ISBN: 978-90-430-3755-6

Samenvatting

Basisprincipes van communicatie (5e editie)

Bron:

Titel: Basisprincipes van communicatie

5 e editie (2022)

Auteurs: Klaas Wiertzema, Patricia Jansen

Uitgever: Pearson Benelux bv

ISBN: 978-90-430-3755-6 1 / 3

2

Contents

• Heeft dit boek wel nut? ............................................................................................................. 3

1.1. Communiceren: oefening baart kunst ................................................................................ 3

• Basisbegrippen .......................................................................................................................... 3
• Lichaamstaal ............................................................................................................................. 5

3.1. Non-verbaal gedrag: aangeleerd of aangeboren? .............................................................. 5

3.2. Interpersoonlijke afstand ................................................................................................... 6

3.3. Lichaamshouding ............................................................................................................... 6

3.4. De ogen .............................................................................................................................. 7

3.5. Paralinguïstiek ................................................................................................................... 7

3.6. Kleding en uiterlijk ............................................................................................................ 8

3.7. Liegen ................................................................................................................................ 8

• De complexiteit van de boodschap ........................................................................................... 9
• Feedback ................................................................................................................................. 11
• Evaluatieve feedback .............................................................................................................. 11
• Actief luisteren ........................................................................................................................ 12
• De Roos van Leary .................................................................................................................. 14

8.1. Leary’s voorspellingen .................................................................................................... 15

8.2. Vaste gedragspatronen en escalaties ................................................................................ 15

8.3. Escalaties in hetzelfde kwadrant: de machtsstrijd ........................................................... 16

• Cultuur en communicatie ........................................................................................................ 17

9.1. Collectieve en individuele culturen ................................................................................. 18

• Toepassing: het gedrag van de leider .................................................................................. 19
• Toepassing: vergadertechnieken ......................................................................................... 21

11.1. Structuur van een goede vergadering ........................................................................... 22

• Toepassing: online werken .................................................................................................. 23

• / 3

3

• Heeft dit boek wel nut?

1.1. Communiceren: oefening baart kunst

Veel mensen denken dat communiceren net zoiets is als schilderen: dat slechts een enkeling geboren wordt met een groot talent, terwijl het voor de meesten van ons altijd behelpen blijft. Natuurlijk is het waar dat de een wat expressiever en zelfverzekerder communiceert dan de ander en enig verschil zal er altijd wel blijven, maar niemand hoeft zich neer te leggen bij een middelmatig communicatieniveau. Voor de een is het wellicht harder werken dan voor de ander, maar mensen die bereid zijn hard te werken, worden na verloop van tijd vaak communicatief sterker dan mensen die er nooit veel moeite voor hoefden te doen. Communicatieve vaardigheden leren volgt hetzelfde proces als andere

dingen leren:

• Fase 1: onbewust – onbekwaam: je doet maar wat
• Fase 2: bewust – onbekwaam: je beseft je dat je ergens niet goed in bent
• Fase 3: bewust – bekwaam: je bent ergens goed in maar moet hier bewust naar

handelen

• Fase 4: bewust – onbekwaam: je bent ergens goed in maar je hoeft er niet bij na

te denken

Veel mensen blijven hangen in fase 2. In de ideale situatie leert iemand in de derde fase echter stap voor stap steeds effectiever te communiceren. Men is zich dan nog bij elke handeling zeer bewust van het eigen gedrag. Dit is echter van tijdelijke aard. Alle vaardigheden die mensen zich eigen proberen te maken, moeten in het begin nu eenmaal zeer bewust en nadrukkelijk worden uitgevoerd. In de vierde fase wordt het aangeleerde gedrag door oefening en ervaring steeds onbewuster.

Persoonlijkheid en gedragsverandering Mensen hanteren naar elkaar verschillende stijlen van communicatie in verschillende situaties, zonder dat dit tot een identiteitscrisis leidt. De ene situatie vereist nu eenmaal een andere benadering dan de andere. Effectief communicerende mensen realiseren zich dit en hebben oog voor de situatie waarin zij zich bevinden. Slechte communicators hebben daarentegen weinig gevoel voor wisselende situaties. Zij passen hun communicatiestijl niet of nauwelijks aan, waardoor zij minder effectief zijn.

• Basisbegrippen

Bij communicatie wordt verbale (taal) en non-verbale communicatie (lichaamstaal) gebruikt. Indien die twee niet overeen komen (zoals een overduidelijk boos iemand die zegt dat zij niet boos is) krijgt de non-verbale communicatie voorrang bij de toehoorder.Dit komt omdat verbaal liegen gemakkelijker is dan non-verbaal liegen, het lichaam bied dus betrouwbaardere informatie. Ook wanneer lichaam en taal overeenkomen, bepaalt de manier waarop en de kracht waarmee het lichaam de taal begeleidt in belangrijke mate de bereidheid van mensen om ook daadwerkelijk iets met een boodschap te doen.Als je goed en effectief wilt leren communiceren, zul je je dus niet alleen moeten concentreren op je taalgebruik, maar voor een groot deel op lichaamstaal.

• / 3