Jaartallen tijdvak 1tm10

Jaartallen tijdvak 1t/m10 11000 v. Chr.Het ontstaan van de landbouw in de Vruchtbare Halvemaan 3000 v. Chr.Ontwikkeling van het schrift 331 v. Chr.Alexander de Grote verovert Perzische rijk 300 v. Chr.Begin hellenisme 30 v. Chr. Einde republiek, Augustus eerste keizer 313 Edict van Milaan (Christendom gelijke rechten) 395 Scheiding Oost en West Romeinse rijk 476 Einde West-Romeinse rijk 610 Opkomst Islam 690 Willibrord (en later Bonifatius) beginnen aan kerstening in West-Europa 732 Slag bij Poitiers (Islam probeerde Europa verder binnen te dringen, maar dat werd tegengehouden) 800 Karel de Grote wordt de keizer 1054 Oosters Schisma (scheiding tussen de West-Europese kerk met paus en de Grieks-orthodoxe kerk zonder paus) 1066 Slag bij Hastings (Willem de veroveraar krijgt de macht in Engeland) 1096-1099 Eerste kruistocht 1122 Concordaat van Worms.Einde Investituursstrijd (wereldlijk vs. Geestelijk) 1215 Magna Carta (inperking macht koning) 1302 Guldensporenslag (gewone volk won van elitaire Franse ridders) 1337-1453 Honderdjarige oorlog (Engeland vs. Frankrijk) 1453 Einde Oost-Romeinse rijk 1492 Einde Reconquista Columbus ontdekt Amerika 1515 Karel V heer der Nederlanden 1517 95 stellingen van Luther 1518 Luther schrijft Revolutiones 1519 Karel V, keizer van Heilige Roomse Rijk (Duitsland) 1521 Rijksdag in Worms Edict van Worms (Luther in keizerlijke ban, Rijksdag in Worms) 1522 Instelling inquisitie 1525 Godsdienstenoorlog tussen de Protestantse Duitse vorsten en Karel V 1531 Instelling van de drie Collaterale Raden 1543 Karel V alle bestuursmacht over de 17 gewesten

1546-1547 Schmalkaldische oorlog: Karel V tegen protestantse vorsten

1550 Instelling van de bloedplakkaten

1555 Vrede van Ausburg: Godsdienstvrede -> Karel V stapt af

Filips II nieuwe vorst 1559 Margaretha van Parma landvoogdes 1565 Hoge edelen vragen aan Margareta om minder hard op te treden tegen ketters 1566 Lage edelen bieden het smeekschrift aan Beeldenstorm (Calvijn) 1567 Hertog van Alva landvoogd -> raad van Beroerten + belasting Hertog van Alva laat graven Egmont en Hoorne vermoorden  Willem van Oranje vlucht naar Duitsland 1568 Willem van Oranje valt met een huurlingenleger de Nederlanden binnen 1 / 2

1572 Inname Den Briel Burgeroorlog Alva & de Nederlanden 1573 Het beleg van Leiden 1574 Het ontzet van Leiden 1576 Spaanse Furie Pacificatie van Gent 1578 Hertog van Parma landvoogd Alteratie van Amsterdam 1579 Unie van Atrecht -> Unie van Utrecht 1580 Willem van Oranje vogelvrij verklaard 1581 Acte van Verlatinghe 1584 Willem van Oranje vermoord 1585 Val van Antwerpen 1588 Spaanse Armada verslagen Republiek Der Zeven Verenigde Nederlanden uitgeroepen 1598 Edict van Nantes (vrijheid van geloof) 1602 Oprichting VOC 1609 Twaalfjarig Bestand 1619 Onthoofding Johan van Oldenbarnevelt Stichting van de Batavia 1621 Einde twaalf-jarig-bestand Oprichting WIC 1639 Een Portugese Synagoge in Amsterdam 1648 Vrede van Münster (einde Opstand tegen Spanje) 1651 Act of Navigation (tegen republiek, waren bepaalde scheepsvaartwetten) 1672 Rampjaar; Republiek in oorlog met Engeland, Frankrijk en 2 Duitse bisdommen 1685 Herroeping Edict van Nantes; hugenoten (aanhangers Calvijn) vluchten naar de Republiek.1688 Glorious Revolution in Engeland (Willem III koning daar, verslaat absolutisme) 1740-1748 Oostenrijkse Successieoorlog 1756-1763 Zevenjarige oorlog 1773 Boston Tea Party 1776 Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring (Decleration of Independence) 1777 Federalisme 1780-1787 Vierde Engels-Nederlandse oorlog + patriottenbeweging in Republiek 1781 Pampflet der Capellen 1787 Grondwet Verenigde Staten en the founding fathers (trias politica) Abolitionisme 1789 Franse Revolutie (bestorming Bastille) Cahiers des doléances Nuit de sacrifices 1791 Wet-le Chapelier Jacobijnen roepen de Republiek uit 1792 Proces van ‘Burger Capet’ 1793 Lodewijk XVI onthoofd 1793-1794 Terreur olv Robespierre 1794 Robespierre onthoofd 1795 – 1806Bataafse Revolutie 1799-1815 Heerschappij Napoleon + heerschappij Lodewijk Napoleon in Nederland (1806-

• / 2