Parlementaire democratie 1 tm 6 9

Parlementaire democratie §1 t/m 6 + §9

• Wat is democratie?

Politiek =het maken van keuzes waaraan allen in een staat zijn gebonden. De keuzes worden vastgelegd in wetten.Soevereine staat =staat die op een bepaald gebied met duidelijke grenzen het hoogste gezag uitoefent en het monopolie van geweldsuitoefening heeft. Bepaalt ook welke religie op haar eigen gebied wordt toegelaten.Dilemma: snel daadkrachtig en efficiënt besturen -> doelmatig resultaat (=dictatuur) OF maximale participatie van burgers -> democratische besluitvorming, afweging (=democratie).Democratie =‘het volk regeert’ Directe democratie =bijvoorbeeld referendum -> volksstemming over een bepaald wetsvoorstel.Indirecte/representatieve democratie = Basiskenmerk:volk kiest vertegenwoordigers die de beslissingen nemen en met een zekere regelmaat bij verkiezingen verantwoording moeten afleggen aan de bevolking over hun beleid.

Andere kenmerken:

-Trias politica -Rechtsstaat -Individuele vrijheid -Politieke grondrechten -Politie & leger wettelijk beperkte bevoegdheden -Onafhankelijke rechtspraak -Persvrijheid Parlementaire stelsel =het rechtstreeks gekozen parlement is hier het hoogste machtsorgaan.Kabinet wordt geformeerd van ministers en staatssecretarissen.Constitutionele monarchie =land met een niet- gekozen staatshoofd van wie de macht sterk beperkt wordt door een grondwet (bijv. koning in NL).Presidentieel stelsel = bevolking kiest niet alleen parlement maar ook president. President staat aan hoofd van regering (uitvoerende macht) en kan naar eigen keuze ministers benoemen en ontslaan.Ontbindingsrecht = recht om het parlement te ontbinden, dit heeft president meestal niet (om zijn macht te beperken).

Nederland: parlementaire democratie met een constitutioneel vorst.

Democratie in onze grondwet:

-Taken en bevoegdheden van trias politica staan nauwkeurig omschreven.-Alle Nederlanders vanaf 18 jaar hebben recht om te stemmen en verkozen te worden.-Regels voor de politieke besluitvorming zijn vastgelegd.-Overheid laat media vrij, maar moet er ook voor zorgen dat media over de juiste informatie kunnen beschikken. 1 / 2

Dictatuur = Basiskenmerk:de drie machten zijn niet van elkaar gescheiden, maar in handen van een kleine groep mensen.

Andere kenmerken:

-Geen rechtsstaat -Beperkte individuele vrijheid -Nauwelijks politieke vrijheid -Overheidsgeweld -Geen onafhankelijke rechtspraak -Massamedia/kunstuitingen onder censuur overheid

3 Soorten dictaturen:

-Ideologische dictatuur:

Communistische partij alle macht.Burgers vrijwel geen individuele vrijheden.Indoctrinatie: alles onder strenge controle, partij ideologie wordt erin gestampt.(bijv. Cuba & Noord-Korea)

-Religieuze dictatuur/theocratie:

Godsdienst verheven tot staatsideologie.Volk kiest parlement en president maar voor alle politieke besluiten is goedkeuring nodig van niet-gekozen geestelijk leiders.(bijv. Iran) -Militaire dictatuur Leger heeft alle macht

• Politieke stromingen

Ideologie = een samenhangend geheel van ideeën over de mens en de gewenste inrichting van de samenleving.Welke normen en waarden zijn belangrijk? Wat is de gewenste sociaaleconomische verhouding van de samenleving?Links =gelijkheid, zorg voor zwakkeren en sterke, actieve rol van de overheid.Rechts = zo weinig mogelijk bemoeienis van overheid, mensen zelf verantwoordelijk, markt zo vrij mogelijk.

3 Hoofdstromingen:

-Liberalisme Rechts Vrijheid, individuele verantwoordelijkheid, tolerantie.-Socialisme Links Gelijkheid, solidariteit, bescherming, zorg.-Confessionalisme Midden Rentmeesterschap, solidariteit, harmonie, gespreide verantwoordelijkheid.Politieke opvattingen gebaseerd op geloofsovertuiging.

Organische staatsopvatting:samenleving is vergelijkbaar met menselijk lichaam,

alle delen van elkaar afhankelijk en kunnen alleen in onderlinge samenhang functioneren.Rentmeesterschap = mens heeft de taak om goed voor de door God aan ons toevertrouwde aarde te zorgen.

• / 2