Hoofdstuk 1: Wat is sociologie?

Hoofdstuk 1: Wat is sociologie?

Paragraaf 1.1: Het sociologisch perspectief

Paragraaf 1.1.1: Hoe we het algemene in het bijzondere kunnen zien

Jaren geleden omschreef de Amerikaanse socioloog Peter Berger (1963) het sociologisch perspectief als het algemene in het bijzondere zien De sociologie helpt ons dus om in het gedrag van bepaalde mensen algemene patronen te ontdekken Sociologisch perspectief laat zien dat onze partnerkeuze wordt beïnvloed door patronen die samenhangen met gender, leeftijd, etniciteit en sociale achtergrond

Paragraaf 1.1.2: Hoe we het ongewone in het bekende kunnen zien

In eerste instantie hebben veel mensen de ervaring dat de sociologische visie ertoe leidt dat we in het bekende het ongewone gaan zien Het sociologisch perspectief brengt met zich mee dat we het bekende idee dat we hebben zelf bepalen hoe ons leven eruitziet, moeten loslaten voor de in eerste instantie vreemde gedachte dat onze samenleving onze beslissingen en ervaringen beïnvloedt Hoe de samenleving ons beïnvloedt is ons niet altijd onmiddellijk duidelijk Vrouwen in arme landen krijgen gemiddeld meer kinderen dan vrouwen in westerse landen In tijden van crisis worden minder vrouwen zwanger

Paragraaf 1.1.3: Persoonlijke keuzes in hun sociale context

De Franse socioloog Émile Durkheim (1858-1917), een van de pioniers op het terrein van de sociologie, heeft laten zien dat ook een uiterst persoonlijke handeling als zelfdoding onderhevig is aan de invloed van sociale factoren Durkheim concludeerde dat bepaalde categorieën mensen zich eerder van het leven benemen dan andere categorieën Mensen met sterke sociale banden zullen minder gauw tot zelfdoding overgaan dan mensen met zwakke sociale banden Durkheim wijst dus op het karakter van groepsnormen Durkheims analyse houdt nog steeds stand In het gedrag van afzonderlijke individuen kunnen we algemene sociologische patronen ontdekken Paragraaf 1.1.4: Kijken als een socioloog; marginaliteit en crisis 1 / 6

Er zijn twee verschijnselen die kunnen helpen bij het leren zien van de wereld vanuit het sociologisch perspectief 1.Een bestaan in de marges van de samenleving 2.Het doormaken van een sociale crisis Hoe groter de marginaliteit van een individu, hoe makkelijker diegene in staat is om het sociologisch perspectief te hanteren We kunnen beter uit de voeten met de sociologische visie als we afstand nemen van onze gewoonten en ons leven weer met hernieuwde nieuwsgierigheid bekijken Perioden waarin de samenleving veel verandering ondergaat of in een crisis verkeert, kunnen ons uit ons evenwicht brengen en ons bewegen tot het aannemen van de sociologische visie.Wright Mills (1959) was van mening dat mensen die gebruikmaken van wat hij de ‘sociologische verbeeldingskracht’ noemde, een beter inzicht krijgen in het functioneren van de samenleving en de wijze waarop deze hun leven beïnvloedt

Sociologie in het dagelijks leven: Het sociologisch voorstellingsvermogen

Het sociologisch perspectief creëert eenheid onder de mensen door persoonlijke problemen tot maatschappelijke vraagstukken te transformeren Volgens Mills zouden we het vermogen om te begrijpen wat er in de wereld gaande is het sociologisch voorstellingsvermogen noemen

Paragraaf 1.2: Het belang van een mondiale visie

Na de Tweede Wereldoorlog heeft de nieuwe informatietechnologie de verste uithoeken van de wereld dichterbij gebracht Daarnaast heeft de uitvinding van de transportcontainer rond het midden van de twintigste eeuw gezorgd voor een enorme toename aan producten die van over de hele wereld met groot gemak verscheept worden Een globaal bewustzijn is een logisch verlengstuk van het sociologisch perspectief Het is vaak verhelderend om over grenzen heen te kijken De wereld kent ongeveer 200 landen, die we aan de hand van het niveau van hun economische ontwikkeling in drie brede categorieën kunnen onderverdelen 1.Hoge-inkomenslanden 2.Middeninkomenslanden 3.Lage-inkomenslanden Om vier redenen wordt de situatie in de rijke westerse landen vergeleken met die in andere landen 1.Het leven dat we leiden wordt gevormd door het land waarin we leven 2.De contacten tussen samenlevingen zijn zeer sterkt toegenomen 3.Veel sociale problemen waarmee de westerse wereld geconfronteerd wordt, zijn elders veel ernstiger 4.Globaal denken helpt ons om meer inzicht in onszelf te krijgen In een wereld waarin de onderlinge contacten tussen mensen voortdurend toenemen, kunnen we onszelf alleen begrijpen naar de mate waarin wij anderen begrijpen Sociologie nodigt ons uit om op een andere manier naar de wereld om ons heen te kijken Paragraaf 1.3: Het sociologisch perspectief in de praktijk 2 / 6

Sociologie speelt een belangrijke rol in de totstandkoming van de wetten en overheidsmaatregelen die ons leven beïnvloeden Op individueel niveau bevordert het sociologisch perspectief onze persoonlijke groei en bewustwording Een studie van de sociologie is een uitstekende voorbereiding op de arbeidsmarkt

Paragraaf 1.3.1: Sociologie en overheidsbeleid

Sociologen dragen met hun sociologische kennis op talrijke manieren bij tot het ontwikkelen van het beleid van overheden, de wetten en de regels die reguleren hoe mensen in een bepaalde gemeenschap leven en werken

Paragraaf 1.3.2: Sociologie en persoonlijke groei

De sociologie heeft vier positieve effecten 1.Aan de hand van het sociologisch perspectief kunnen we nagaan wat er wel en niet klopt aan het ‘alledaags denken’ 2.Het sociologisch perspectief geeft ons een beter inzicht in de mogelijkheden en de hindernissen die we in het dagelijks leven tegenkomen 3.Het sociologisch perspectief geeft ons de mogelijkheid een actieve rol te spelen in de samenleving waarvan we deel uitmaken 4.De sociologie helpt ons om in een wereld te leven die zich kenmerkt door diversiteit

Toegepaste sociologie: Als je voor een dubbeltje geboren bent

Veel mensen zijn geneigd om te denken dat het werk dat mensen doen en het geld dat zij daarmee verdienen iets zeggen over hun persoonlijke kwaliteiten en hun bereidheid om hard te werken Barbara Ehrenreich (2001) ontdekte twee dingen 1.Tientallen miljoenen mensen met slechtbetaald werk moeten keihard werken 2.Deze mensen moeten ook over specifieke vaardigheden en een zekere intelligentie beschikken Veel mensen met slechtbetaald werk, waarbij ze voortdurend achter hun vodden worden gezeten en met allerlei strenge regels te maken hebben, zullen zich uiteindelijk waardeloos gaan voelen en een punt bereiken waarop zij niet langer iets anders (beters) willen proberen

Paragraaf 1.3.3: De voordelen van sociologie voor de arbeidsmarkt

Sociologen kunnen werkzaam zijn op universiteiten en hogescholen of bij andere overheidsinstellingen, maar ook bij bedrijven en particuliere instellingen Ook mensen met sociale, verzorgende, medische en een veelheid aan beleidsberoepen zijn gebaar bij sociologische inzichten Voor vrijwel alle werkterreinen geldt dat het succes afhankelijk is van het inzicht in de wijze waarop groeperingen van elkaar kunnen verschillen in overtuigingen, gezinspatronen en andere aspecten van het leven

Paragraaf 1.4: Het ontstaan van de sociologie

Paragraaf 1.4.1: Sociale veranderingen en sociologie 3 / 6

De ingrijpende veranderingen die zich in de achttiende en negentiende eeuw in Europa voltrokken, zorgden ervoor dat mensen meer gingen nadenken over de samenleving en hun eigen positie daarin Er kunnen drie belangrijke veranderingen genoemd worden die een transformatie van de samenleving teweegbrachten 1.De industrialisering -Tegen het einde van de achttiende eeuw introduceerden uitvinders nieuwe energiebronnen waarmee zij grote machines aan het werk konden zetten -Dit had tot gevolg dat mensen die hun arbeid oorspronkelijk thuis of in een kleine, hechte groep verrichten, werden opgenomen in een groot en anoniem leger van arbeidskrachten -Door deze veranderingen in het productiestelsel moesten mensen hun vertrouwde omgeving verlaten 2.De groei van steden -In heel Europa gingen landeigenaren er steeds meer toe over om het land dat zij bezaten af te bakenen en te omheinen -Voor de vele kleine pachters die geen land meer hadden, zat er niets anders op dan naar de steden te trekken om naar werk te zoeken 3.Politieke veranderingen -In de werken van de sociaalfilosofen Thomas Hobbes (1588-1679), John Locke (1632- 1704) en de politiek-econoom Adam Smith (1723-1790) zien we een accentverschuiving.-In hun denken verlegt de aandacht zich van de morele verplichtingen die mensen tegenover God en koning hebben naar het nastreven van hun eigenbelang -De breuk die de Franse Revolutie met de politieke en sociale tradities veroorzaakte was nog groter -De aandacht richtte zich door de combinatie van industrialisering, stedengroei en nieuwe politieke ideeën meer en meer op de samenleving -De menselijke rede werd de nieuwe maatstaf om de wereld mee te duiden

Paragraaf 1.4.2: Wetenschap en sociologie 4 / 6