In opdracht van X , diversiteitsdeskundige bij Pameijer, en X , docent van de Hogeschool Rotterdam, heb ik

• / 8

In opdracht van X , diversiteitsdeskundige bij Pameijer, en X , docent van de Hogeschool Rotterdam, heb ik met veel plezier aan dit verslag gewerkt.

In dit voorwoord wil ik iedereen bedanken die een (kleine) bijdrage aan dit project heeft geleverd.

Docent X bedank ik voor al zijn begrip, ondersteuning, begeleiding en advies bij het opzetten en uitvoeren van dit eindverslag.

De opdrachtgever X , die het mogelijk heeft gemaakt dat dit eindverslag kon worden uitgevoerd, bedank ik voor al haar wijze adviezen en waardevolle feedback.

Zonder de medewerkers van de locatie Ambulante Dienst Jeugd van de organisatie Pameijer die hebben deelgenomen aan het interview- en observatieonderzoek, was deze studeeropdracht nooit tot stand gekomen en ik bedank hen allen voor hun inzet en openheid. Daarnaast wil ik alle ouders bedanken die wilden meewerken aan het interview- en observatieonderzoek.

Tot slot bedank ik X voor haar adviezen en feedback gedurende het schrijfproces van dit verslag.

• / 8

Inhoud Hoofdstuk 1: Aanleiding ........................................................................................................................................ 9

• Inleiding ......................................................................................................................................................... 9

1.1. Aanleiding .................................................................................................................................................. 9

1.2. Opdrachtgever ........................................................................................................................................... 9

1.3 De organisatie ........................................................................................................................................... 10

1.3.1 Locatie Metronoom ADJ..................................................................................................................... 14

1.4 Vooronderzoek .......................................................................................................................................... 16 1.5 Probleemanalyse macro, meso & micro ................................................................................................... 22 1.6 Probleemstelling ....................................................................................................................................... 24 1.7 Doelstelling ................................................................................................................................................ 25 1.8 Deelvragen ................................................................................................................................................ 25 Hoofdstuk 2: Onderzoeksmethode ..................................................................................................................... 27

• Inleiding ....................................................................................................................................................... 27

2.1. Type onderzoek ........................................................................................................................................ 27

2.2. Onderzoeksfases ...................................................................................................................................... 28

2.3. Uitvoering ................................................................................................................................................ 29

2.4. Samenvatting ........................................................................................................................................... 33

Hoofdstuk 3: Islamitische gezinnen .................................................................................................................... 34

• Inleiding ....................................................................................................................................................... 34

3.1. Islamitische stromingen Nederland ......................................................................................................... 34

3.2. Substromingen ........................................................................................................................................ 35

3.3 Islamitische behandelwijze bij handicaps ................................................................................................. 38 3.4 Gezinsvormen en de positie van de man en de vrouw ............................................................................. 38 3.5 Cultuur en cultuurverschillen .................................................................................................................... 39 3.6 Cultuurindeling .......................................................................................................................................... 44 Hoofdstuk 4: Interculturele communicatie ......................................................................................................... 46

• Inleiding ....................................................................................................................................................... 46

4.1. Communicatie en omgangsregels ............................................................................................................ 46

4.2 Omgangsregels .......................................................................................................................................... 48 4.3 Intercultureel vakmanschap...................................................................................................................... 49 4.4 Interculturele competent(ie) .................................................................................................................... 51 4.5 Ondersteuningsmethode kwaliteit van bestaan ....................................................................................... 53 Hoofdstuk 5: Interculturele instrumenten/methoden ....................................................................................... 54

• Inleiding ....................................................................................................................................................... 54

5.1. Interculturele trainingen .......................................................................................................................... 54

5.2. De dubbel-perspectiefbenadering (DP) ................................................................................................... 55

5.3 Drie-stappenmethode (DSM) .................................................................................................................... 56 3 / 8

5.4 TOPOI- model ............................................................................................................................................ 57 5.5 Genogram .................................................................................................................................................. 61 Hoofdstuk 6: Resultaten interview- en observatieonderzoek ............................................................................ 65

• Inleiding ....................................................................................................................................................... 65

6.1. Resultaten interviews moslimouders ...................................................................................................... 65

6.2. Resultaten interviews gezinsbegeleiders ................................................................................................. 69

6.3. Resultaten observatieonderzoek moslimgezinnen .................................................................................. 74

6.4. Verbale en non-verbale communicatie ................................................................................................... 76

6.5. Resultaten interviews contactfunctionarissen ........................................................................................ 78

6.6. Resultaten interviews deskundigen ......................................................................................................... 82

Hoofdstuk 7: Conclusies en discussie .................................................................................................................. 86

• Inleiding ....................................................................................................................................................... 86

7.1 Discussie .................................................................................................................................................... 86 7.2 Conclusie ................................................................................................................................................... 92 7.3 Beperkingen onderzoek ............................................................................................................................ 94 Hoofdstuk 8: Aanbevelingen ............................................................................................................................... 95

• Inleiding ...................................................................................................................................................... 95

8.1 Culturele achtergrond islamitische gezinnen - Visie op handicap ............................................................ 95 8.2 Interculturele competenties ..................................................................................................................... 96 Literatuurlijst ....................................................................................................................................................... 97 Bijlagen .............................................................................................................................................................. 105 Bijlage 1: Ondersteuningsmethode Kwaliteit van bestaan ............................................................................... 106 Bijlage 2: Interviewvragen moslimouders ......................................................................................................... 107 Bijlage 3: Interviewvragen medewerkers (gezinsbegeleiders) ........................................................................ 108 Bijlage 4: Interviewvragen interculturele deskundigen en contactfunctionarissen ......................................... 110 Bijlage 5: Observatieschema ‘Omgaan met cultuurverschillen’ ....................................................................... 113 Bijlage 6 Het gezin binnen de Islam .................................................................................................................. 121 Bijlage 7: Vakmanschap, interculturele competenties ..................................................................................... 122 Bijlage 8: TOPOI-model schema ........................................................................................................................ 126 Bijlage 9: Genogram .......................................................................................................................................... 128 Bijlage 10: Uitwerking interviews en observaties ............................................................................................. 130

• / 8