HOOFDSTUK 1 KOSTEN EN OPBRENGSTEN

Samenvatting Vragers & AanbiedersRijkers

HOOFDSTUK 1| KOSTEN EN OPBRENGSTEN

Wat je moet kennen en kunnenBelangrijke opdrachten ter herhaling Je kunt het marktaandeel van de afzet en in procenten van de omzet berekenen en het verschil in uitkomsten tussen die twee verklaren; Je kunt het verschil beschrijven tussen variabele en constante kosten; Je kunt de omzet berekenen (prijs x afzet) Je kunt lijnen tekenen van TVK, TCK en TK en het verloop van die lijnen verklaren; Je kunt lijnen tekenen van GVK, GCK en GTK en het verloop van die lijnen verklaren; Je kunt met behulp van de verkoopprijs, de gemiddelde variabele kosten en de totale constante kosten, de winst of het verlies berekenen bij elke productiehoeveelheid; Je kunt met behulp van kostengegevens en opbrengstengegevens de break- even afzet en break-even omzet aflezen uit een grafiek.

1.7 / 1.9 /

1.14 / 1.17 /

1.40 Het marktaandeel is het procentuele aandeel van de afzet/omzet van een bedrijf

in de totale markt voor een bepaald product. In formule:

Marktaandeelafzet= afzetbedrijf Totaleafzetopdemarkt x100% Marktaandeelomzet= omzetbedrijf Totaleomzetopdemarkt x100%

Voorbeeld:

Als er wereldwijd 2 miljard liter cola wordt verkocht, waarvan 800 miljoen liter van Pepsi dan is het afzetmarktaandeel van Pepsi 40%. Om het omzetmarktaandeel te berekenen moet je de prijzen van Pepsi en de prijzen van de andere merken op de Cola-markt kennen.Als de prijs die een onderneming hanteert hoger is dan de gemiddelde prijs op de markt, dan zal het marktaandeel in de omzet hoger zijn dan het marktaandeel in de afzet.Bedrijven streven onder andere naar zo veel mogelijk winst.De totale winst (TW) is het verschil tussen de totale opbrengsten (TO) en de

totale kosten (TK). In symbolen: TW = TO – TK

De totale opbrengst is hetzelfde als de omzet en is prijs × afzet. In symbolen: TO = P × q

De totale kosten bestaan uit twee onderdelen: constante kosten en variabele

kosten.De totale variabele kosten (TVK) zijn kosten die toenemen als er meer wordt geproduceerd. Ze zijn afhankelijk van de productieomvang.Voorbeelden zijn grondstoffen, energie en loonkosten van productiemedewerkers. 1 / 3

Samenvatting Vragers & AanbiedersRijkers De totale constante kosten (TCK) zijn kosten die onafhankelijk zijn van de productieomvang. Ze nemen niet toe door meer te produceren.Bijvoorbeeld huurkosten, machinekosten en loonkosten van leidinggevend personeel.De totale kosten kunnen worden berekend door de variabele en de constante

kosten bij elkaar op te tellen: TK = TVK + TCK.

De (totale) kosten per product worden berekend door de totale kosten te delen door het aantal producten (q). We noemen de totale kosten per product de gemiddelde totale kosten.

Gemiddelde totale kosten:          GTK = TK/q

Gemiddelde variabele kosten:GVK = TVK/q

Gemiddelde constante kosten:  GCK = TCK/q

en:                                                     GTK = GVK + GCK.Het verloop van de totale kosten en de gemiddelde kosten kan ook grafisch worden weergegeven. We gaan uit van TCK = 800.000 en GVK = 15. Dus TVK is 15 × q (q= de hoeveelheid producten).Als bedrijven te weinig produceren worden de constante kosten niet geheel terugverdiend. Pas vanaf een bepaalde productieomvang wordt er winst gemaakt.In het omslagpunt is de winst precies nul. Wanneer TO en TK aan elkaar gelijk zijn spreken we van een break-evenpunt (BEP). De TO-lijn en de TK-lijn snijden elkaar dan. De bijbehorende afzet is de break-evenafzet (BEA) en de bijbehorende omzet is de break-evenomzet (BEO). 2 / 3

Samenvatting Vragers & AanbiedersRijkers De break-evenafzet kan worden bekeken in onderstaande grafiek.De break-evenafzet is 1.000. Bij die hoeveelheid snijden TO en TK elkaar. De break-evenomzet (BEO) is 50.000, zo kan je aflezen op de verticale as. Met behulp van de figuur valt af te leiden dat de prijs (omzet/hoeveelheid) 50 is. De totale constante kosten bedragen 20.000. De gemiddelde variabele kosten (GVK =TVK/aantal) bedragen 30.Ondernemers streven naar maximale winst. De productieomvang waarbij die winst maximaal is, vinden we met de marginale analyse. We kijken daarbij naar de marginale opbrengst en de marginale kosten. De marginale opbrengst (MO) is de extra opbrengst van een extra geproduceerd product.De marginale kosten (MK) zijn de extra kosten van een extra geproduceerd product.De marginale kosten (MK) zijn gelijk aan de toename van de variabele kosten, omdat de constante kosten niet veranderen als de productie verandert. De marginale kosten kunnen gelijk blijven (ieder extra product kost evenveel aan variabele kosten als het vorige), maar kunnen ook dalen of stijgen.

Er zijn drie situaties mogelijk:

MO > MK → winst neemt toe MO < MK → winst neemt af MO = MK → winst maximaal

Voorbeeld:

• / 3