Inleiding........................................................................................................2

De osmotische waarde van een aardappel Biologie SE-4 1 / 3

1

Inhoudsopgave Inleiding........................................................................................................2 Onderzoeksvraag............................................................................................................2 Hypothese......................................................................................................................3 Materiaal & methode ......................................................................................4 Materiaal.........................................................................................................................4 Methode..........................................................................................................................4 Resultaten.....................................................................................................6 Discussie.......................................................................................................8 Conclusie.......................................................................................................9 Evaluatie.....................................................................................................10 Bronnen/literatuur........................................................................................11 Figuren.........................................................................................................................12 Bijlagen.......................................................................................................14 Opdracht 1 Totale hoeveelheid water...........................................................................14 Opdracht 2 fasen overgangen van water......................................................................14 Opdracht 3 Waterkringloop...........................................................................................14 Lange waterkringloop................................................................................................14 Opdracht 4 Water gebruikt in productie........................................................................15 Rijst...........................................................................................................................15 Sojabonen.................................................................................................................15 Rundvlees.................................................................................................................15 Opdracht 5 Diarree veroorzaakt door organismen........................................................15 Opdracht 6 Drinkwatertent...........................................................................................15 Opdracht 7 Drinkwater in het westen van ons land......................................................16 Opdracht 8 Cascade beluchting....................................................................................16 Opdracht 9 Van zout naar zoet water...........................................................................16 Opdracht 10 Osmotische waarde bloed ........................................................................16 2 / 3

2

Inleiding Vloeistoffen of gassen kunnen worden gescheiden door een poriënwand.Als de moleculen kleiner zijn dan de poriën van de wand, kunnen ze er doorheen en kan diffusie optreden. Zo'n wand noem je doorlatend of permeabel.Vloeistoffen of gassen kunnen ook gescheiden worden door een wand met poriën waar wel moleculen doorheen kunnen, maar geen grote molecul en.Een dergelijke wand wordt semipermeabel o f selectief permeabel genoemd. De wand

is semipermeabel: watermoleculen kunnen

er wel doorheen, maar opgeloste moleculen niet. De watermoleculen gaan vervolgens door diffusie van de plaats met de meeste watermoleculen naar de plaats met minder watermoleculen. Hierdoor is het vloeistofniveau van de oplossing en de concentratie van opgeloste stoffen in de oplossing.Rechts zakt het waterniveau. Dit proces van diffusie van water door een semipermeabele is osmose.De oplossing met de hoogste osmotische waarde oefent een 'aanzuigkracht' uit op de andere oplossing. De aanzuigkracht noem je osmotische druk. De grootte van de osmotische druk wordt bepaald door de concentratie opgeloste deeltjes in een oplossing. Hoe groter de osmotische waarde, hoe groter de osmotische druk.Door osmose kunnen oplossingen van verschillende concentraties aan beide zijden van een semipermeabel membraan een gelijke concentraties krijgen (Gommers et al., 2019, pp. 35–36).Als je bijvoorbeeld een cel in een oplossing doet waarvan de osmotische waarde gelijk is aan de osmotische waarde van het cytoplasma is het isotoon en blijft het volume van de cel gelijk.Als de osmotische waarde van de oplossing lager is noem je dit hypotoon. Water gaat de cel in en neemt het volume toe, uiteindelijk kan de cel ook barsten.Is de osmotische waarde van de oplossing hoger dan is het hypertoon en gaat er water de cel uit. De cel krimpt en kan sterven door waterverlies (Gommers et al., 2019, p. 38).Onderzoeksvraag Wat is de osmotische waarde van een aardappel?Figuur 1 Figuur 2

• / 3