Historische context: het Britse rijk 1585 -1900

Historische context: het Britse rijk 1585 -1900

Wat vooraf ging Eind 15 e en begin 16 e

eeuw begint er een nieuwe tijd in Europa: de Renaissance, die

zich laat kenmerken door:

• een heroriëntatie van de klassieke oudheid (men gaat weer klassieke schrijvers

lezen/ klassieke kunst toepassen)

• een hernieuwde wetenschappelijke belangstelling (met name voor de vorm van de

aarde en de verhouding zon-aarde) Daarnaast zien we dat de import van Aziatische producten (specerijen zoals peper) bemoeilijkt werd door de Turkse overname van het Arabische Rijk.Deze drie bovenstaande ontwikkelingen deden verschillende avontuurlijke

Europeanen besluiten een nieuwe weg naar Azië te vinden: de Portugezen gingen

op zoek naar een weg om Afrika heen; de Spanjaarden probeerden ‘via de West’ een weg naar Indië te bereiken en de Nederlanders liepen vast toen zij via de Noordelijke ijszee Azië dachten te kunnen bereiken.Engeland koloniseert Amerika Eind 16e eeuw gaan ook Engelse ontdekkingsreizigers op zoek naar nieuwe zeewegen en nieuw te veroveren grondgebied. Zij richten zich vooral op het noorden van Amerika, waar de eerste Engelse kolonisten zich vestigen. Voor deze kolonisatie

zijn drie redenen te geven:

• – Engelse avonturiers ontvluchten het drukke Engeland (overbevolking) op zoek

naar nieuwe, goedkope landbouwgrond.

• – Engelse religieuze minderheden (pilgrim fathers, quakers, calvinisten, lutheranen,

katholieken) ontvluchten Engeland vanwege de onderdrukking door de Anglicaanse Kerk. Katholieken vonden de Anglicaanse Kerk te protestants; calvinisten en lutheranen vonden de Anglicaanse Kerk te weinig streng in hun opvattingen.

• – De Engelse regering zocht een mogelijke uitvalsbasis om tegen de Spanjaarden

te vechten. Rond 1600 zijn Engeland en Spanje de machtigste landen van Europa (en de wereld).Verhouding met de Indianen Aanvankelijk waren er goede handelscontacten met de inheemse bevolking. Maar als snel ontstonden er oorlogen omdat de Engelsen zich vestigden en grote stukken landbouwgrond afpakten van de Indianen. Door deze oorlogen, maar ook door geïmporteerde ziekten werd de inheemse bevolking verdreven (naar het Westen) en werden er enkele miljoenen uitgemoord.Twee soorten koloniën De noordelijke koloniën aan de oostkust waren vestigingskoloniën, gericht op landbouw, handel en nijverheid. De koloniën in het zuiden van Noord-Amerika ontwikkelden zich steeds meer tot plantage-economieën, waar luxe-producten als tabak, suiker en katoen voor de export werden verbouwd. 1 / 2

Andere Engelse plantagekoloniën bevonden zich in het Caribische gebied, zoals Barbados en Jamaica. Ook hier werd met de verbouw van suiker (rum!), katoen en tabak flink winst gemaakt.Slavernij Om aan de vraag naar arbeidskrachten te voldoen, maakten de Engelsen gebruik van de arbeid van slaafgemaakten. In de zuidelijke plantagekoloniën en in het Caraïbisch gebied werkten zij (in grote groepen) op de suiker- en katoenplantages; in

de noordelijke koloniën kwam slavernij minder voor: hier werkten individuele

slaafgemaakten voor hun blanke meesters, in huis als dienstmeisje of op het land als knecht.Driehoekshandel Om aan de vraag naar slaafgemaakten te voldoen richten de Engelsen de Royal African Company (RAC) op. Deze RAC voer van Engeland met vuurwapens, sierraden en dure kleding naar de Westkust van Afrika, waar zij met de verkoop van deze producten slaafgemaakte Afrikanen kocht. Deze slaafgemaakten werden vervolgens naar Amerika verscheept (vaak onder erbarmelijke omstandigheden) waarna zij op slavenmarkten verkocht werden aan plantage-eigenaren. De derde tak van de driehoekshandel liep van Amerika terug naar Europa en omvatte de luxe- producten suiker, katoen, tabak, cacao.[Voor dit onderwerp is katoen het belangrijkst, omdat hier de relatie met de opkomende Industriële Revolutie het duidelijkst naar voren komt. Maar ook de groeiende tabaks-, suiker-, en koffieindustrie laten zien dat er industriële relatie is tussen de plantagegebieden en Engeland.] Verlichting in Europa In de tweede helft van de 18 e eeuw ontstaat er in Europa een nieuwe (filosofische) stroming: de Verlichting. Uitgaande van de optimistische gedachte dat door middel van het verstand de wereld ‘beter’ zou kunnen worden, groeit de kritiek op het ancien regime van koning en adel. De gedachte dat alle mensen recht hebben op ‘vrijheid’ en ‘gelijkheid’ leidt tot inzichten als de trias politica, volkssoevereiniteit en grondwettelijk vastleggen van ‘natuurlijke’ mensen- of grondrechten.Verlichting in Amerika Ook Europese kolonisten in Amerika kwamen in aanraking met de Verlichte ideeën.Met name het idee van volkssoevereiniteit viel in Amerika in goede aarde. Immers, de Amerikaanse koloniën waren officieel van (de koning van) Engeland. Daarom betaalden de Engelse kolonisten belasting aan de Engelse koning. Veel kolonisten hadden er in principe geen moeite mee om belasting te betalen, maar eisten wel dat ze er iets voor terug kregen, bijvoorbeeld een politieke vertegenwoordiging in het Engelse parlement. (‘no taxation without representation’).Democratische revolutie in Amerika In 1776 kwamen kolonisten in de 13 Engelse koloniën in opstand tegen de Engelse koning en riepen de onafhankelijke federale staat, de Verenigde Staten van Amerika, uit. De Engelse koning reageerde met een oorlog, die de Engelsen uiteindelijk

• / 2