Hoofdstuk 8: Ecosysteem en evenwicht

Hoofdstuk 8: Ecosysteem en evenwicht

Havo 4 Nectar 3e editie

Paragraaf 1: Energiestromen

Overdehelewereldetenmensenvis.Enveelsupermarktenkopenvisinviaen groothandel.Supermarktenzetten‘verantwoord’geproduceerdeproducteninhunschappen, kleineboerenmoetenerookaanverdienenmaardeschadeaanhetmilieumagniettegroot zijn.Hetzelfdemetvisserij.Visnettenslopendebodemenjagenanderevissenweg.Bijvangstwordtweggegooid.Dezetijdgebruikenvissersbeterenettenenbijvangstwordt (sinds kort) ook verkocht. Dat noem je ​duurzaam​.Dehoeveelheidenergiediealgen(planten/producenten)vastleggeninhunorganische stoffenheetde​brutoprimaireproductie​.Dieorganischestoffenzijnvooreengrootdeel brandstofenbijdiedissimilatiekomtenergievrij.Deorganischestoffendiezijdaarnaover houden is de ​netto primaire productie​. Die stoffen zijn de bouwstoffen.Voorgarnalenzijndealgendebrand-enbouwstoffen.Hetomzettenvanorganischestoffenvanhetene organisme(algen)naardeandere(garnaal)heet voedselconversie​. ​(BINAS 93A) Naastproducentenenconsumentenisereenderde groeporganismenineenvoedselketen,debacteriënen schimmels,datzijnde​reducenten​.Hunvoedselzijn dodeorganismen,maarookschijtenbladerenentakken.Het zijn de schoonmakers van de wereld.Dodeplantenendierenkunjeineenovendrogenendanwegen.Klinktnietechtlekker.Je bepaaltdanhun​biomassa(droogmassa).Ineenvoedselketenneemtsamenmetde biomassa ook de hoeveelheid beschikbare energie af met elke orde.Alsjedezebiomassa’sbovenelkaarzetkrijgjeeen piramidevanbiomassa​.Omtebepalenhoeveel energiedezebiomassabevatkrijgjeeen​piramidevan energie​.Diepiramideszijnbijnagelijkomdatde biomassaenhoeveelheidenergieveelmetelkaarte maken hebben. (BINAS 93​E​2) Een​piramidevanaantallenheeftvaakeenhelebrede basisensmalletop.Eenkonijnheeftveelmeer grassprietjes nodig dan een vos konijnen.Eensnelleveranderingineenecosysteemzoalshetuitstervenvaneensoortwaardooreen anderesoortineenseenvijandmistenerplagenontstaanheefteen​verstoring​,hetisheel ongunstig voor een ecosysteem. De vorm van de piramides veranderd. 1 / 2

Paragraaf 2: Koolstofkringloop

Een​kringloopiseencirkelwaarinproducenten,consumentenenreducentenelkaarin stand houden.

De route van het element ​koolstof ​door het leven heet de ​koolstofkringloop ​(BINAS 93F).

Detritus = dood afval

IndeatmosfeerisCO2eenvande​broeikasgassen​,gassendiedewarmtestraling terugkaatsennaardeaarde.-->zonlichtwarmtdeaardeop-->aardezendtwarmtestraling terug-->dankzijdebroeikasgassenblijftdewarmteindeatmosfeerhangen.Alsdatniet gebeurdwarendetemperaturen30gradenChogerendanzoulevennietmogelijkzijn,voor ons dan.OmdaternuheelveelfossielebrandstoffenwordenverbrandneemtdeconcentratieCO2 wereldwijdheelergtoe.Erblijftveelmeerwarmteachterdanvroegerenjenoemtdateen versterktbroeikaseffect​.Hetiseendikkedekenomdeaardeendetemperatuurstijgt.Dat heeft weer invloed op de neerslag, het hele klimaat slaat op hol. Niet best.

Het CO2 gehalte kan je verlagen:

●bomen aanplanten, bomen houden koolstof vast.●algenindezee,zijnemenookCO2op.Metalgenkweekwordenheulveel experimenten gedaan deze tijd.●CO2-opslag,jekanCO2opdebodemvandezeestoppenmaarhetisnietzekerof dit wel veilig is.

• / 2