Hoofdstuk 1: De functie van onderzoek

• / 6

• / 6

Hoofdstuk 1: De functie van onderzoek

Onderzoekers moeten drie dingen goed beheersen: houding, kennis en vaardigheden.Houding: Een onderzoeker blijft kritisch en neutraal. Hij laat zich niet leiden door wat anderen vinden.Kennis: De onderzoeker moet goed weten hoe je onderzoek doet, bijvoorbeeld welke stappen je moet volgen en welke regels er zijn.Vaardigheden: Door zelf onderzoek te doen, leer je hoe je het goed uitvoert. Je oefent met bijvoorbeeld vragen stellen, data verzamelen en conclusies trekken. In 2022 schreven Bakker en Van Dijk dat beginnende onderzoekers vooral moeten leren om systematisch te werken en fouten te herkennen in hun eigen aanpak.Uitgangspunten van onderzoek Er zijn praktische en diepgaandere uitgangspunten bij onderzoek.

• Praktische aandachtspunten zijn bijvoorbeeld het maken van een duidelijk onderzoeksplan, goed nadenken over wat

je precies wilt onderzoeken, het opstellen van een heldere onderzoeksvraag en zorgen dat het werk op tijd af is.

• Diepere uitgangspunten gaan over het soort onderzoek dat je doet. Je kunt kiezen voor fundamenteel of

praktijkgericht onderzoek.Fundamenteel onderzoek komt vooral voor op universiteiten. Hierbij gaat het om kennis op zichzelf. Het doel is niet meteen om een probleem in de praktijk op te lossen.

Voorbeelden fundamenteel onderzoek:

1.Cognitieve ontwikkeling bij kinderen Onderzoek naar hoe en wanneer kinderen bepaalde denkvermogens ontwikkelen, zoals logisch redeneren of taalbegrip.

Doel: Inzicht krijgen in universele processen van hersenontwikkeling.

2.Eigenschappen van donkere materie Natuurkundig onderzoek dat probeert te achterhalen wat donkere materie precies is en hoe het zich gedraagt.

Doel: Vergroten van kennis over de opbouw van het universum.

3.Grammaticale structuur van dode talen Taalkundig onderzoek naar de structuur en opbouw van bijvoorbeeld het Oudgrieks of het Latijn.Doel: Theoretisch inzicht in taalverandering en taalevolutie. 3 / 6

Praktijkgericht onderzoek kijkt juist naar echte problemen in het dagelijks leven of in organisaties. De resultaten moeten bruikbaar zijn. Onderzoek van Peters & Koelewijn (2022) laat zien dat praktijkonderzoek steeds vaker samen met betrokkenen uit het werkveld wordt uitgevoerd, zodat de kans groter is dat het resultaat echt gebruikt wordt.

Voorbeelden praktijkgericht onderzoek:

1.Verbeteren van leerlingparticipatie in de klas Een docent onderzoekt welke werkvormen de betrokkenheid van leerlingen in de les verhogen op een middelbare school.

Doel: Praktische aanbevelingen doen voor effectiever onderwijs.

2.Optimaliseren van de doorstroom in een ziekenhuis Een ziekenhuis onderzoekt hoe de wachttijden op de spoedeisende hulp kunnen worden verkort.

Doel: Efficiëntere zorgverlening realiseren.

3.Inzetten van groene daken in stedelijke wijken Een gemeente onderzoekt of groene daken bijdragen aan een lagere temperatuur in de stad tijdens hittegolven.Doel: Beleidsadvies geven voor klimaatadaptatie in stedelijke gebieden. 4 / 6