.png){kind=logo}
1 Samenvatting Onderzoekstraining
- / 4
2
INHOUDSOPGAVE
INTRODUCTIE ................................................................................................................................................... 5 Wat is onderzoekstraining? ................................................................................................................................ 5 Wat staat er te wachten? ................................................................................................................................... 5 HOOFDSTUK 1: ONDERDELEN STATISTISCH ONDERZOEK ................................................................................. 6 Achtergrond van het vak .................................................................................................................................... 6 Keuze statistische methoden en technieken ....................................................................................................... 6 Meetniveau variabelen .................................................................................................................................. 6 Data visualisatie ............................................................................................................................................. 8 Bedrijfskundig en empirisch onderzoek .............................................................................................................. 9 Modellen............................................................................................................................................................. 9 Causaal relatieschema: .................................................................................................................................. 9 Formuleren onderzoekshypothesen: .......................................................................................................... 11 Causale basispatronen: ................................................................................................................................ 11 Rol van modellen in onderzoek ................................................................................................................... 13 HOOFDSTUK 2: POPULATIE EN STEEKPROEF, BESCHRIJVENDE ANALYSE EN STATISTISCH SCHATTEN ............ 14 Populatie & steekproef ..................................................................................................................................... 14 Begrippen .................................................................................................................................................... 14 Steekproeffouten ........................................................................................................................................ 15 Beschrijvende analyse ...................................................................................................................................... 16 Kwantitatieve gegevens ............................................................................................................................... 16 Kwalitatieve gegevens ................................................................................................................................. 16 Rapporteren: grafieken & tabellen .............................................................................................................. 17 Inferentiële statistiek: basisconcepten ............................................................................................................. 18 Eigenschappen steekproefgrootheden ....................................................................................................... 18 Overzicht trekkingsverdelingen ................................................................................................................... 20 Inferentiële analyse: schatten .......................................................................................................................... 20 Begrippen en schattingsprobleem............................................................................................................... 20 Achtergrond intervalschatten en overzicht ................................................................................................. 21 Toepassingen intervalschatter: gemiddelde, variantie en proportie .......................................................... 22 Bijzonderheden schatten .................................................................................................................................. 22 Interpretatie van intervalschatters .............................................................................................................. 22 Nauwkeurigheid van intervalschatters ........................................................................................................ 22 Bepalen gewenste steekproefomvang n ..................................................................................................... 23 HOOFDSTUK 3: HYPOTHESEN TOETSEN ......................................................................................................... 24 Univariaat toetsen: idee ................................................................................................................................... 24 Toetsen: 7-stappenschema (Neyman-Pearson toetsprocedure) ...................................................................... 25 Overzicht toetsgrootheden en voorbeeld toets variantie ................................................................................. 27 Bijzonderheden toetsen .................................................................................................................................... 28 Rapportage .................................................................................................................................................. 28 Keuze significantieniveau a ......................................................................................................................... 28 Eenzijdig en tweezijdig toetsen ................................................................................................................... 29 Fisher’s p-waarde methode van toetsen ..................................................................................................... 29 Fout van de tweede soort............................................................................................................................ 30 Gewenste steekproefomvang ..................................................................................................................... 32 2 / 4
3 Significantie en relevantie ........................................................................................................................... 32 Analyse samenhangen: overzicht methoden .................................................................................................... 33 Overzicht methoden en technieken ............................................................................................................ 33 Parametrische (niet verdelingsvrije) en niet-parametrische technieken (verdelingsvrije) ......................... 33 Technieken voor onafhankelijke en afhankelijke steekproeven ................................................................. 34 Werkwijze en aandachtspunten .................................................................................................................. 34 Analyse samenhangen: concepten ................................................................................................................... 35 Causaliteit en statistische samenhang......................................................................................................... 35 Definitie statistische onafhankelijkheid: ..................................................................................................... 35 HOOFDSTUK 4: BIVARIATE ANALYSE, KRUISTABEL ......................................................................................... 37 Onderzoek samenhang tussen twee kwalitatieve variabelen .......................................................................... 37 Achtergrond Pearson’s X2-grootheid onderzoek gegeven kansverdelingen .................................................... 37 Toepassing 1: Gegeven univariate verdeling ............................................................................................... 37 Toepassing 2: Gegeven bivariate verdeling ................................................................................................. 38 Toepassing Pearson’s X2-grootheid onderzoek onafhankelijkheid .................................................................. 40 Probleem bij onderzoek onafhankelijkheid ................................................................................................. 40 Toepassing 3: Onderzoek onafhankelijkheid ............................................................................................... 40 Kruistabel: Bijzonderheden ............................................................................................................................... 43 Analyse kruistabel in R ................................................................................................................................. 43 Minimaal vereiste steekproefomvang ......................................................................................................... 44 Yates of continuïteitscorrectie .................................................................................................................... 45 Fisher’s exacte toets .................................................................................................................................... 46 Aard en mate van samenhang rapportage tussen twee kwalitatieve variabelen ....................................... 47
HOOFDSTUK 5: BIVARIATE ANALYSE, SPREIDINGSDIAGRAM, COVARIANTIE EN CORRELATIECOËFFICIËNT .... 49
Spreidingsdiagrammen (scatter plots) ............................................................................................................. 49 Steekproefcovariantie en Pearson’s correlatiecoëfficiënt ................................................................................ 50 Steekproefcovariantie (Cov): ....................................................................................................................... 50 Pearson’s correlatiecoëfficiënt: ................................................................................................................... 50 Achtergrond Pearson’s correlatiecoëffieciënt en toetsen ................................................................................ 51 Veronderstellingen en eigenschappen correlatiecoëfficiënt ...................................................................... 51 Toetsen statistische onafhankelijkheid ....................................................................................................... 51 Bijzonderheden Pearson’s correlatiecoëffieciënt ............................................................................................. 52 Pearson’s correlatiecoëffieciënt in computeruitvoer .................................................................................. 52 Aard en mate van samenhang, mate van verklaring, rapportage ............................................................... 54 Toetsen algemene hypothesen ................................................................................................................... 55 Niet-lineaire samenhangen ......................................................................................................................... 55 Invloed van uitbijters ................................................................................................................................... 56 Spearman’s rangcorrelatie: ......................................................................................................................... 56 Doorkruisendheid en partiële correlatie ........................................................................................................... 56 Waar en wanneer komt het voor? .............................................................................................................. 56 Onderzoek doorkruisendheid ...................................................................................................................... 57 HOOFDSTUK 6: BIVARIATE ANALYSE, T-TOETS............................................................................................... 59 Onderzoek van samenhang tussen een kwantitatieve en een dichotome (twee mogelijke uitkomsten) kwalitatieve variabele ...................................................................................................................................... 59 T-toets: Theoretische achtergrond ................................................................................................................... 59 Onderzoek statistische onafhankelijkheid ........................................................................................................ 59 Veronderstellingen ...................................................................................................................................... 60 3 / 4
4 Verschil tussen steekproefgemiddelde ....................................................................................................... 61 Verhouding van steekproefvarianties ......................................................................................................... 63 T-toets: toepassing ........................................................................................................................................... 63 Toetsen van gelijkheid van varianties: ......................................................................................................... 64 Toetsen van gelijkheid van gemiddelden: ................................................................................................... 64 Schatten van verschillen tussen gemiddelden ............................................................................................ 64 T-toets: bijzonderheden .................................................................................................................................... 65 Toepassing in computeruitvoer (R) ............................................................................................................. 65 Aard en mate van samenhang, rapportage ................................................................................................. 66 Algemene vorm van T-toets ........................................................................................................................ 67 Afwijkingen normaliteit: verdelingsvrije toetsen: Mann-Whitney (Wilcoxon) ............................................ 68 Onafhankelijke en afhankelijke steekproeven ............................................................................................ 68 HOOFDSTUK 7: BIVARIATE ANALYSE, VARIANTIEANALYSE ............................................................................ 70 Idee variantieanalyse ....................................................................................................................................... 70 One-Way Anova: theoretische achtergrond ..................................................................................................... 70 Veronderstellingen ...................................................................................................................................... 70 Rekenvoorbeeld........................................................................................................................................... 72 Eigenschappen Anova F-grootheid .............................................................................................................. 72 Anova tabel .................................................................................................................................................. 73 One-Way Anova: toepassing ............................................................................................................................ 73 Toetsen hypothesen .................................................................................................................................... 73 Schatten paarsgewijze verschillen tussen populatiegemiddelden .............................................................. 73 Two-Way Anova ............................................................................................................................................... 76 Achtergrond ................................................................................................................................................. 76 Veronderstellingen ...................................................................................................................................... 77 Toepassing toetsen ...................................................................................................................................... 79 Variantieanalyse: bijzonderheden .................................................................................................................... 80 Uitvoeren variantieanalyse met R ............................................................................................................... 80 Aard en mate van samenhang, rapportage ................................................................................................. 81 Veronderstelde gelijkheid varianties ........................................................................................................... 81 Verdelingsvrije toetsen ................................................................................................................................ 83 Toetsen specifieke hypothesen ................................................................................................................... 83 Onafhankelijke en afhankelijke steekproeven ............................................................................................ 84 AANDACHTSPUNTEN ...................................................................................................................................... 85
- / 4
.png)