Inhoudsopgave module 5: gynaecologie

1

Inhoudsopgave module 5: gynaecologie

Anatomie ................................................................................................................................................. 2 Heelkunde ............................................................................................................................................. 11 Heelkunde – oncologie .......................................................................................................................... 39 OZT – abdominaal.................................................................................................................................. 45 OZT – oncologie ..................................................................................................................................... 53 OZT – sectio ........................................................................................................................................... 62 OZT – prolaps ......................................................................................................................................... 69

• / 4

2

Anatomie

Leerdoelen Je kunt op gedetailleerde wijze, met gebruik van de medische terminologie, ten aanzien van de

vrouwelijke geslachtsorganen:

• De ligging ten opzichte van de omgeving beschrijven • De bouw van macroscopisch naar microscopisch beschrijven • De functie van het geheel en de fysiologie van de onderdelen uitleggen • De vascularisatie en innervatie beschrijven • De verschillende anatomische structuren op een afbeelding herkennen • De embryonale ontwikkeling uitleggen

Inhoud • Bekken

• Botten
• Ligamenten
• Ruimtes

• Bekkenbodem • Inwendige geslachtsorganen

• Ovaria, uterus, vagina
• Embryologie
• Peritoneum, vascularisatie
• Fysiologie van conceptie

• Uitwendige geslachtsorganen

Bekken Bekken = komvormige structuur in het skelet van veel zoogdieren, dat wordt gevormd door de bekkengordel en de aangrenzende beenderen van de wervelkolom. Het benige bekken bestaat uit 3

botten:

• Os coxae = heupbeen • Os sacrum = heiligbeen • Os coccygis = staartbeen

Functies van het benig bekken zijn:

• Stug en weinig bewegelijk • Draagt last van romp over • Beschermt bekkenorganen

Os coxae bestaat uit:

• Os ileum 2 / 4

3

• Os ischii • Os pubis De indeling hiervan is als gevolg van de embryologie. Tot circa 14 jaar separate beenderen, rond 25 jaar volledig verbeend.

Gewrichten van het benig bekken:

• Symphysis pubica • Sacro-iliacale gewrichten (SI-gewricht)

Deze gewrichten zijn slechts weinig bewegelijk. De functies zijn:

• Mogelijk maken van beweging • Vergroten bekken bij partus

Botpunten os coxae:

• Christa iliaca = bekkenkam • Spina iliaca anterior superior (SIAS) • Spina iliaca anterior inferior (SIAI) • Spina iliaca posterior superior (SIPS) • Spina iliaca posterior inferior (SIPI) Tuber ischiadicum = zitbeen. Dit is een botpunt van het os ischii.

Ligamenten:

• Lig. Sacrotuberale → tussen tuber ischiadicum en sacrum • Lig. Sacrospinale → tussen spina ischidica en sacrum

• / 4

4

Het lig. Sacrotuberale maakt 2 openingen:

• Foramen ischiadicum majus • Foramen ischiadicum minus

Er is een denkbeeldige lijn in het bekken wat de ruimten maakt. Deze denkbeeldige lijn loopt voor- achterwaarts over het os ilium. Tussen promontorium en os pubis. Dit is ook wel de bekkeningang. Hierdoor is er dus een tweedeling in het bekken. Boven de bekkeningang is de pelvis major (gerekend tot buikinhoud (‘vals bekken’)). Pelvis minor tussen ingang en bekkenbodem (‘waar bekken’) met hierin bekkenorganen.De tweede denkbeeldige lijn is ook voor-achterwaarts. Deze is tussen os coccygis en os pubis. Dit is ook wel de bekkenuitgang. Zo heb je dus twee doorgangen. Een kanaal tussen in- uitgang. Dit vormt gedurende de partus het geboortekanaal.

Belang bij geboorte:

• Verschil in omtrek bekkeningang en bekkenuitgang • Grotere schedel dan andere diersoorten • Hierom noodzaak voor ‘inwendige spildraai’

Spildraai:

• Gezichtje initieel zijwaarts (lateraal) • Inwendige spildraai; gezicht naar coccygis • Tot slot uitwendige spildraai

Evolutionaire oorsprong: tweebenig en groot brein; mens

enige soort met spildraai.

Bekkenbodem Perineum = huidlaag rondom anus en vagina. Dit is opgedeeld in

twee driehoeken:

• Urogenitale driehoek • Anale driehoek

• / 4