Module: Planmatig en doelgericht werken

Module: Planmatig en doelgericht werken

Opdracht: Sociologie in de wijk

Naam: [..]

Opleiding: Sociaal werk

School: LOI-hogeschool

Onderdeel 1 van de summatieve opgave sociologie in de wijk Stap 1: geactualiseerd analyse-instrument; inclusief de toevoeging en onderbouwing/toelichting in tabel.Categorie WaarnemingenAanpassingen/Toelichtingen LeeftijdsopbouwVeel ouderen in het park, vooral op bankjes of wandelend. Gemiddeld veel ouderen in de wijk, weinig jongeren zichtbaar. Aanwezigheid van meerdere ouderencentra en grotere huizen voor ouderen. Veel wandelaars met honden.

Toevoeging: observeer het aantal ouderen, jongeren en kinderen in de

openbare ruimte. Noteer de aanwezigheid van ontmoetingsplekken voor ouderen, zoals ontmoetingscentra, en het gebruik van openbare

speelplekken door kinderen. Toelichting: deze toevoeging in lijn met

onderzoek van (Roelofs & Collard, 2017) dat stelt dat sociale interactie en beweging onder ouderen gevoelens van eenzaamheid vermindert en de mentale gezondheid bevordert, daarom is het belangrijk om te observeren hoe verschillende leeftijdsgroepen sociale interacties aangaan. Buurtactiviteiten zoals gezamenlijke wandelingen en informele ontmoetingen in parken dragen bij aan de versterking van sociale netwerken in wijken.Gezondheid Ouderen lijken fysiek mobiel, maar er is een gebrek aan sportfaciliteiten. Oudere woningen vertonen tekenen van achterstallig onderhoud. Er zijn drie apotheken in de buurt en huisartsen, soms zichtbaar een thuiszorg busje.

Toevoeging: tel het aantal kinderen dat met de auto naar school wordt

gebracht. Meet deelname van ouderen aan gezondheids- en fitnessactiviteiten. Houd bij hoeveel apotheken en huisartsenpraktijken

er in de buurt zijn en hoeveel mensen deze bezoeken. Toelichting: de

mobiliteit van kinderen, zoals lopen of fietsen naar school, is een belangrijke indicator voor hun fysieke gezondheid (Bakker, Vries, Jongert, & Hopman-Rock, 2006). Ouderen die deelnemen aan gezondheidsactiviteiten verbeteren zowel hun fysieke als mentale gezondheid, wat belangrijk is in de context van 'healthy ageing' (Beard, et al., 2016). Daarnaast bieden het aantal apotheken en huisartsen in de wijk een indicator voor de toegankelijkheid van gezondheidszorg.Sociaal Economische status Grote verschillen tussen goed onderhouden (soms monumentale panden) en vervallen woningen.Veel renovaties/verbouwingen momenteel bezig en zichtbaar bij oudere woningen. Huizen met achterstallig onderhoud hebben mogelijke invloed op de gezondheid. Veel werkende mensen naar verwachting, huizen met twee auto’s voor de deur.

Toevoeging: noteer het percentage sociale huurwoningen versus

particuliere woningen. Observeer het energielabel van de woningen (indien zichtbaar), en of er energiezuinige renovaties plaatsvinden.

Toelichting: woonkwaliteit en sociaaleconomische status zijn nauw met

elkaar verbonden. Slechte woonomstandigheden, zoals woningen zonder goede isolatie, beïnvloeden de gezondheid negatief (Van den Broeck, 2020). Energie labels en renovatieprojecten geven inzicht in de ongelijkheid in huisvesting en de impact op de gezondheid van bewoners. Door deze factoren te observeren, wordt een duidelijk beeld gevormd van de ongelijkheden binnen de wijk.Veiligheid Hangjongeren in de avond, zorgen voor een

Toevoeging: documenteer het aantal buurtpreventieprojecten.

Onderzoek de gevoelens van bewoners over veiligheid en criminaliteit. 1 / 4

gevoel van onveiligheid bij bewoners. Overdag goed verlicht, weinig criminaliteit. Er is weinig verkeerslawaai in de avond/nacht. Veel eenrichtingsverkeer wegen. Gevaar fatbikes door de middelbare school in de wijk.Observeer verkeersveiligheidsinitiatieven, zoals oversteekplaatsen en

verkeersdrempels. Toelichting: veiligheid is een belangrijke indicator

voor het welzijn van bewoners. Daarnaast helpt het elkaar ondersteunen om het gevoel van veiligheid en verbondenheid in de wijk te vergroten. Het onderlinge vertrouwen dat hierdoor ontstaat, draagt bij aan een positieve sociale omgeving (Doğan & Vaneker, 2021).Verkeersveiligheid rond scholen en het gebruik van fatbikes vormen actuele zorgen binnen stedelijke gebieden, en het monitoren van buurtpreventieprojecten en verkeersveiligheidsinitiatieven is cruciaal voor het creëren van een veilige omgeving, vooral voor kwetsbare groepen zoals kinderen en ouderen.Toegang tot voorzieningen Veel winkels op Mercatorplein, maar beperkte sportfaciliteiten in de wijk. Drukke straten zoals de Koninginnenlaan, verkeersproblemen.Mogelijk gevaarlijk voor ouderen, het is een smalle, drukke straat, waar mensen ineens stoppen, onverwachtse dingen gebeuren door auto’s en bestelbusjes.

Toevoeging: meet de bereikbaarheid van winkels en sportfaciliteiten

(afstand, veiligheid). Observeer specifieke verkeersknelpunten bij drukke straten zoals de Koninginnenlaan, zoals het gedrag van

bestuurders en voetgangers. Toelichting: de toegankelijkheid tot

voorzieningen is belangrijk voor kwetsbare zelfstandig wonende ouderen (Sluiter, 2013). Dit benadrukt het belang van gelijke toegang tot basisvoorzieningen zoals sportfaciliteiten en winkels, die invloed hebben op de gezondheid en levenskwaliteit. Door de verkeersveiligheid rondom drukke wegen in kaart te brengen, kan worden beoordeeld of de toegankelijkheid van deze voorzieningen voor kwetsbare groepen, zoals ouderen en kinderen, voldoende is gewaarborgd.Sociale cohesieSterke buurtbanden, veel buurtactiviteiten en festivals. Beperkte interactie tussen verschillende culturele groepen.

Toevoeging: observeer de frequentie van buurtactiviteiten en het

aantal deelnemers. Let op de demografische samenstelling van de deelnemers (leeftijd, etniciteit). Noteer de percepties van bewoners

over de sociale cohesie. Toelichting: wijkfestivals bevorderen

bijvoorbeeld niet alleen de gemeenschapszin, maar ook de culturele diversiteit binnen de wijk. Het vieren van deze diversiteit biedt bewoners de kans om hun lokale cultuur te versterken en onderling begrip te bevorderen, wat sociale cohesie vergroot (Ridder, 2010).WoningkwaliteitSommige woningen zijn goed gerenoveerd, andere vertonen tekenen van achterstallig onderhoud. Problemen met isolatie, mogelijk gezondheidsrisico’s.

Toevoeging: noteer het aantal woningen met een energielabel en het

percentage woningen met zichtbaar achterstallig onderhoud.

Observeer of er renovatieprojecten in de buurt zijn. Toelichting: de

woonomstandigheden in een wijk zijn een belangrijke indicator voor de gezondheid van de bewoners. Slecht geïsoleerde woningen leiden tot gezondheidsproblemen door blootstelling aan kou en vocht. Door aandacht te besteden aan renovaties en energie labels, kan beter inzicht worden verkregen in de mate waarin de fysieke leefomgeving bijdraagt aan een gezond en comfortabel leven voor bewoners.Daarnaast hebben tijdelijke renovatieprojecten als doel de fysieke leefomgeving te verbeteren. Dit draagt bij aan een gevoel van trots onder bewoners, wat positieve effecten heeft op hun gezondheid en welzijn (Roos, et al., 2020).Vervuiling Fijnstofproblemen door Toevoeging: verzamel gegevens over luchtkwaliteit en 2 / 4

verkeersdrukte. Veel auto’s in smalle straten.fijnstofmetingen. Observeer of er initiatieven zijn voor milieubewustzijn, zoals elektrische laadpalen of

bewustwordingscampagnes. Toelichting: luchtvervuiling in stedelijke

gebieden hebben disproportioneel grote effecten heeft op kwetsbare groepen, zoals kinderen en ouderen (Van den Bossche, 2022). Fijnstof en slechte luchtkwaliteit kunnen leiden tot ademhalingsproblemen en andere gezondheidsrisico’s. Het meten van de luchtkwaliteit en het observeren van milieubewuste initiatieven zijn daarom van groot belang om de impact van vervuiling op de gezondheid van wijkbewoners te monitoren.Migratie en culturele diversiteit Beperkte interactie tussen verschillende groepen. Wijk lijkt homogeen met voornamelijk autochtone bewoners.

Toevoeging: observeer culturele evenementen in de wijk en het aantal

deelnemers. Let op de interactie tussen verschillende culturele groepen. Noteer de diversiteit van winkeleigenaren en hun klanten.

Toelichting: Sociale interactie tussen verschillende culturele groepen in

de wijk is een belangrijke factor in het bevorderen van sociale cohesie.Het vieren van deze diversiteit biedt bewoners de kans om hun lokale cultuur te versterken en onderling begrip te bevorderen, wat sociale cohesie vergroot (Ridder, 2010).Cultuur en leefstijl Dominante norm lijkt respect voor verkeersregels en omgangsvormen.Stoppen voor het rode licht en elkaar helpen lijkt de gedragen norm. Geen zichtbare subculturen.Fietsers zonder helm, ouderen dragen vaak wel helm.

Toevoeging: observeer het gedrag van bewoners met betrekking tot

verkeersveiligheid, zoals het gebruik van helmen, kinderzitjes en fietslampen. Observeer de omgangsvormen tussen verschillende

leeftijds- en cultuurgroepen. Toelichting: normen en waarden die

worden uitgedragen in het dagelijkse gedrag van bewoners, zoals verkeersveiligheid en omgangsvormen, zijn belangrijk voor de sociale dynamiek in de wijk. Een burgerlijke cultuur, waarin respect en veiligheid centraal staan, draagt bij aan een meer samenhangende en veilige leefomgeving (van Caem-Posch, 2008). 3 / 4

Stap 2: de gerichte en meervoudige observatie in de wijk.

Locatie: [..]

Ingevuld observatie formulier (inclusief verwijzingen interviews en duidingen) 1 Leefgebied ObservatiesInterviewsDuiding/Interpretatie

LeeftijdsopbouwOchtend (21/10): veel

ouderen in het park, vooral wandelend of zittend op bankjes. Weinig interactie tussen generaties.

Middag (23/10): ouderen

aanwezig bij buurtcentrum.Weinig kinderen in de openbare ruimte.

Avond (24/10):

hangjongeren zichtbaar in parken, ouderen binnen.

Interview 1 (wijkcoördinator): de

wijkcoördinator merkte op dat ouderen vooral 's ochtends alleen in het park zijn, wat wijst op een gebrek aan sociale verbinding. Ze

gaf aan: “We zien ouderen vooral

’s ochtends in het park. Ze zijn vaak alleen en er is weinig contact met andere groepen, zoals jongeren of werkenden.” Dit benadrukt het belang van sociale cohesie en het gebrek aan ontmoetingsplaatsen voor verschillende generaties in de wijk.

Publicatie 1: Eenzaamheid en

openbare ruimte (van den Berg et al.,

2024): de openbare ruimte is

cruciaal voor sociale interactie. De observaties bevestigen dat de aanwezigheid van ouderen en jongeren in het park beperkt is, wat kan bijdragen aan gevoelens van eenzaamheid. Verdere sociale activiteiten kunnen helpen om deze interactie te bevorderen.

Gezondheid Ochtend: thuiszorg busjes

zichtbaar. Geen sportfaciliteiten voor ouderen in de buurt.

Middag: apotheken

zichtbaar, maar geen fitnessactiviteiten.

Avond: ouderen binnen,

geen activiteiten zichtbaar.

Interview 2 (leerkracht): de

leerkracht benadrukte de gevaarlijke verkeerssituatie rondom de school, vooral door de drukte bij het brengen en

ophalen van kinderen. Zij stelde:

“Ouders zijn bang dat het te gevaarlijk is voor hun kinderen om te fietsen of te lopen.” Dit gebrek aan veilige routes draagt bij aan een inactieve levensstijl bij kinderen en ouderen.

Publicatie 2: Project ‘De humane

ruimte’: De 15-minutenstad als

ideaal en wat bewoners belangrijk

vinden (7/7) (van den Bosch, 2024):

de publicatie over de 15- minutenstad benadrukt dat nabijheid van voorzieningen essentieel is voor gezondheid. Het gebrek aan interactie kan bijdragen aan eenzaamheid, wat het belang van sociale voorzieningen in de nabijheid onderstreept.Sociaal Economische status

Ochtend: vervallen sociale

huurwoningen in contrast met goed onderhouden particuliere woningen.

Middag: renovaties

zichtbaar aan particuliere woningen.

Avond: achterstallig

onderhoud duidelijker zichtbaar door straatverlichting.

Interview 3 (lokale ondernemer):

de ondernemer wees op de verschillen in woningkwaliteit, waarbij sociale huurwoningen vaak slecht onderhouden zijn. Hij

gaf aan: “De sociale

huurwoningen zijn vaak slecht onderhouden. Dit leidt soms tot frustraties onder bewoners van de huurwoningen, die ook last hebben van hoge energierekeningen door slechte isolatie.”

Publicatie 3: Grote verschillen in

energiearmoede (Woonbond, 2024):

energiearmoede en ongelijkheid in woningkwaliteit beïnvloeden de gezondheid en het sociale leven van bewoners. De observaties laten zien dat de verschillen in onderhoud de kwaliteit van leven in de wijk negatief beïnvloeden. Dit kan leiden tot sociale spanningen tussen bewoners van verschillende woningtypes.

Veiligheid Ochtend: verkeersdrukte

rond scholen, auto's stoppen gevaarlijk bij in- en uitstappen van kinderen.

Middag: rustiger verkeer,

maar smalle straten blijven

Interview 1 (wijkcoördinator): zij

meldde dat hangjongeren in de avond voor een gevoel van onveiligheid zorgen, ook al zijn er weinig incidenten. “We krijgen regelmatig klachten over

Publicatie 2: Project ‘De humane

ruimte’: De 15-minutenstad als

ideaal en wat bewoners belangrijk

vinden (7/7) (van den Bosch, 2024):

de inzichten over de 15-minutenstad bevestigen dat verkeersveiligheid 1 Zie bij onderdeel 2 in het verslag de interviews en de uitleg van de gekozen bronnen.

• / 4