Hoorcolleges samenvatting

Hoorcolleges + samenvatting + begrippenlijst deeltentamen 1 IMW Inhoudsopgave Hoorcollege 1 IMW .........................................................................................3 Introductie......................................................................................................................3 Wat zijn de maatschappijwetenschappen en in het bijzonder wat is sociologie?.........3 Ontstaan sociologie en de rol van theorie...................................................................4 Hoorcollege 2 IMW .........................................................................................7 Sociologie en het historisch materialisme (Karl Marx)....................................................7 Voorafgaand aan Marx................................................................................................7 Marx en Engels en het historisch materialisme...........................................................8 Ongelijkheid in Nederland.........................................................................................10 Hoorcollege 3 IMW .......................................................................................12 College 3: Structureel functionalisme (Durkheim)........................................................12 Voorafgaand aan Durkheim.......................................................................................12 Durkheim en het structureel-functionalisme.............................................................12 Het structureel-functionalisme toegepast door Durkheim.........................................14 Hoorcollege 4 IMW .......................................................................................16 College 4: Parsons en Merton (H4. Amerikaanse klassiekers).......................................16 Parsons en zijn socialisatietheorie.............................................................................16 Merton en zijn theorie over anomie...........................................................................17 Hoorcollege 5 IMW .......................................................................................18 Interpretatief individualisme (Max Weber)....................................................................18 Hoorcollege 6 IMW .......................................................................................23 De kritische theorie.......................................................................................................23 Deel 1: Geschiedenis en ambities van de Kritische Theorie.......................................23 Deel 2: Dialectiek van de Verlichting.........................................................................25 Deel 3: Moderniteit, het onvoltooide project.............................................................26 Samenvatting Introduction to Sociological Theory .........................................29 Introduction..................................................................................................................29

SOCIETAL TRANSFORMATION AND THE ORIGINS OF SOCIOLOGY ..............................29

THE ESTABLISHMENT OF SOCIOLOGY AS SCIENCE: AUGUSTE COMTE AND HARRIET

MARTINEAU...............................................................................................................29

SOCIAL INEQUALITY AND CONTEXTUAL STANDPOINTS: DU BOIS, DE TOCQUEVILLE,

AND MARTINEAU.......................................................................................................29 CHAPTER ONE: KARL MARX (1818–1883) ......................................................................30 EXPANSION OF CAPITALISM .......................................................................................30 CAPITALISM AS STRUCTURED INEQUALITY ................................................................30 MARX'S THEORY OF HISTORY ....................................................................................30

1 1 / 6

COMMUNISM..............................................................................................................30 HUMAN NATURE ........................................................................................................31 THE DIVISION OF LABOR AND ALIENATION ................................................................31 IDEOLOGY AND POWER .............................................................................................31 CHAPTER TWO: EMILE DURKHEIM (1858-1917) .............................................................31 DURKHEIM'S METHODOLOGICAL RULES ....................................................................31 THE NATURE OF SOCIETY ..........................................................................................31

SOCIETAL TRANSFORMATION AND SOCIAL COHESION ..............................................32

SOCIAL CONDITIONS OF SUICIDE ...............................................................................32 RELIGION AND THE SACRED ......................................................................................32

CHAPTER FOUR: AMERICAN CLASSICS: THE CHICAGO SCHOOL, TALCOTT PARSONS,

AND ROBERT MERTON ..................................................................................................32 TALCOTT PARSONS ....................................................................................................32 THE SOCIAL SYSTEM..................................................................................................32 SOCIALIZATION AND SOCIETAL INTEGRATION ...........................................................33

SOCIAL CHANGE AND THE SECULARIZATION OF PROTESTANTISM ............................33

MODERNIZATION THEORY .........................................................................................33 ROBERT MERTON ......................................................................................................33 MANIFEST AND LATENT FUNCTIONS ..........................................................................33

STRAIN BETWEEN CULTURE AND SOCIAL STRUCTURE ..............................................34

CHAPTER THREE: MAX WEBER (1864–1920) .................................................................34 METHODOLOGY: VERSTEHEN & IDEAL TYPES ............................................................34 SOCIAL ACTION.........................................................................................................34 RATIONALIZATION (RATIONALISERING) .....................................................................35 TYPES OF AUTHORITY................................................................................................36 BUREAUCRACY ..........................................................................................................36 STRATIFICATION........................................................................................................36

CHAPTER FIVE: CRITICAL THEORY: TECHNOLOGY, CULTURE, AND POLITICS .................37

THE SOCIETAL CRITIQUE OF HORKHEIMER, ADORNO, AND MARCUSE .......................37

MASS CULTURE AND CONSUMPTION .........................................................................38 POLITICS: UNIFORMITY AND CONTROL ......................................................................39

JÜRGEN HABERMAS: THE STATE AND THE PUBLIC SPHERE .......................................39

Begrippenlijst (gebaseerd op de ‘glossary’ van het boek) ...............................41

2 2 / 6

Hoorcollege 1 IMW Introductie Wat zijn de maatschappijwetenschappen en in het bijzonder wat is sociologie?Hoe komt het dat er bepaald gedrag is (dat te maken heeft met verzet tegen het systeem) en waarom gaan mensen soms zo ver dat ze overgaan op geweld?In deze cursus is het belangrijk dat je je kunt verplaatsen in anderen Waarom ziet het er nu zo uit als het is, terwijl ik er zelf anders over denk?We proberen te begrijpen hoe de samenleving er uit ziet als die er nu uit ziet en hoe we het gedrag kunnen verklaren Sociologie Sociologie is een wetenschap die zich richt op hoe mensen vormgeven aan het samenleven De wetenschappelijke studie van de maatschappij en haar interne verhoudingen, processen en structuren Met vragen over hoe wij met elkaar samenleven, welke invloed we op elkaar hebben en hoe de omgeving waarin we leven met de instituties die we hebben gemaakt, ons mogelijkheden biedt en beperkingen geeft -De structuur die we gecreëerd hebben om het samenleven met elkaar geregeld hebben -Welke invloed we op elkaar hebben, kan 1 op 1 zijn maar vaak als groepen -Welke instituties we hebben gemaakt en wat voor beperkingen dat ons oplegt -Hoe richten we met elkaar het systeem in en wat zijn de uitkomsten hiervan?Contrast tussen arm en rijk is belangrijk -Wie heeft heel veel van iets en wie heeft heel weinig van iets?  zegt er iets over hoe wij de samenleving inrichten Religies beïnvloeden mensen ook, vaak ook via een instituut -Hoe verhouden verschillende groepen zich tot elkaar?Veranderingsprocessen en welke de samenleving kan laten ontwikkelen of juist beperken

3 3 / 6

Sociologie zien in individuele keuzes Verliefdheidskans is niet heel random, overkomt je, maar er zitten structuren in van de samenleving; de kans die je tegenkomt wordt heel erg bepaald door de keuzes die je maakt Opleidingsniveau binnen het huwelijk wordt vaker gelijker, door veranderingen in de samenleving Sociologie volgens Dillon

Dillon: Sociologie richt zich op individuen en hun interacties

(microdynamics) en hoe die beïnvloed worden door de context waarin zij zich begeven (hoe deze context de keuzes en mogelijkheden van individuen beïnvloeden en beperken) En de keuzevrijheid (agency) die individuen daarbinnen gebruiken Ontstaan sociologie en de rol van theorie Socius (medemens) Logos (leer) De Verlichting als keerpunt

Emancipatie: het ongeschreven blad idee en dat mensen werkelijk nog

kunnen veranderen en dat niet alles vast stond door religie en traditie Het wetenschappelijk denken (baseren op ratio i.p.v. religie en traditie zorgde ervoor dat om iets te moeten weten we iets moesten waarnemen  waarnemen werd een belangrijk aspect Voordat ‘sociologie’ als zodanig bestond Werd het denken over de samenleving vooral beschreven door filosofen Ratio en het waarneembare staan voorop, we moeten iets kunnen toetsen en zien dat iets daadwerkelijk waar is Het positivisme van Comte Uitgangspunt moet zijn datgene wat waarneembaar is (empirisme) Regels van de natuurwetenschap toepassen (bepaalde regelmatigheden of wetten die begrip geven) Wetenschap is objectief

4 4 / 6