Samenvatting Patientgericht communiceren in de GGZ
ISBN 9789058983725 1 / 10
Inhoudsopgave Hoofdstuk 1..........................................................................................................................................................4 Patiëntgericht communiceren..............................................................................................................................4 Hoofdstuk 2:.........................................................................................................................................................6 De patiëntgerichte hulpverlener..........................................................................................................................6 Hoofdstuk 3........................................................................................................................................................10 Invoegen.............................................................................................................................................................10 Hoofdstuk 4........................................................................................................................................................13 Actief luisteren, vragen stellen en stil durven zijn..............................................................................................13 Hoofdstuk 5........................................................................................................................................................17 Investeren in de relatie.......................................................................................................................................17 Hoofdstuk 6........................................................................................................................................................20 Informeren en adviseren....................................................................................................................................20 Hoofdstuk 7........................................................................................................................................................22 Samen een behandelplan maken.......................................................................................................................22 Hoofdstuk 8........................................................................................................................................................25 In gesprek met naasten......................................................................................................................................25 Hoofdstuk 9........................................................................................................................................................27 Evalueren en afronden.......................................................................................................................................27 Hoofdstuk 10......................................................................................................................................................29 Omgaan met weerstand....................................................................................................................................29 Hoofdstuk 11......................................................................................................................................................33 Omgaan met heftige emoties............................................................................................................................33 Hoofdstuk 12:.....................................................................................................................................................38 Omgaan met lastige interactiepatronen...........................................................................................................38 Hoofdstuk 13:.....................................................................................................................................................43 Motiveren tot gedragsverandering....................................................................................................................43 Hoofdstuk 14......................................................................................................................................................47 Samen beslissen over medicatie.........................................................................................................................47 Hoofdstuk 15......................................................................................................................................................49 Toepassen van dwang tot drang........................................................................................................................49 Hoofdstuk 16......................................................................................................................................................51 Het transculturele gesprek.................................................................................................................................51 Hoofdstuk 17......................................................................................................................................................53 Verstandelijke beperking....................................................................................................................................53 Hoofdstuk 18......................................................................................................................................................56 Omgaan met simulatie.......................................................................................................................................56 Hoofdstuk 19......................................................................................................................................................59
2 2 / 10
Omgaan met dissimulatie..................................................................................................................................59 Hoofdstuk 20......................................................................................................................................................61 Autisme..............................................................................................................................................................61 Hoofdstuk 21......................................................................................................................................................64 E-health en e-communicatie..............................................................................................................................64 Hoofdstuk 22......................................................................................................................................................65 Herstelondersteunende taal...............................................................................................................................65
3 3 / 10
Hoofdstuk 1 Patiëntgericht communiceren 1.Wat is patiëntgericht communiceren?-De hulpverlener past zijn communicatiestijl zo veel mogelijk aan aan de individuele patiënt en zijn situatie, terwijl hij toch zichzelf blijft.-Het bevordert het oplossingsvermogen en de zelfredzaamheid van de patiënt.-Hulpverlener probeert het perspectief van de patiënt te achterhalen.-Naast de diagnose wil de patiëntgerichte hulpverlener ook weten welke zorgen, ideeën, wensen en verwachtingen de patiënt heeft ten aanzien van zijn klachten: wat is er met je gebeurd? Wat is je kwetsbaarheid en weerbaarheid? Waar wil je naar toe? Wat heb je nodig?-De patiëntgerichte hulpverlener probeer zowel de klacht als de patiënt zelf te begrijpen.
2.Eigenschappen van patiëntgerichte communicatie
Interactief:
De mate van interactie tussen hulpverlener en patiënt bepaalt voor een deel hoe effectief hun communicatie is. Er is sprake van effectieve, interactieve communicatie als gesprekspartners op elkaar reageren en elkaar wederzijds beïnvloeden. Het gedrag van de ene deelnemer is dan gedeeltelijk de oorzaak en gedeeltelijk het gevolg van het gedrag van de andere deelnemer. De mate waarin de patiënt meedoet, blijkt samen te hangen met de mate waarin de hulpverlener patiëntgericht is.
Doelmatig en kosteneffectief:
Daarbij helpt het als hulpverleners en patiënt bij aanvang van het gesprek samen gespreksdoelen formuleren.
Kost niet te veel tijd:
Sommige onderzoeken tonen aan dat patiëntgerichtheid iets meer tijd kost. Een meer patiëntgerichte benadering kan weliswaar een minuut langer duren dan een regulier consult, maar levert wel een grotere tevredenheid en therapietrouw op.
Stelt gerust:
Patiënten hebben in principe twee samenhangende doelen, wanneer ze naar een hulpverlener gaan: onzekerheids- en angstreductie. Ze willen weten wat er aan de hand is en ze willen gerustgesteld worden. De patiëntgerichte hulpverlener besteedt veel aandacht aan het achterhalen van het perspectief van de patiënt.
Flexibel:
Goede communicatie vraagt van de hulpverlener heel wat improvisatie en flexibiliteit. De behoeften van verschillende mensen en hun omstandigheden veranderen bovendien voortdurend.
3.Wat wil de patiënt?Vanuit de patiënt gezien blijken er drie centrale vragen te zijn bij het betreden van de spreekkamer: een cognitieve vraag. Wat is er met mij aan de hand? En twee affectieve vragen: is dit iets om mij zorgen over te maken? En: word ik serieus genomen? De patiënt wil weten en begrijpen hoe zijn symptomen geïnterpreteerd moeten worden, of er iets mis is, en zo ja wat eraan gedaan kan worden.