. Grondwet opent mogelijkheid van monarchie naar republiek overgaan. Nu aannemelijk als opvolger ontbreekt we een president krijgen.De troonopvolger is terstond Koning. De inhuldiging in Amsterdam (art. 32 Gw) geen juridische betekenis maar traditie.‘onbekwaamheid’ Drie gevallen waarin Koning niet koninklijk gezag uitvoert.
1.Tijdens de minderjarigheid van de Koning.
2.De bevoegdheid om het uitoefenen van het koninklijk gezag tijdelijk neer te leggen.
3.De buitenstaatverklaring, wanneer ministerraad oordeelt dat de Koning buiten staat is om het uit te oefenen. Het parlement kan dat besluiten. (Hij blijft koning maar kan zijn gezag niet uitvoeren) Mocht bovenstaande zich voordoen dan oefent een regent het gezag uit, die wordt benoemd bij de wet. Bij optie 2 en 3 is dit dan vaak de opvolger.Geen koning en geen regent Raad van State.
3.3 Koninklijk huis, hofhouding en financiën Art. 39 Gw bepaalt dat de wet regelt wie lid is van koninklijk huis de Koning, vermoedelijke opvolger, leden van de koninklijke familie die de Koning krachtens de Grondwet kunnen opvolgen en niet veder afstaan dan in de tweede graad. Leden verliezen lidmaatschap bij uitsluiting van erfopvolging, verlies van Nederlanderschap en ontslag bij koninklijk besluit. Art. 41 Gw, de Koning richt zijn Huis (hofhouding, persoonlijke medewerkers) in. Art 40 Gw, de Koning heeft recht op jaarlijkse uitkeringen ten laste van het Rijk. HEEL BIJZONDER de door de Koning ontvangen uitkeringen en zijn vermogensbestanddelen zijn vrij van persoonlijke belastingen.
3.4 De verschillende functies van de Koning Twee hoofdfuncties hij is staatshoofd en zijn positie wordt bepaald door het feit dat hij samen met de ministers het ambt regering vormt.
Activiteiten: officiële staatsbezoeken, ontvangen nieuwe ambassadeurs en
werkbezoeken.Art 42 Gw, koning samen met ministers is regering. Zijn regeerfunctie oefent hij niet als staatshoofd uit, maar als bestanddeel van het ambt
- / 2