Hoofdstuk 3 Durf te denken: Kennisleer

Hoofdstuk 3 Durf te denken: Kennisleer

3.1 Wat is kennisleer?

Kennisleer:

-De filosofische tak die zich bezighoudt met de oorsprong,grenzen, etc. van de menselijke kennis.-Ander woord hiervoor isepistemologie. (episteme iskennis en logos is leer)

René Descartes:

-Probeerde te beantwoorden waar zekere kennis vandaankomt.

Sceptici:

-Filosofen die vinden dat je in principe aan alleskunt twijfelen.-Michel de Montaigne was een scepticus. Hij ging zover dat hij niet wilde zeggen of hij wist dat we niets zeker kunnen weten. Hij vattehet samen in één vraag: Wat weet ik?De meeste filosofen zijn niet tevreden met zo’n sceptischeconclusie. Zij proberen te bewijzen dat de mens wel degelijk kennis bezit.

3.2 Rationalisme

Radicale twijfel:

-Descartes ging aan alles twijfelen, tot er iets waswaar hij niet aan kon twijfelen.-Alles kan onbetrouwbaar zijn, ook al is dat niet expres.(zintuigen, docenten) -Hij wilde hiermee aan een scepticus bewijzen dat erwel degelijk zekere kennis is.

Rationalisme van Descartes:

-Geen één boze demon kan hem laten twijfelen over hetfeit dat hij bestaat.-Als je twijfelt over je bestaan, twijfel je. Om tetwijfelen moet je wel bestaan als een res cogitans.-Cogito ergo sum.(Ik denk dus ik ben)

-Hij komt tot: alles wat ik helder en duidelijk inzie moet dus wel waar zijn.

Rationalisten:

-Filosofen die menen dat je tot zekere kennis kuntkomen door goed na te denken.

Nativisme:

-De opvatting dat er ideeën zijn die aangeboren zijn.-Alle rationalisten verdedigen dit.

Verworven ideeën:

-Begrippen die je hebt moeten leren na je geboortemet zintuigen.-Deze ideeën moet je, volgens Descartes, wel toetsenaan de ratio.

1 1 / 2

Descartes over het begrip ‘God’:

-God is een aangeboren begrip en daarin zit beslotendat God perfect is.-Alleen iets wat zelf perfect is, kan het idee vanperfectie en volmaaktheid voortbrengen.-‘God’ en ‘volmaaktheid’ kunnen dus geen begrippenzijn die Descartes zelf heeft verzonnen. God heeft deze verzonnen.-Bestaan is perfecter dan niet bestaan, dus God moetwel bestaan (aangezien God perfect is).-Goed zijn is perfecter dan slecht zijn. Dus God isgoed.-God zal Descartes dus niet voor de gek houden, watdat zou slecht zijn.-God zal eerlijk zijn en Descartes niet laten denkendat hij een fysiek lichaam heeft in een fysieke wereld als dat niet zo is.-Descartes is naast een res cogitans ook een res extensa.

3.3 Empirisme

Empiristen:

-Filosofen die beweren dat de mens geen aangeborenideeën heeft.-Alle kennis doe je op tijdens je leven door de zintuigelijkeervaringen.-Staan tegenover de rationalisten.John Locke -Empirist die geloofde dat het materiaal voor onzekennis door zintuiglijke waarneming en reflectie geleverd wordt.-Hij ging zich ontdoen van de cartesiaanse theorievan Descartes.-Hij vond dat het belangrijkste argument van rationalistenis dat er niet-empirische principes zijn waarmee universeel ingestemd wordt.

1.Dat wat is, is.

2.Het is onmogelijk voor een om tegelijkertijd te zijnen niet te zijn.

3.Er bestaan universele morele principes.-Rationalisten dachten dat de universaliteit van dezedingen alleen verklaard kon worden doordat het om aangeboren ideeën gaat.-Locke was het oneens, omdat het kan zijn dat mensendit als klein kind leren en het daardoor lijkt alsof het om aangeboren ideeën gaat.

Ervaring (Locke):

-Al onze ideeën komen uit waarneming en reflectie.Dit vormt ervaring.-Reflectie kunnen we zien als een innerlijke zintuig.-Je kan niet twijfelen aan je eigen ervaring (empiristen) Radicale empirisme -Locke beseft dat de geest geen andere objecten dande eigen ideeën kent.-Feitelijke kennis heeft alleen betrekking op eigenideeën.-Hij vroeg zich af: Correspondeert er nog wel ietsmet die ideeën in de buitenwereld?-De ideeën in mijn geest zitten tussen mij en de wereldin.-Sceptisch lijkt juist, maar het lijkt dat de objectenbuiten ons de beleving in ons laten ervaren.

• / 2