H6 rationalisme in de kunsten

H6 rationalisme in de kunsten De rationele stroming draait om kennis te ordenen tot een logisch systeem. Al sinds de Renaissance begonnen ze met wetenschap te verwerken met kunst.

Kubisme:

Grondleggers: Pablo Picasso (1881-1969) en Georges Braque (1882-1963).

Maar Paul Cèzanne (1839-1906) heeft de eerste aanzet tot het kubisme gedaan. Braque maakte zijn eerste kubistische schilderij, Huizen in Estaque, in 1908. Kunstcriticus Vauxelles beschrijft het als “bizarreries cubiques”, waardoor de naam kubisme ontstond.Kenmerken: weergave van de werkelijkheid vereenvoudigd in geometrische vormen, tot kubussen.Wel verdraaien ze de werkelijkheid en combineren ze verschillende aanzichten, veelzijdig kijken. Dit is nieuw, want daarvoor werd er maar vanaf één standpunt afgebeeld.

Vormen:

-Geometrisch kubisme (1907-1909): vormen worden herleid tot oervorm; bol, kegel, cilinder.-Analystisch kubisme (1910-1912): ontleden in fragmenten van de belangrijkste delen.Beperkte kleurgebruik. Het onderscheid tussen achter- en voorgrond verdwijnt.

-Synthetisch kubisme (1913-1920): collagetechniek.

Architectuur: 2 kanten:

-Esthetisch: de schoonheid van het gebouw.

-Functionaliteit: hoe het gebouw wordt gebruikt, het budget, de wet- en regelgeving, geschikte materialen en technieken.Frank Lloyd Wright (1867-1959) ontwierp een nieuw type woonhuis met kenmerkend de horizontale lijnen en de relatie met buiten.Internationale stijl: “Form follows function” . Architecten verenigen in het CIAM (Congres International d’Architecture Moderne) onder leiding van Le Corbusier. Ze volgen deze principes: • platte daken • terughoudende kleurgebruik (wit gepleisterde muren) • herindeelbare functionele plattegronden • grote ramen voor veel licht • zichtbare constructies • geen overbodige versieringen -> “Less is more” Russische constructivisten (1910-1920): groep jonge, Russische kunstenaars die streven naar vernieuwing van de kunst en architectuur in een nieuwe, eerlijke maatschappij. Inspiratie door abstracte, mathematische principes en geometrische vormen. Heten constructivisten, omdat ze hun nieuwe kunst zogenaamd willen construeren.Vladimir Tatlin (1885-1953): architect en beeldende kunstenaar die abstracte reliëfs maakt van materialen als hout, glad en metaal.Veel gebouw-ontwerpen van de constructivisten worden niet uitgevoerd. Na 1921 is Stalin klaar met het constructivisme. De kunstenaars moeten hun werk in dienst stellen van de Sovjetpropaganda; het socialistisch realisme. De toegepaste vormgeving gaat onderkenning van Rodchenko.De stijl sinds 1917 in Nederland, opgericht door Theo van Doesburg, Piet Mondriaan, Jac. Oud en enkele anderen. Ze introduceren abstractie als de nieuwe universele beeldtaal in hun tijdschrift “De Stijl”. De beeldtaal bestaat uit primaire kleuren, evenwichtige en harmonieuze composities in geometrische vormen waarbij zwart-wit kleuren de spelregels bepalen. De groep gaat al snel internationaal en komt in aanraking met het Bauhaus.

• / 1