HULPMIDDEL BIJ EXAMENS CE HOND KAT

2019 Samenvatting CE Hond & Kat HULPMIDDEL BIJ EXAMENS CE HOND & KAT Olav Meevissen 1 / 5

Hoofdstuk 1. Welzijn en gedrag Als houder van dieren moet u, ongeacht het gebruiksdoel van uw dieren, het dierenwelzijn bewaken. Je

moet voldoen aan de 5 vrijheden:

• De dieren moeten vrij zijn van honger en dorst. Vers water moet beschikbaar zijn en daarnaast

moet het rantsoen uitgebalanceerd zijn.

• De dieren moeten vrij zijn van ongemak. De leefomgeving moet passen bij de diersoort (inclusief

schuilgelegenheid) en ze moeten de mogelijkheid hebben om comfortabel te kunnen rusten.

• De dieren zijn vrij van pijn, verwonding en ziekte. Er is sprake van het voorkomen van pijn,

verwondingen en ziekte. Indien noodzakelijk wordt een snelle diagnose gesteld en wordt het dier adequaat behandeld.

• De dieren mogen geen angst en stress ervaren. Geestelijk lijden moet voorkomen worden.
• De dieren kunnen normaal gedrag vertonen (voldoende ruimte, aanwezigheid van soortgenoten,

etc.).

1.1 Gedrag van de hond.Gedrag kun je indelen in 2 hoofdfuncties. De eerste is zelfhandhaving van het individu, wat betekend alle gedragen een hond laat zien om in leven te blijven zoals eet en vluchtgedrag. De tweede groep is zorgen voor het voorbestaan van de soort, wat betekend dat dieren zich moeten voortplanten en hierdoor genen kunnen doorgeven.

Aangeboren gedrag Aangeboren gedrag is gedrag dat erfelijk bepaald is en het vanaf de geboorte bij zich draagt. Hierin zit een drempel en een plafon, wat betekend dat in welke omgevingsomgeving het dier zich bevindt bepaalde gedragen aanwakkert en andere niet.Aangeleerd gedrag Aangeleerd gedrag is gedrag een dier heeft geleerd van bepaalde ervaringen. Hoe sneller een dier het leert hangt af van profijt dat het dier ervan heeft. Hoe groter het biologisch belang is, hoe sneller het dier zal leren.Klassieke conditionering Conditioneren betekend ‘van voorwaarden (condities) afhankelijk maken’. Met dit gedrag bedoelen we dat een bepaald gedrag tot stand is gekomen en dit een gewoonte geworden is. Bekende condities is het belonen van goed gedrag en het straffen van ongewenst gedrag.Conditionering wordt beschouwd als een van de meest simpele vormen van leren. Het dier maakt een link tussen verschillende gebeurtenissen in zijn omgeving. Als dit, dan dat… Link experiment bel dan eten: https://youtu.be/nnYN5v5VTAA 2 / 5

Operante conditionering Operante conditionering is het leren door belonen en straffen. Er zijn 2 verschillende uitkomsten die

operante conditionering kan geven:

• Het gedrag zal toenemen. Voorbeeld: Door belonen zal de hond de link leggen tussen

het woord zitten en te gaan zitten dat hij iets lekkers krijgt. Hierdoor zal hij het vaker gaan doen.

• Het gedrag zal in de toekomst afnemen. Voorbeeld: Door het negeren van de hond als

hij bedelt weet de hond, dat als hij gaat bedelen hij geen aandacht krijgt en zal hij hiermee stoppen.Ontwikkelingsfasen hond

• Slaap- en eetfase/ neonatale/ vegetatieve fase.

Van 0 tot 2 weken. Bij de pup gaan nu de hersenen en zintuigen zich ontwikkelen. Het geurzintuig is al ontwikkeld: het is belangrijk om nu al geur van mensen te laten ruiken zodat dit later help met socialisatie. Ze zijn dan gevoelig voor temperatuur, pijn en aanrakingen.

• Overgangsfase.

Van 2 tot 3 weken. De ogen en oren gaan voor het eerst open en de pup gaat reageren op zijn omgeving. De eerste gedragspatronen, vooral in het spel met nest genoten, wordt zichtbaar.

• Primaire socialisatiefase/ inprentingsfase/ kritieke of gevoelige periode.

De pup leert hoe hij zich moet gedragen om te kunnen overleven, hij moet oefenen: dood schudden, prooi besluipen, rangorde spelletjes, paringsgedrag (als uiting van dominantie).Door onvoldoende inprenting op mensen kan in het uiterste geval leiden tot het kennelsyndroom. De hond blokkeert dan volledig als hij mensen ziet, maar hij gedraagt zich normaal bij andere honden.Deze belangrijke periode kun je in 3 fases verdelen. In de eerste fase (3-5 weken) wordt de pup gespeend, het fenomeen mondhoeken likken om de ouderdieren over te halen te braken wordt zichtbaar en ze gaan langzaam over naar vast voedsel. Je zult de eerste rangorde gevechtjes zien en de moederhond begint in deze periode met het opvoeden door de pups te blijven likken waardoor ze in een onderdanige houding gedwongen worden. Bij te hard bijten zal de moederhond of nest genoten de pups corrigeren. Dit lijdt tot de bijt rem. De inprenting of gebrek eraan is onomkeerbaar.In de tweede fase (5-8 weken) zullen niet of nauwelijks nog bij de moeder drinken, de machtsverhouding in het nest is vastgesteld, ze zijn nog niet traumagevoelig en hebben geen angstgedrag.In de derde fase (8-12 weken) zijn de zenuwstelsels van de pups goed ontwikkeld waardoor ze gevoeliger worden voor indrukken. In deze periode moeten ze nieuwe indrukken worden opgedaan, maar wel met beleid. Het is dan ook het einde van deze fase dat ze in de leerperiode

gaan: ‘Wie is de Baas?’. 3 / 5

• Juveniele fase/ secundaire socialisatiefase/ jeugdfase.

In deze fase zitten ze vanaf 12 weken totdat ze 6 maanden zijn.De pup wil weten waar zijn plaats is binnen de roedel, hierdoor is hij bezig met uitprobeer gedrag om voornamelijk hoger op de rangordeladder te komen. Dit is gedrag dat al vanaf de geboorte erin zit.Nu moet het duidelijk worden voor de pup of zijn baas de baas is en blijf, hierdoor moet je goed opletten dat je wel nog steeds de baas over hem blijft anders kan dit later problemen veroorzaken. Het is ook belangrijk om in deze periode de pup goed te socialiseren met andere honden en mensen. Om eerdere opgedane ervaringen te bekrachtigen en nieuwe uitdagingen op te zoeken.In deze periode zal de pup ook beginnen met het wisselen van zijn gebit, het wissel kost veel energie voor de pup en gedurende deze periode zal de pup dan ook minder voeding opnemen.

• Adolescentiefase. (6 tot 18 maanden)

In deze fase beginnen de hormonen op te spelen, de teef wordt voor het eerst loops en reuen gaan hun poot optillen. Lichamelijk gezien is de pup nu een slungel en moet hij nog uitzwaren.De opbouw van het gedrag is nu in principe voltooid.

• Volwassenheid

Hoewel het gedrag al een definitieve vorm heeft, kunnen ze altijd nog dingen bijleren. Honden die erg slecht gesocialiseerd is kunnen nog te buigen zijn maar echt weg nemen is onmogelijk.

• De oude dag

De hond krijgt last van lichamelijke gebreken en kunnen lijden tot gedragsveranderingen.Bijvoorbeeld bij de hond die doof wordt of een hond die blind wordt. Om de hond zo lang mogelijk jong te houden is het belangrijk om hem lichamelijk en geestelijk uit te blijven dagen.Gedragssystemen Gedrag kent een flink aantal gedragssystemen, dat wil zeggen dat het gedrag aangestuurd wordt door de

noodzakelijkheid van dat moment:

• Agonistisch gedrag (alles tussen vlucht en aanval in)

Dit gedrag vertoont de hond als hij niet weet of hij moet aanvallen of moet gaan vluchten. Dit kan vaak tot conflictgedrag leiden.

• Exploratiegedrag

Gedrag die hij vertoont als hij op onderzoek uit gaat.

• Spelgedrag

Gedrag dat bij het spellen hoort.

• Voedselverwervingsgedrag (prooi jagen)

Gedrag dat hoort bij het jagen, opsporen van voedsel, het aanzetten tot de jacht enzo. 4 / 5