Hoofdstuk 1 Schaarste en welvaart

Hoofdstuk 1 Schaarste en welvaart 1.1 Inkomen en welvaart Gemiddeld inkomen = Totaal in een land verdiende inkomen / aantal bewoners Bij de Human Development index spelen meer factoren een rol.-Onderwijs -Levensverwachting bij geboorte Inflatieis de stijging van het gemiddeld prijspeil.Deflatieis de daling van het gemiddeld prijspeil.Hetreëel inkomenis het nominaal inkomen gecorrigeerdvoor de verandering in het gemiddeld prijspeil.Ieder mens heeftbehoeftenen om hun behoeften tevoorzien, hebben mensenmiddelenof producten nodig.Tastbare goederen = Goederen Niet-tastbare goederen = Diensten Goederen zijnalternatief aanwendbaarals ze op verschillendemanieren kunnen worden gebruikt.Vrije goederen- Goederen waarbij gebruik niets voorhoeft worden opgeofferd.-Lucht die we inademen Schaarsteis de spanning tussen de menselijke behoeftenen de beschikbare, alternatief aanwendbare, middelen om in die behoeften te voorzien.Schaarste is GEENzeldzaamheid Welvaartis de mate waarin je in je behoeften kuntvoorzien.Een hoger inkomen betekent niet altijd welvarender voelen -Met een hoger inkomen kun je meer kopen ●Maar mensen stellen dan ook hun behoeften omhoog -Sommige vormen van schaarste kunnen niet worden teruggedrongen ●Stilte of CO2 in de lucht -Welvaart is een subjectief begrip: iedereen ervaart welvaart op zijn eigen manier.

1.2 Schaarste en kiezen Eenbudgetlijnlaat zien dat als je voor een bepaaldartikel kiest, je de mogelijke aankoop van andere producten vermindert. 1 / 3

y = Budgety = p1q1+ p2q2 p1= Prijs van product 1q2= 1+ − �1 �2 � � �2 q1= Hoeveelheid van product 1 p2= Prijs van product 2 q2= Hoeveelheid van product 2 Opofferingskostenofalternatieve kostenbestaan uit( de waarde van ) het opgeofferde alternatief.Opofferingskosten bestaan ook bij keuzes uit meer dan twee mogelijkheden.

1.3 Arbeidsdeling en ruil Dearbeidsproductiviteitis de productie per werknemerper tijdseenheid.-Doorspecialisatieneemt de arbeidsproductiviteittoe

-Toename arbeidsproductiviteit: mechanisering, automatisering, robotisering en

scholing

Waarom vrouwen gemiddeld minder verdienen dan mannen:

-Vrouwen zijn ondervertegenwoordigd in hogere functies -Vrouwen werken vaak in beroepen die minder goed betalen -Vrouwen werken vaker in deeltijd, zodat ze minder kans op promotie maken -Vrouwen onderbreken vaak hun carriere als er kinderen komen. Dat kost salarisopbouw.Eenbedrijfskolomis een reeks van bedrijven die elkaaropvolgen in het productieproces van grondstof tot eindproduct.-Verticaal georganiseerd -Horizontaal staanbedrijfstakken Differentiatie → De bedrijfskolom wordt langer Integratie → De bedrijfskolom wordt korter Ruil is het overdragen vaneigendomsrechten Transactieis een ander woord voor ruil Transactiekostenzijn de extra kosten die gemaaktmoeten worden om een ruiltransactie tot stand te brengen.-Kan in geld uitgedrukt worden, maar ook in tijd en aandacht -Nieuwe jas willen kopen → Zoeken van de jas zijn de transactiekosten ( meeste gevallen ) -Belemmeren ruil -Dus een rem op de mogelijkheden om de productie te vergroten 2 / 3

1.4 Ruilen en geld Directe ruil→ Goederen worden tegen goederen geruild -Vaak nauwelijks sprake van arbeidsdeling Indirecte ruil→ Iemand maakt een goed of levert eendienst en ontvangt daar bij verkoop geld voor -Verlaagt transactiekosten -Werkt productieverhogend Geldis alles wat algemeen aanvaard wordt als ruilmiddel -Het is intermediair, je accepteert het om het later weer te kunnen uitgeven -Vertrouwen in geld is belangrijk

●Verliezen van vertrouwen in geld in Duitsland 1923 toen erhyperinflatiewas:

een ongecontroleerde en zeer snelle stijging van de prijzen.Functies van geld -Ruilmiddel -Rekenmiddel ●Waarde van goederen in geld uitdrukken -Oppotmiddel Wanneer is iets als geld bruikbaar?-Grote waarde in kleine vorm kunnen vertegenwoordigen -Gemakkelijk deelbaar -Niet bederfelijk -Niet gemakkelijk na te maken Deintrinsieke waardevan een munt is de waarde vanhet in de munt aanwezige metaal en wordt bepaald door de prijs waartegen het metaal kan worden verhandeld.Denominale waarde( extrinsieke waarde ) van eenmunt is de waarde die op de munt is aangegeven.In de loop van de tijd is de band tussen intrinsieke en nominale waarde steeds verder verdwenen.Fiduciair geld→ Men heeft vertrouwen in het gelddus het maakt niet uit dat de intrinsieke waarde heel laag is.Wet van Gresham → Bad money always drives out good money -Zilveren munten hebben de gouden munten uit de omloop verdreven.Chartaal geld→ Munten en bankbiljetten Giraal geld→ Direct opeisbare tegoeden bij de bank Chartaal en giraal geld vormen samen demaatschappelijkegeldhoeveelheid -Geld dat zich bevindt in de handen van het publiek

• / 3