Hoofdstuk 1: Inleiding............................................................................................................................4

• / 4

Inhoud Hoofdstuk 1: Inleiding............................................................................................................................4 Inleiding..............................................................................................................................................4 Wat 'doet' sociologie?........................................................................................................................4 Wat maakt iets tot een sociologisch issue?........................................................................................4 Sociologie voor de praktijk.................................................................................................................5 Individu en samenleving.....................................................................................................................5 Hoofdstuk 2: Socialisatie........................................................................................................................6 Socialisatie..........................................................................................................................................6 Waarden.............................................................................................................................................6 Normen..............................................................................................................................................7 Bewust en niet-bewust gedrag...........................................................................................................7 Rollen en rollenconflicten...................................................................................................................7 Kritiek op het rolbegrip.......................................................................................................................8 Institutionalisering..............................................................................................................................8 Sociale controle..................................................................................................................................8 Normen handhaven en overschrijden................................................................................................9 Hoofdstuk 3: Cultuur............................................................................................................................10 Hoge cultuur en lage cultuur............................................................................................................10 Verschil tussen culturen...................................................................................................................11 Onderscheid maken..........................................................................................................................12 Subculturen......................................................................................................................................13 Hoofdstuk 4: Sociaal bewustzijn...........................................................................................................14 Voorbeelden van de invloed van het sociaal bewustzijn op de situatie...........................................14 Het symbolisch interactionisme.......................................................................................................15 Blaming the victim............................................................................................................................16 Het risico van reductie......................................................................................................................16 Afleiders en compensatie bij sociaal bewustzijn...............................................................................17 Ideologie...........................................................................................................................................17 Hoofdstuk 5: Sociale verbanden...........................................................................................................18 Groeperingen...................................................................................................................................18 Formele organisaties........................................................................................................................19 Netwerk en posities..........................................................................................................................20 Samenhang in de samenleving: het functionalisme.........................................................................22 Spanningen in de samenleving.........................................................................................................22 2 / 4

Hoofdstuk 6: Sociale ongelijkheid.........................................................................................................24 Sociale ongelijkheid..........................................................................................................................24 Sociaaleconomische ongelijkheid 1: standen en kasten...................................................................24 Sociaaleconomische ongelijkheid 2: de klassentegenstelling...........................................................25 Sociaaleconomische ongelijkheid 3: stratificatie..............................................................................25 Sociale mobiliteit..............................................................................................................................25 Sociale ongelijkheid tussen jong en oud...........................................................................................28 Samenhang tussen de ongelijkheden...............................................................................................29 Hoofdstuk 7: Sociaal bewustzijn en sociale ongelijkheid......................................................................29 Sociaal bewustzijn............................................................................................................................30 Mogelijkheden en sociale positie.....................................................................................................31 Compacte samenvatting Sociologie voor de Praktijk hoofdstuk 1 t/m 7.Alle belangrijkste kernbegrippen, theorieën en auteurs voor het tentamen. 3 / 4

Hoofdstuk 1: Inleiding

Inleiding Onderwerp van de sociologie - menselijke betrekkingen en het gedrag dat daaruit voortvloeit.Sociologie probeert antwoord te geven op: 'hoe slagen mensen erin samen te leven?' Met het accent op samen.Mensen maken te allen tijde deel uit van een samenleving, zij kunnen in een sociologische context niet niet-sociaal zijn.Sociologie - houdt zich bezig met het verklaren van gedrag van individuen en groepen van mensen vanuit de maatschappelijke invloeden die ze ondergaan.Sociologie levert een instrumentarium dat kan helpen om de achtergronden van problemen beter te leren begrijpen.

Wat 'doet' sociologie?Functies Franse filosoof Auguste Comte - benadrukte dat het de belangrijkste taak van de sociologie was om ongefundeerde 'geloven' over de werking van de samenleving door te prikken en te vervangen door wetenschappelijke inzichten.Sociologie laat zien dat menselijke betrekkingen binnen de samenleving niet door de natuur of God zijn opgelegd, maar het resultaat zijn van menselijk handelen zelf. Sociologie is er om bestaande (machts)verhoudingen bloot te leggen, ideologiekritiek. Beheersfunctie - geeft inzicht in menselijk gedrag vanuit samenlevingsverbanden, goed bruikbaar om de samenleving te besturen. Mensen die op welke wijze dan ook betrokken zijn bij beheerskwesties kunnen hierop hun beleid baseren.Bekritiseerd als instrument van machthebbers.Ordenende functie - socioloog hebben mede de taak om in een min of meer onoverzichtelijke werkelijkheid een zodanige samenhang aan te brengen dat situaties overzichtelijker en begrijpelijker worden.Sociologie wordt gedwongen maatschappelijke relevantie en betekenis voortdurend te bewijzen.

Wat maakt iets tot een sociologisch issue?Individuen denken dat de beslissingen die ze maken en de stappen die ze nemen uniek zijn, maar vanuit maatschappelijk perspectief gezien zit er achter individuele ontwikkelingen en beslissingen een maatschappelijke 'logica'.Sociologische verbeeldingskracht - Wright Mills - koppeling tussen individuele belevingswereld en de maatschappelijke logica. Mensen los van elkaar staande persoonlijke ervaringen, situaties en problemen moeten leren zien in het licht van de manier waarop de maatschappij functioneert.Private troubles veranderen in public issues - persoonlijke moeilijkheden worden sociale problemen, wanneer voor het ontstaan bovenpersoonlijke oorzaken en sociale processen zijn aan te wijzen.Kees Schuyt - zes criteria om een probleem als sociologisch relevant probleem te identificeren: 1.Er moet sprake zijn van een aanzienlijk aantal getroffenen.

2.Het moet gaan om persoonlijk letsel van die getroffenen.

3.Het moet samenhangen met andere problemen.

• / 4