- Het brein is een orgaan

https://www.brainfacts.org/3d-brain#intro=false&focus=Brain-ventricles

1

Het brein:

• Het brein is een orgaan
• Het bestaat uit zenuwweefsel
• De cellen in dit weefsel noemen we zenuwcellen (neuronen, doen het ‘’denkwerk’’ en

gliacellen, plakken alles aan elkaar.).Gedrag: Gedrag is elke vorm van observeerbare actie of reactie van een mens of dier in reactie op externe of interne prikkels (stimuli). Gedrag bestaat uit patronen in de tijd.

Voorbeelden: beweging, spraak, houding, blozen (kleurverandering), gedachten.

Gedrag:

• De meeste vormen van gedrag bestaan uit een mix van aangeboren en aangeleerde

(re)acties.

2. Deze ‘mix’ varieert sterk tussen diersoorten:

• Kleiner, eenvoudiger zenuwstelsel

dan kleiner gedragsrepertoire, simpelere gedragingen, veelal aangeboren (bijv, kip)

• Groter, meer complex zenuwstelsel

dan groter gedragsrepertoire, meer complexe gedragingen, beïnvloed door leerprocessen.

Evolutie:

• Mensen (homo sapiens) stammen niet af van chimpansees!
• We hebben wel een gemeenschappelijke voorouder

~ 5 miljoen jaar geleden evolutionaire scheiding

• Aantal bekende voorouders zijn: Australopithecus “zuidelijke aap”, Homo habilis

“handige mens”, Homo erectus “rechtopstaande mens” en Homo sapiens “wetende mens”.

• Onze hersenmassa is in vergelijking met onze voorouders erg gegroeid. 1 / 4

Encefalisatiequotiënt (EQ): feitelijk hersengewicht / verwacht hersengewicht op basis van lichaamsgewicht.In ~4 miljoen jaar tijd is het relatieve hersengewicht circa verdrievoudigd De moderne mens heeft het grootste brein in verhouding tot lichaamsgewicht

Bijvoorbeeld:

kat = gemiddeld intelligent huisdier = EQ 1 Australopithecus = EQ 2.5 Homo sapiens = EQ 7.0

Reden van groei van mensen brein:

• Leefwijze
• fruit eten (is meer complex dan bijv. gras eten)
• gebruik van vuur om te koken (voorverteren) waardoor we meer tijd hebben voor

sociale interactie (meer hersencellen zijn nodig in groepen)

• sociale groepsgrootte (~150) jager-verzamelaar
• Efficiënte koeling bloedcirculatie in het brein werkt als een radiator (~ koelsysteem

auto)

• hierdoor kan het brein hoog metabolisme (= meer pk)
• 2% lichaamsgewicht, 25% zuurstof, 70% glucose neemt je hersenen op.
• Neotenie
• ‘vertraagde’ ontwikkeling (ten opzichte van eerdere soorten)
• Sommige dingen bij mensen ‘’lopen achter’’ met ontwikkelen. Dit kan juist positief zijn

omdat wij ons dus ons hele leven willen blijven ontwikkelen.

• eigenschappen uit juveniele fase van voorouders blijven behouden in volwassen

afstammelingen

• bijvoorbeeld: in bepaalde opzichten lijkt de moderne mens op jonge versies van

voorouders (e.g. disproportioneel groot hoofd in verhouding tot de lichaamsgrootte, weinig gezichtsbeharing) in vergelijking met jonge gorilla's en chimpansees.

Grootte van het brein:

• Gaat over binnen eigen soort.
• Groter is niet beter/slimmer.
• Mannen hebben ~10% meer hersengewicht dan vrouwen maar zijn niet intelligenter.
• Intelligentie draait waarschijnlijk meer om (het aantal) verbindingen tussen de

verschillende hersengebieden.

• Veel gedrag is niet aangeboren maar aangeleerd en wordt bepaald door cultuur.
• Je brein is plastisch. Het kan dus altijd veranderen. 2 / 4

2

Nervous system’s functional anatomy:

• De primaire functie van de hersenen is het produceren van bewegingen die gedrag

vormen in een perceptuele wereld die de hersenen construeren.

• De hersenen hebben een bepaalde structuur, maar zijn geen statisch orgaan.
• We worden niet geboren met een brein dat de rest van ons leven onveranderd blijft

- De hersenen zijn flexibel:

Hersenweefsel heeft het vermogen om zich aan te passen aan de omgeving (neurale plasticiteit)

Anatomische aanduidingen:

• Brain-body orientation: locatie van hersengebieden met het gezicht als referentie

- Dorsaal: kant van de rug

- Ventraal: kant van de buik

- Mediaal: midden

- Lateralis: aan de zijkant

- Anterieur: aan de voorkant

- Posterieur: aan de achterkant

• Spatial orientation: locatie van hersengebieden in relatie tot andere onderdelen van

het lichaam (hangt af van lichaamshouding).

- Rostraal: aan de kant van de bek

- Superieur: aan de bovenkant

- Caudaal: aan de kant van de staart

- Inferieur: aan de onderkant

• / 4

• Anatomical orientation: richting van doorsnedes of secties van het brein vanuit het

perspectief van een toeschouwer.

Coronal: als een kroon op je

hoofd plaatsen

Horizontaal: in lijn met de

horizon

Sagittal: richting van een pijl

die door je hoofd zou gaan.

• / 4