Hoofdstuk 3: wat is er nodig om vermijding te doorbreken?

DragonDaan Pagina 1 van 2

Hoofdstuk 3: wat is er nodig om vermijding te doorbreken?

3.1: Wat is het verwerken van traumatische herinneringen?

Bij alles wat er gebeurd is de mens geprogrammeerd om van de ervaring te leren. Dit helpt mensen om gevaarlijke situaties te vermijden of om er beter mee om te gaan. Wanneer iemand leert van een ervaring, wordt de ervaring met alle aspecten geïntegreerd in het zelfbeeld, de herinneringen en het leven. De herinnering kan terug worden gehaald en in grote lijnen worden verteld. Herinneringen worden dus gebruikt om de toekomst te voorspellen. Als een ervaring overweldigend is en buiten de window of tollerance komt, lukt het niet om van een ervaring te leren en wordt de herinnering weggedrukt. Het kind ervaart daarvoor te veel stress. De herinnering met alle details wordt opgeslagen in een tijdelijk ‘ladekastje’, zodat het op een later moment alsnog geëvalueerd kan worden. De opgeslagen herinnering komt op een later moment weer naar boven, met alles details, zoals kleuren, geuren, gedrag, emoties en lichaamssensaties. Des te meer de herinnering lijkt op de echte gebeurtenis, des te beter men ervan kan leren. De kans is echter groot dat de herinnering buiten de window of tolerance schiet en opnieuw wordt weggedrukt. De stress die veroorzaakt wordt tijdens een herbeleving is opnieuw traumatiserend, retraumatiserend. Als een kind tijdens een traumatische ervaring dissocieert, zal het vaak tijdens de herbelevingen ook dissociëren. Het kind komt hierbij in een vicieuze cirkel terecht.Onverwerkte traumatische herinneringen kunnen ervoor zorgen dat kinderen niet profiteren van een veilige en prettige omgeving. Het kind blijft herbelevingen houden aan het trauma, ondanks dat de traumatisering is gestopt. Nieuwe, fijne ervaringen worden niet goed geïntegreerd, omdat het onveilige gevoel overheerst.Om een traumatische herinnering te verwerken, moet het kind echter de herinnering toelaten, de sterke emoties verdragen en leren van de herinnering. Dan zal de herinnering worden opgeslagen in de ladekast voor de lange termijnherinneringen en zal de herinnering vervagen en zijn emotionele lading verliezen. Het is hierbij belangrijk dat tijdens de traumaverwerking de spanning binnen de window of tollerance blijft. Het mensenbrein is namelijk nodig voor het verwerken van de herinnering.

3.2: eerste keuze behandeling voor traumatische herinneringen

Voor kinderen met een posttraumatische stressstoornis is psychotherapie gericht op het verwerken van traumatische herinneringen de eerste keuze behandeling, ook volgens internationale richtlijnen, Voor kinderen zijn TF-CBT en EMDR evidence-based behandelingen die worden aangeraden. Om zo’n behandeling te kunnen geven moet een kind echter welk kunnen en willen praten over zijn of haar traumatische ervaringen. Dit is voor veel kinderen lastig, zij ontkennen de gebeurtenissen of raken ontregeld wanneer zij erover proberen te praten.

3.3: barrières om over traumatische herinneringen te praten

Soms kunnen verzorgers of familieleden huiverig tegenover traumatherapie staan. Ze zijn bang dat het ophalen van de herinneringen het mentale welzijn van het kind verder verslechterd.Deze kinderen houden, zonder traumatherapie, echter ernstige symptomen, die de gehele ontwikkeling kunnen bedreigen.Veel chronisch getraumatiseerde kinderen ervaren onveiligheid, ook in veilige situaties. Om te kunnen overleven willen zij zich aan hun ouders blijven hechten. Dit gaat vaak niet samen met de les die zij zouden moeten leren van de traumatische ervaringen. Kinderen ervaren vaak veel schuldgevoelens. Daarnaast kunnen kinderen bang zijn voor de reacties van ouders als hun ouders erachter komen dat het kind vertelt heeft over de nare gebeurtenissen. Sommige ouders verbieden hun kind om te praten over wat er in de thuissituatie gebeurd, waarbij kinderen die aangemeld zijn voor traumabehandeling, in het dagelijks leven traumatische ervaringen mee blijven maken. Zonder liefde en steun is het lastig om te overleven. Chronisch getraumatiseerde kinderen bouwen vaak een muur om zichzelf heen en lijken alleen om zichzelf te geven. Deze kinderen hebben echter juist iemand nodig die hen liefde en aandacht geeft en hen steunt op moeilijke momenten. Chronisch getraumatiseerde kinderen vinden het lastig om deze hulp toe te laten. Sommige kinderen zijn zo ernstig getraumatiseerd dat zij zich niet meer hechten. Zij kunnen niet om troost vragen en vinden het vaak lastig om troost te

• / 1